narkoz vositalari

DOCX 26 pages 62.7 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 62.7 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

3-mavzu. narkoz vositalari. narkoz klinikasi. asoratlari,ularni oldini olish hozirgi kunda narkoz holati markaziy nerv tizimi neyronlararo sinaptik o'tkazuvchanligining falajlanishiga bog'liq deb tushuntiriladi. narkoz paydo qiluvchi moddalar neyron membranalari bilan fizikaviy hamda kimyoviy bog'lanishi tufayli neyronlararo sinaptik o'tkazuvchanlikni susaytiradi. narkoz paydo qiluvchi moddalar membrana lipidlariga, oqsillariga, membranani qoplagan suyuklikka ta'sir ko'rsatadi, shu tufayli membranalar faoliyati izdan chiqadi, ularda qaytar ultrastruktur o'zgarishlar paydo bo'ladi. keyingi ma'lumotlarga ko'ra neyronlar membranasi lipid qatlamidagi fosfolipidlarda fizikaviy hamda kimyoviy o'zgarishlar paydo bo'lishi bilan sinapslararo o'tkazuvchanlik falajlana boshlaydi, fosfolipidlar narkotik moddalar tufayli gel holatidan suyuq kristall holatga o'tadi, natijada membranalardan ionlarning o'tishi qiyinlashadi, chunki ionlarni fosfolipidlar faqat gel holatida o'tkazadi. narkoz paydo qiluvchi moddalar hujayralar ichida kaltsiy ionlarini kamaytiradi, membranalar giperpolyarizatsiyaga uchraydi, kaliy ionlariga nisbatan kanalchalarda o'tkazuvchanlik oshib boradi, shunga ko'ra neyronlar qo'zg'aluvchanligi kamayib boradi. ba'zi ma'lumotlarga ko'ra narkoz paydo qiluvchi moddalar presinaptik ta'sir ko'rsatadigan ta'sirlovchi mediatorlar (atsetilxolin)ning ajralib chiqishini kamaytiradi. lekin shuncha ko'p taxminlar bo'lishiga qaramasdan, …

2 / 26

siri miya po'stlog'idan boshlanadi, keyin o'rta miya, undan keyin orqa miyaga o'tadi, narkozdan uyg'onishda oldin orqa miya faoliyati, keyin o'rta miya, oxirida miya po'stlog'i faoliyati tiklanadi, es-hush asliga qaytadi. ingalyatsion narkoz uchun qo'llaniladigan moddalar fizikaviy hamda kimyoviy xususiyatlariga ko'ra 2 turga bo'linadi: 1) uchuvchan suyuqliklar – efir, ftorotan; 2) gazli moddalar – azot (i) – oksid, tsiklopropan. narkoz paydo qiluvchi moddalar alohida narkoz apparatlari bilan qo'llaniladi, chunki nafas olinayotgan havoda moddalarning kerakli kontsentratsiyasini aniqlab turish lozim. ingalyatsion narkoz paydo qiluvchi moddalar nafas yo'llari, traxeya orqali yuborilganda, ular o'pkaga, o'pkadan diffuziya yo'li bilan qonga o'tadi. moddaning qonga o'tishi adsorbtsiyasi uning kiritilayotgan havodagi kontsentratsiyasiga, nafas olishning chuqurligi va tezligiga, alveolalar yuzasi va o'tkazuvchanligiga bog'liq bo'ladi. narkotik moddalarning ko'pchiligi organizmda bir tekis taqsimlanadi, o'zgarishga uchramasdan o'pka orqali chiqib ketadi, ularning organizmdan chiqishi eliminatsiyasi ham adsorbtsiya uchun keltirilgan omillarga bog'liqdir. 74 4.1. efir narkozi efir – ingalyatsion narkoz paydo qiluvchi moddalar ichida birinchi va …

3 / 26

nlik hamda miya po'stlog'idagi neyronlar faoliyati pasayadi. bu davr 6-8 daqiqa davom etadi. kichik operatsiyalarni flegmona, abstsess, xasmolni ochish, tampon va drenajlarni olib tashlash hamda kuchli og'riq beradigan bog'lov qo'yishlarda qo'l keladi. bu davrda laringospazm va bronxospazm kuzatiladi. yurak reflektor to'xtashi mumkin. ikkinchi – qo'zg'alish davri. bu davrda efirning qondagi kontsentratsiyasi 0,30-0,80 g/l atrofida bo'ladi. bunda bemorning harakati oshib ketadi, ko'p gapiradi, es-hushi butunlay yo'qoladi, reflektor faoliyati kuchayib ketadi. ko'z qorachiqlari kengayadi, nafas tezlashadi, taxikardiya yuz beradi, qon bosimi goh ko'tarilib, goh pasayib turadi, skelet mushaklari tonusi oshadi. qo'zg'alish bosqichi miya po'stlog'i faoliyatining falajlanishi, markaziy nerv tizimi boshqa bo'limlarini miya po'stlog'i nazorat qilmay qolishi bilan bog'liq. bu davrni miya po'stlog'idan past bo'limlar “qo'zg'oloni”, “isyoni” deb atash mumkin. efir shilliqlarni ta'sirlovchi xususiyatga ega bo'lganligi tufayli bu davrda yo'tal paydo bo'lishi, so'lak oqishi, efir so'lak bilan oshqozonga tushsa, bemor qusishi mumkin. shuningdek, bu davrda yurak urishi sekinlashib, nafas hamda yurak to'xtab qolishi …

