o‘rnatiladigan tizimlar

PDF 17 pages 626.3 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 626.3 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

1-ma’ruza mavzu: o‘rnatiladigan tizimlarga kirish reja: 1.1.o‘rnatiladigan tizimlar haqida asosiy tushunchalar. 1. 2.o‘rnatilgan tizimlarning turlari va ko‘rsatgichlari. 1.3.real vaqt o‘lchamida ishlash. 1.4. qurilmani ixchamligi va ishonchliligi. 1.5. ko‘p masalalik va platformaning turliligi. tayanch iboralar: o‘rnatiladigan tizim, axborot-boshqarish tizimlari, o‘rnatilgan hisoblash tizimlari, nazorat tarmog‘i, kiberfizik tizimlar, avtomatik tizim, avtomatizatsiyalashtirilgan tizim. 1.1.o‘rnatiladigan tizimlar haqida asosiy tushunchalar o‘rnatiladigan tizimlar o‘tgan asirning elliginchi yillarining oxirida dunyoga keldi. u davrda kompyuter katta element asosda amalga oshirilar edi, ularning ishlash ishonchliligi juda ham kam edi. bu kabi mashinalar meyorida ishlashi uchun foydalanish sharoiti ideal holatda bo‘lishi kerak bo‘lgan. boshqarishga mo‘ljallangan va boshqarish ob’ektidan maksimal uzoq masofada joylashgan hisoblash tizimlarining sinfini axborot-boshqarish tizimlari (abt) deb ataladi. kompyuter tarmoqlarini dunyoga kelishi bilan (taxminan 1970 yillar) taqsimlangan yoki tarmoq axborot boshqaruv tizimlarini qurish imkoniyati yaratildi. integral mikrosxemalarni va shuningdek mikroprotsessorlarni yaratilishi abt larni bevosita boshqariladigan ob’ektga yaqin joylashtirish imkoniyatini berdi yoki hatto ob’ektning o‘ziga elektron hisoblash vositasini o‘rnatish imkoni …

2 / 17

i joylariga hisoblash vositalarni o‘rnatish imkoniyati natijasida paydo bo‘ldi. bundek holat barcha hisoblash vositalarini tarmoqqa birlashtirish imkoniyatini berdi. rivojlanish jarayonida sekin asta hisoblash vositalarini ob’ektga singishi (integratsiyasi) ro‘y berdi. o‘rnatilgan hisoblash tizimlari (o‘t) – bu nazorat va boshqarish ob’ekti bilan bevosita muloqotda bo‘luvchi va u bilan konstruktiv jixatdan birlashtirilgan ishlov berish va boshqarish tizimlaridir. o‘rnatilgan tizim - mahsus vazifalar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda hisoblash vositasi u boshqaradigan qurilmaga to‘liq o‘rnatiladi (joylashtiriladi). o‘rnatilgan tizimning oddiy kompyuterdan farqi, o‘rnatilgan tizim bir yoki bir necha oldindan belgilangan masalani aniq talablar bo‘yicha bajarishidadir. odatda o‘rnatilgan tizim joriy etilgan ob’ekt talablarini bajarishi kerak, ular quyidagilar: istemol quvvati, narx va cheklangan resurslarni ishlatishi. ideal holda u muhit bilan ob’ektning hayot davri davomida muloqatda bo‘lishi kerak. odatda, o‘rnatilgan tizim ancha katta tizimning bir qismi bo‘lib hizmat qiladi yoki boshqariladigan ob’ektga bevosita joylashtiriladi. 1.2.o‘rnatilgan tizimlarning turlari va ko‘rsatgichlari hisoblash vositalarining rivojlanish jarayonida va element asosining yanada kichiklashishi sharofati …

3 / 17

lanish natijasida o‘rnatilgan tizim atamasining manosi yetarli darajada kuchli o‘zgardi. texnikaning rivojlanishi bilan boshqaruvchi kompyuter tizimining sinfini belgilashda evolyusiya sodir bo‘ldi: axborot-boshqaruv tizimidan o‘rnatilgan tizimga, o‘rnatilgan tizimdan tarmoqli o‘rnatilgan tizimga, tarmoqli o‘rnatilgan tizimdan kiberfizik tizimgachan rivojlandi. rivojlanish jarayonida hisoblash tizimi bilan boshqariladigan ob’eketni sekin-asta birlashuvi sodir bo‘la boshladi. agarda birinchi axborot boshqaruv tizimlari amaliy jixatdan boshqaruv ob’ekti bilan bog‘lanmagan tizim ko‘rinishiga ega bo‘lgan bo‘lsa, hozirgi zamon kiberfizik tizimlari boshqariluvchi ob’ektga juda ham chuqur singib ketgan (integratsiyalashgan). kiberfizik tizimlar cyber physical system (cps) – bu bitta vazifani bajaruvchi, boshqariluvchi va nazorat qilinuvchi ob’ekt bilan jismoniy muloqat qilish vositalariga (elektr, kimyoviy, optik, mexanik, biologik va boshqalar) ega bo‘lgan mahsuslashtirilgan hisoblash tizimidir. kiberfizik tizimlarini joriy etish uchun hisoblash platforma vazifasi sifatida xoxishiy kompyuterli vositalar ishlatilishi mumkin (masalan, shaxsiy kompyuter) . “o‘rnatilgan tizim” atamasining turli talqinlari mavjut, ulardan bazilarini keltiramiz [9]: o‘rnatilgan hisoblash tizimlari (o‘xt) – mahsus (buyurtmali) hisoblash tizimlari, boshqarish yoki nazorat qilish …

