nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari (tavsiyanoma)

DOCX 38 стр. 409,9 КБ Бесплатная загрузка

38 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 409,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 38

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 38

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari tavsiyanoma toshkent- 2023 o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti “pedagogika va psixologiya”kafedrasi mavzu: nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari uchun mo‘ljallangan. tuzuvchilar: malakaviy loyiha ishi rahbari: mundarija kirish:…………………………………………………………………….……..5 i bob. mttdagi bolalarni nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar psixologiyasi 1.1 nutq haqida tushuncha ......................…………………….…………………7 1.2 nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar psixologiyasi..............................................14 ii bob. mttda bolalarda nutq kamchiliklarni kelib chiqish sabablari va ularni bartaraf etish usullari 2.1 bolalardagi nutqqida nuqsonlarning kelib chiqish sabablarni o‘rganish ……...19 2.2 bolalardagi nutq kamchiliklarni bartaraf etish usullari.......................................25 xulosa….………………………………………………………...……………31 foydalanilgan adabiyotlar…………………………...…………...32 kirish ta’lim-tarbiya …

2 / 38

2020-yil 7-avgustda ma’qullangan ta’lim to‘g‘risida qonuning i-bob 3-moddasida: - davlat ta’lim talablari - ta’limning tuzilmasiga, mazmuniga va uni amalga oshirish shart-sharoitlariga, shuningdek ta’lim oluvchilarning jismoniy, shaxsiy, intellektual, ilmiy hamda kasbiy sifatlariga qo‘yiladigan majburiy talablar; - tarbiya - aniq maqsadli hamda ijtimoiy-tarixiy tajriba asosida yosh avlodni har tomonlama kamol toptirishga, ularning ongini, ma’naviy-axloqiy qadriyatlar va dunyoqarashini shakllantirishga qaratilgan tizimli jarayon; - ta’lim - ta’lim oluvchilarga chuqur nazariy bilim, malakalar va amaliy ko‘nikmalar berishga, shuningdek ularning umumta’lim va kasbiy bilim, malaka hamda ko‘nikmalarini shakllantirishga, qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan tizimli jarayon. “ta’lim to‘g‘risida”gi qonuning ii-bobi 9-moddasida jismoniy, aqliy, sensor (sezgi) yoki ruhiy nuqsonlari bo‘lgan bolalar, shuningdek uzoq vaqt davolanishga muhtoj bo‘lgan bolalar davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida, umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim tashkilotlarida inklyuziv shaklda yoki uy sharoitlarida yakka tartibda ta’lim oladi. inson husni chiroyli bo‘lishi go‘zallikni to‘liq ta’minlab bera olmaydi. chiroyli talaffuz, nutqning ravonligi ham ko‘rk aslida. lekin mana shu ko‘rkka ziyon yetkazuvchi …

3 / 38

ardagi nutq kamchiliklarini o ‘z vaqtida oldini olish nerv- psixik kasalliklami oldini olish bilan uzviy bog‘liqdir. bu davolash, pedagogik va ijtimoiy ta’sirlami o‘z ichiga olgan kompleks tadbirlar orqali amalga oshiriladi. nutqning normal shakllanishi uchun miya yarim korteksining ma’lum bir yetuklikka erishishi, artikulyar apparatning shakllanishi va eshitishning saqlanib qolishi kerak. yana bir ajralmas shart - bu bolaning hayotining birinchi kunlaridan boshlab to‘liq huquqli nutq muhiti. 1 yoshdan 6 yoshgacha bo‘lgan nutqni rivojlantirishning asosiy ko‘rsatkichlari keltirilgan . nutq buzilishi bo‘lgan bolalar - bu normal eshitish va buzilmagan aql bilan nutq rivojlanishida og‘ish bo‘lgan bolalar. nutq buzilishlari xilma-xil bo‘lib, ular talaffuzning buzilishi, nutqning grammatik tuzilishi, lug‘atning kambag‘alligi, shuningdek, nutq tezligi va ravonligining buzilishida namoyon bo‘lishi mumkin. i bob. mttdagi bolalarni nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar psixologiyasi 1.1 nutq haqida tushuncha nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. nutq deganda uning ogʻzaki (ovozli) …

