ma’lumotlar bazasi modellari

PDF 18 pages 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
3-ma’ruza. ma’lumotlar bazasi modellari. infologik model, mohiyat-aloqa modeli. ma'lumotlar bazasi sxemasini tuzish. ma'lumotlar modellarining ahamiyati. ma'lumotlar modellari dizayner, dasturchi va tashqi foydalanuvchi o'rtasidagi o'zaro aloqani osonlashtirishi mumkin. yaxshi ishlab chiqilgan ma'lumotlar modeli hatto ma'lumotlar bazasi dizayni ishlab chiqilayotgan tashkilotni yaxshiroq tushunishga yordam beradi. muxtasar qilib aytganda, ma'lumotlar modellari aloqa vositasidir. ma'lumotlar tizim tomonidan ishlatiladigan eng asosiy ma'lumotni tashkil qiladi. ilovalar ma'lumotlarni boshqarish va ma'lumotlarni ma'lumotga aylantirishga yordam berish uchun yaratilgan, ammo ma'lumotlar har xil odamlar tomonidan turli yo'llar bilan ko'riladi. masalan, kompaniya menejerining nuqtai nazari bilan kompaniya xodimining fikrini taqqoslansa ikki holatni ko’rish mumkin. garchi ikkalasi ham bitta kompaniyada ishlayotgan bo'lsa-da, menejer kotibga qaraganda kompaniya ma'lumotlarini korxona miqyosida ko'rish ehtimoli ko'proq. hatto turli menejerlar ham ma'lumotlarni boshqacha ko'rishadi. misol uchun, kompaniya prezidenti ma'lumotlarga universal nuqtai nazardan qarashi mumkin, chunki u kompaniya bo'linmalarini umumiy (ma'lumotlar bazasi) qarashlari bilan bog'lay olishi kerak. xuddi shu kompaniyadagi xarid menejeri kompaniyaning inventar menejeri kabi ma'lumotlarga …
2 / 18
ar va so'rovlar ekranlariga tarjima qiladilar. yaxshi ma'lumotlar bazasi loyihasi mavjud bo'lganda, dasturchining ma'lumotlarga bo'lgan nuqtai nazari menejer yoki tashqi foydalanuvchi nuqtai nazaridan farq qilishi muhim emas. aksincha, yaxshi ma'lumotlar bazasi loyihasi mavjud bo'lmasa, muammolar paydo bo'lishi mumkin. misol uchun, inventarizatsiyani boshqarish dasturi va buyurtmani kiritish tizimi bir- biriga qarama-qarshi bo'lgan mahsulotlarni raqamlash sxemalaridan foydalanishi mumkin, bu esa kompaniyaga minglab yoki hatto millionlab dollarga tushishi mumkin. yodda tutingki, uy loyihasi mavhum tushunchadir; siz rejada yashay olmaysiz. xuddi shunday, ma'lumotlar modeli ham abstraksiyadir; ma'lumotlar modelidan kerakli ma'lumotlarni tortib ololmaysiz. siz loyihasiz yaxshi uy qura olmaganingizdek, avval tegishli ma'lumotlar modelini yaratmasdan yaxshi ma'lumotlar bazasini yaratishingiz dargumon. 2. ma'lumotlar modellarining evolyutsiyasi. ma'lumotlarni yaxshiroq boshqarishga bo'lgan intilish avvalgi modelning muhim kamchiliklarini bartaraf etishga va doimiy ravishda o'zgarib turadigan ma'lumotlarni boshqarish ehtiyojlariga yechimlar berishga harakat qiladigan bir nechta modellarga olib keldi. ushbu modellar ma'lumotlar bazasi nima ekanligi, u nima qilishi kerakligi, u foydalanishi kerak bo'lgan …
3 / 18
g'ridan-to'g'ri ostidagi segmentning ajdodi sifatida qabul qilinadi, bu avlod deb ataladi. iyerarxik model ajdod va uning avlod segmentlari o'rtasidagi birdan ko'pga (1:m) munosabatlar to'plamini tasvirlaydi. (har bir ajdod ko'p avlodli bo'lishi mumkin, lekin har bir avlodning faqat bitta ajdodi bor.) tarmoq modeli murakkab ma'lumotlar munosabatlarini iyerarxik modelga qaraganda samaraliroq ifodalash, ma'lumotlar bazasi ish faoliyatini yaxshilash va ma'lumotlar bazasi standartini joriy qilish uchun yaratilgan. tarmoq modelida foydalanuvchi tarmoq ma'lumotlar bazasini 1:m munosabatlaridagi yozuvlar to'plami sifatida qabul qiladi. biroq, iyerarxik modeldan farqli o'laroq, tarmoq modeli yozuvning bir nechta ajdodga ega bo'lishiga imkon beradi. bugungi kunda tarmoq ma'lumotlar bazasi modeli umuman ishlatilmasa-da, tarmoq modeli bilan paydo bo'lgan standart ma'lumotlar bazasi tushunchalarining ta'riflari hali ham zamonaviy ma'lumotlar modellari tomonidan qo'llaniladi: • tarmoq ma'lumotlar bazasi ma'muri tomonidan ko'rilgan barcha ma'lumotlar bazasining kontseptual tashkilotidir. • kichik tarmoq ma'lumotlar bazasining ma'lumotlar bazasi ichidagi ma'lumotlardan kerakli ma'lumotlarni haqiqatda ishlab chiqaradigan amaliy dasturlar tomonidan "ko'rilgan" qismini belgilaydi. • ma'lumotlarni …