4 / 26

uqur narkoz holati boshlanganini bildiradi va jarrohlikni boshlash mumkin bo'ladi. xirurgik narkoz davri o'z navbatida 4 darajaga bo'linadi. birinchi daraja – yuzaki narkoz. bunda ko'z qorachig'i qisqaradi, yorug'likka sezuvchanlik, shox parda refleksi, ko'z kosasi harakati saqlangan bo'ladi, yuza reflekslar, skelet mushaklari tonusi susayadi, nafas tekis olinadi. ikkinchi daraja – engil narkoz. bunda ko'z qorachiqlari qisqargan, yorug'likka sezuvchanlik yo'qolgan, shox parda refleksi, ko'z kosasi harakati to'xtagan bo'ladi, nafas bir tekisda olinadi, qon bosimi o'z asliga nisbatan pasay 75 gan, skelet mushaklari tonusi kamaygan bo'ladi. xirurgik narkoz davrida sinapslar o'tkazuvchanligi falajlanadi, chunki narkotik moddalar presinaptik hamda postsinaptik tuzilishlarga ta'sir ko'rsatadi. presinaptik tuzilishlarga mediatorlarning ajralishi, sinaptik oraliqqa chiqishi kamayadi, postsinaptik tuzilishlarga bo'lgan ta'sir qo'zg'alishning tarqalishiga to'sqinlik qiladi. polisinaptik hamda monosinaptik reflekslar falajlangani tufayli skelet mushaklari tonusi pasayadi, bo'shashgan mushaklarda jarrohlik amalini bajarish osonlashadi. efirning skelet mushaklarini bo'shashtirishi bir tarafdan markaziy nerv tizimiga falajlovchi ta'siri bilan bog'liq bo'lsa, ikkinchi tarafdan chetda nerv bilan mushaklararo …

5 / 26

ja og'ir hisoblanadi, endi narkotik modda yuborilishi to'xtatiladi. yordam chora-tadbirlari qo'llanmasa, narkozning to'rtinchi davri falajlovchi davrga o'tishi mumkin. bunda bosh miyaning muhim belgilari, ya'ni uzunchoq miyadagi nafas, qon tomir markazlari faoliyati tobora susayib boradi, nafas yuza bo'ladi hamda siyraklashadi, puls oldinga tezlashib, keyin sekinlashadi, noritmik bo'lib qoladi, arterial bosim pasayib ketadi, nafas, yurak to'xtab, bemorda klinik o'lim holati yuzaga kelishi mumkin. bordiyu to'rtinchi daraja yuzaga kelsa keskin choralar ko'riladi. to'rtinchi davri narkotik modda yuborish to'xtatilgandan keyin narkozdan uyg'onish boshlanadi. efir narkozidan uyg'onish davri ancha cho'ziladi (30 daqiqagacha boradi). markaziy nerv tizimi faoliyati to'liq tiklanishi uchun bir necha soat kerak bo'ladi. efirning og'riq qoldirish xususiyati ancha vaqt saqlanib qoladi. efir narkoz davridan nafas yo'llarining kuchli ta'sirlanishi tufayli, reflektor yo'l bilan vagus nervining markazi qo'zg'alib, keskin bradikardiya hosil bo'lishi tufayli hatto yurak to'xtab qolishi ham mumkin. laringospazm deyarli ro'y bermaydi. lekin aspiratsiya bo'lishi xavfi bo'ladi. 4.2. ftorotan narkozi 1951 yilda angliyada saklin …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "narkoz vositalari"

3-mavzu. narkoz vositalari. narkoz klinikasi. asoratlari,ularni oldini olish hozirgi kunda narkoz holati markaziy nerv tizimi neyronlararo sinaptik o'tkazuvchanligining falajlanishiga bog'liq deb tushuntiriladi. narkoz paydo qiluvchi moddalar neyron membranalari bilan fizikaviy hamda kimyoviy bog'lanishi tufayli neyronlararo sinaptik o'tkazuvchanlikni susaytiradi. narkoz paydo qiluvchi moddalar membrana lipidlariga, oqsillariga, membranani qoplagan suyuklikka ta'sir ko'rsatadi, shu tufayli membranalar faoliyati izdan chiqadi, ularda qaytar ultrastruktur o'zgarishlar paydo bo'ladi. keyingi ma'lumotlarga ko'ra neyronlar membranasi lipid qatlamidagi fosfolipidlarda fizikaviy hamda kimyoviy o'zgarishlar paydo bo'lishi bilan sinapslararo o'tkazuvchanlik falajlana boshlaydi, fosfolipidlar narkot...

This file contains 26 pages in DOCX format (62.7 KB). To download "narkoz vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: narkoz vositalari DOCX 26 pages Free download Telegram