4 / 38

k qilinadigan (ovoz yozib oluvchi uskunalar yordamida qayd etiladigan va qayta takrorlanadigan) artikulyasiyasi tarzida yoki ushbu belgilarning yozuvda shartli aks etishi tarzida yuzaga chiqadi. asl nutq „tashqi nutq“ bilan bir qatorda ichki nutq ham bor. u soʻzlovchi ongida bilishga yordam beradigan turli xil masalalarni muhokama qilish va hal etishga qaratiladi. ichki nutq tashki nutq asosida, tovush yoki yozuv qoʻllanmagan holda, faqat ovozli nutqdagi soʻzlar haqidagi aniq tasavvurlar bilan kechadigan jarayonlar tarzida amalga oshadi. yozma nutq ogʻzaki nutqdan bir qadar shakllanganligi, soʻzlarning oʻta sinchkovlik bilan tanlab olinishi, grammatik jihatdan aniq, lekin murakkab shakllanganligi, ogʻzaki nutq uchun xos boʻlgan ohang, mimika va qoʻl harakatlarining bevosita qoʻllana olmasligi bilan farqlanadi. nutqning monologik (qarang monolog) va dialogik (qarang dialog) turlari mavjud. nutq aloqa-aralashuv vazifasidan tashqari yana boshqa vazifalar, chunonchi, poetik vazifa ham bajarishi mumkin. nutqning alohida koʻrinishi oʻqishdir. nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi …

5 / 38

lanish sohasiga qarab badiiy nutq ilmiy nutq rasmiy nutq kabi shakllarga ega boʻladi. har qanday shaklda va har qanday holatda ham aniqlik, ravonlik, soddalik, taʼsirchanlik nutqning eng muhim belgilari boʻlib qolishi kerak. maktabgacha yoshidagi bolalar nutqining rivojlanishi ularning faoliyati, muloqati bilan uzviy bog‘liqdir. bola jumlalarning mazmuni va shaklidagi o‘zgarish uning muloqat shakllari o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘ladi. ilk bolalik davriga xos situativ nutq ishchan muloqot shaklidan nosituativ bilishga yo‘naltirilgan va nosituativ — shaxsiy muloqot shakliga o‘tilishi bolalar nutqiga ma’lum bir talablarni qo‘yadi. bu talablar bola nutqining yangi-yangi tomonlarini, turli kommunikativ masalalarni hal qilishi uchun zarur bo‘lgan xususiyatlarni tarkib toptiradi. bog‘cha yoshidagi bolaning nutqi ijtimoiy aloqalarni o‘rnatish funksiyasini bajara boshlaydi. buning uchun esa bolada ichki nutq tarkib topishi, monologik xususiyat kasb etib borishi lozim bo‘ladi. maktabgacha yoshda bola nutqining rivojlanishidagi muhim xususiyat nutq tafakkur quroliga aylanishidan iborat. bola so‘z-lug‘at boyligining o‘sishida 2 muhim tomon — miqdor va sifat tomonlari mavjud. lug‘at boyligining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 38 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari (tavsiyanoma)"

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari tavsiyanoma toshkent- 2023 o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti “pedagogika va psixologiya”kafedrasi mavzu: nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari (tavsiyanoma) ushbu tavsiyanoma davlat va nodavlat mtt direktorlari, tarbiyachilari, psixologlari, ota-onalar, maktabgacha ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha ta’lim olayotgan talabalar, malaka oshirish va qayta tayyorlash kurslari tinglovchilari...

Этот файл содержит 38 стр. в формате DOCX (409,9 КБ). Чтобы скачать "nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalarning kelib chiqish sabablari (tavsiyanoma)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutqida nuqsoni bo‘lgan bolalar… DOCX 38 стр. Бесплатная загрузка Telegram