4 / 18
i har qanday tarkibiy o'zgarishlar hali ham ma'lumotlar bazasidan ma'lumotlarni olgan barcha amaliy dasturlarni buzishi mumkin. iyerarxik va tarmoq modellarining kamchiliklari tufayli ular asosan 1980-yillarda relyatsion ma'lumotlar modeli bilan almashtirildi. relatsion ma’lumotlar modeli haqida keyingi ma’ruzalarda batafsil tanishib chiqamiz. iyerarxik model asosiy qatlam tashqi qatlam kirish qatlami 1-jadval asosiy ma'lumotlar modellarining evolyutsiyasi avlod yil model nomi misol tavsif birinchi 1960- 1970 yillar fayl tizimi vms/vsam - asosan ibm mainframe tizimlarida qo'llaniladi; - munosabatlar emas, yozuvlar boshqariladi. ikkinchi 1970 yil iyerarxik va tarmoq ims, adabas, ids-ii - dastlabki ma'lumotlar bazasi tizimlari; - navigatsiyaga kirish uchinchi 1970- yillardan hozirgi vaqtgacha relatsion db2 oracle ms sql server mysql - konseptual soddalik - mohiyat-aloqa (er) modellashtirish va relyatsion ma'lumotlarni modellashtirishni qo'llab-quvvatlash to’rtinchi 1980- yillardan hozirgi vaqtgacha obyektga yo’naltirilgan obyekt/relatsion (o/r) versant objectivity/db db2 udb oracle 12c - obyekt/relatsion obyekt ma'lumotlar turlarini qo'llab-quvvatlaydi - ma'lumotlarni saqlash uchun star sxemasini qo'llab-quvvatlash - veb-ma'lumotlar bazalarida keng tarqalgan …
5 / 18
a katta xotira (petabayt) - kam ma'lumotlar uchun mos - xususiy dasturlash interfeysi (api) ma’lumotlar modellari klassifikatsiyasi. axborot tizimlarini tarkibiy ma'lumotlar bazalari bilan loyihalashda 1-rasmda ko'rsatilgan modellarning tasnifidan foydalanish qulaydir. barcha ma'lumotlar modellari dizaynning uch bosqichida ishlatiladigan uch turga bo'lingan. birinchi bosqichda fan sohasi o'rganiladi, axborot tizimi ishlab chiqilayotgan muammolarni hal qilishda unda axborot tizimida aks ettirish kerak bo'lgan obyektlar va jarayonlar aniqlanadi. ushbu bosqichda ishlatiladigan model mavzu sohasidagi semantik munosabatlarni vizual ravishda namoyish etishga xizmat qiladi. ushbu bosqichda ma'lumotlar tuzilishini qat'iy rasmiylashtirish talab qilinmaydi. bunday modellarga infologik modellar deyiladi. hozirgi vaqtda eng keng tarqalgan infologik model bu mohiyat-aloqa modelidir. 1-rasm. ma’lumotlar modeli mavzuni o'rganish tugallangandan so'ng va dizayn topshirig'i batafsil berilganidan so'ng, ikkinchi bosqichga o'tishingiz mumkin, unda ma'lumotlar bazasi yaratiladi. ushbu bosqichda infologik modelni o'zgartirish uchun rasmiy ma'lumotlar modellaridan foydalaniladi. bevosita ma'lumotlar bazalarida ishlatiladigan bunday modellar datalogik deb ataladi. 1-rasmda uchta turdagi datologik modellar ko'rsatilgan: iyerarxik, tarmoq va relatsion. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazasi modellari"

3-ma’ruza. ma’lumotlar bazasi modellari. infologik model, mohiyat-aloqa modeli. ma'lumotlar bazasi sxemasini tuzish. ma'lumotlar modellarining ahamiyati. ma'lumotlar modellari dizayner, dasturchi va tashqi foydalanuvchi o'rtasidagi o'zaro aloqani osonlashtirishi mumkin. yaxshi ishlab chiqilgan ma'lumotlar modeli hatto ma'lumotlar bazasi dizayni ishlab chiqilayotgan tashkilotni yaxshiroq tushunishga yordam beradi. muxtasar qilib aytganda, ma'lumotlar modellari aloqa vositasidir. ma'lumotlar tizim tomonidan ishlatiladigan eng asosiy ma'lumotni tashkil qiladi. ilovalar ma'lumotlarni boshqarish va ma'lumotlarni ma'lumotga aylantirishga yordam berish uchun yaratilgan, ammo ma'lumotlar har xil odamlar tomonidan turli yo'llar bilan ko'riladi. masalan, kompaniya menejerining nuqtai nazari bilan ko...

This file contains 18 pages in PDF format (1.6 MB). To download "ma’lumotlar bazasi modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazasi modellari PDF 18 pages Free download Telegram