4 / 17

day hisoblash tizimi bo‘lishi mumkin, lekin u stol usti kompyuteri bo‘lmasligi kerak. o‘rnatilgan hisoblash tizimi – mahsus vazifalar uchun mo‘ljallangan tizim bo‘lib, hisoblash elementi boshqaradigan ob’ektiga to‘liq joylashtirilgan bo‘lishi kerak. o‘rnatilgan tizimlar universal kompyuterlardan farqli bitta yoki bir necha oldindan aniqlashtirilgan vazifani bajaradi, odatda juda aniq talablar qo‘yilgan masalani. texnik manoda o‘rnatilgan tizimlar atrof muhit bilan boshqarish va nazorat qilish vazifalarini bajarish uchun muloqatda bo‘lib, etibor qaratishni o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirishni qator talablarini amalga oshiradi. odatda ular quyidagi talablarni bajaradilar: narx, istemol quvvat va cheklangan resurslarni ishlatish. ideal holda o‘rnatilgan tizim muhit bilan ob’ektning umri davomida muloqatda bo‘lishi kerak. odatda o‘rnatilgan tizim ancha katta tizimning bir qismini tashkil etadi yoki boshqariladigan ob’ektga bevosita o‘rnatiladi. o‘rnatilgan tizim – bu jismoniy dunyo ob’ekti bilan “chuqur integrallashgan” tizim [9]. ularning elementlari amaliy jixatdan har doim resurs bo‘yicha cheklangan. bu tizimlar uzoq hayot siklili, ko‘pincha alohida (avtonom). bu tizimlarning o‘lchami va murakkabligi …

5 / 17

; ➢ insonning ishtirok etish darajasi bo‘yicha: - avtomatik tizim – bu dastlabki sozlashni va ko‘rsatgichlarga tezkor tuzatish kiritishlarni hamda tizimning ish tartiblarini o‘rnatish vazifasini operator tomonidan bajariluvchi tizimdir. axborotlarni yig‘ish, uzatish va boshqarish buyruqlarini bajarish, boshqarish buyruqlarini tezkor tanlash vazifalarini inson ishtirokisiz amalga oshiriladi; - avtomatizatsiyalashtirilgan tizim – bu qisman yoki to‘liq xajimda axborotlarga tezkor ishlov berishni va bajaruvchi qurilmalarni boshqarish buyruqlarini operator tomonidan hosil qilish tizimidir (masalan, teleboshqaruv).  axborot/hisoblashlarni tashkillashtirilishi bo‘yicha (markazlashtirilgan/tarqatilgan);  tizimning jismoniy/mantiqiy modullari o‘rtasida vazifalarni va masalalarni parallellashtirish darajasi bo‘yicha. o‘rnatilgan tizimlarni ishlashining xususiyati bo‘lib real vaqt o‘lchamida ishlash zarurati bor yoki yo‘qligi hisoblanadi. hozirgi vaqtda yarim o‘tkazgichli komponentlarni ishlab chiqaruvchilardan intel, microchip, hitachi, nec, atmel, texas instruments kabi kompaniyalar turli murakkablikdagi mikrokontrollerlar oilasini ishlab chiqarmoqdalar. nisbatan sodda mikrokontrollerlar maishiy texnikada va o‘yinchoqlarda o‘z tatbiqini topmoqda. ancha murakkab yuqori unumdorli mikrokontrollerlar samoletlarni boshqarish va harbiy texnikada qo‘llanilmoqda. o‘rnatiladigan tizimlarning ishlatiladigan sohalari xaqiqatda juda keng …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rnatiladigan tizimlar"

1-ma’ruza mavzu: o‘rnatiladigan tizimlarga kirish reja: 1.1.o‘rnatiladigan tizimlar haqida asosiy tushunchalar. 1. 2.o‘rnatilgan tizimlarning turlari va ko‘rsatgichlari. 1.3.real vaqt o‘lchamida ishlash. 1.4. qurilmani ixchamligi va ishonchliligi. 1.5. ko‘p masalalik va platformaning turliligi. tayanch iboralar: o‘rnatiladigan tizim, axborot-boshqarish tizimlari, o‘rnatilgan hisoblash tizimlari, nazorat tarmog‘i, kiberfizik tizimlar, avtomatik tizim, avtomatizatsiyalashtirilgan tizim. 1.1.o‘rnatiladigan tizimlar haqida asosiy tushunchalar o‘rnatiladigan tizimlar o‘tgan asirning elliginchi yillarining oxirida dunyoga keldi. u davrda kompyuter katta element asosda amalga oshirilar edi, ularning ishlash ishonchliligi juda ham kam edi. bu kabi mashinalar meyorida ishlashi uchun foydalanish sha...

This file contains 17 pages in PDF format (626.3 KB). To download "o‘rnatiladigan tizimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rnatiladigan tizimlar PDF 17 pages Free download Telegram