anesteziologiya

DOCX 35 pages 85.2 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 85.2 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

1-mavzu. umumiy og’riqsizlantirish. ingalyatsion va noingalyatsion narkoz. anesteziologiyaning asosiy vazifalari “anesteziologiya” termini grek so'zlaridan kelib chiqib, an – yo'qolmoq +aistesis – sezgi +logos – fan degan lug'aviy ma'noni anglatadi. bugungi kunda esa anesteziologiya nafaqat barcha sezgilarning yo'qolishi bilan bog'liq og'riqsizlantirish usullarini o'rganib qolmasdan, balkim organizmning barcha hayotiy muhim funktsiyalarini boshqarib borish to'g'risidagi fan ham hisoblanadi. anesteziologiya avvalida operatsiya vaqtida, hayotiy muhim organlar faoliyatini saqlab turish vazifasini o'z zimmasiga olgan bo'lsa, keyinchalik vaqt o'tishi bilan operatsiyadan keyingi davrda operatsiyaning stress holatlaridan himoya qilishni ham o'z zimmasiga oldi. anesteziologiyaning asosiy vazifalari: premedikatsiya o'tkazish, operatsiya paytida og'riqsizlantirishni tanlash va ta'minlash, organizmning hayotiy muhim funktsiyalarini operatsiyaning zararli ta'sirlaridan himoya qilish, operatsiya va anesteziya davrida bu funktsiyalarni boshqarib borish, neyrovegetativ reaktsiyalarning oldini olish, modda almashinuvi buzilishlarini korrektsiya qilish va uzoq davomli operatsiyalarda parenteral oziqlantirishdan iborat. anesteziyaning zamonaviy tasnifi: (j. m. sobirov, sh. e. ataxanov, 2006). i. mahalliy anesteziya: 1. yuzaki (terminal) anesteziya; 2. infiltratsion anesteziya; …

2 / 35

digan ko'plab nazariyalar taklif etilgan bo'lib, lekin hozirgacha tan olingan yagona nazariya mavjud emas. anestetiklarning markaziy nerv tizimiga bo'lgan ta'sirini tushuntirish uchun birinchi bo'lib koagulyatsion nazariya (kyun 1864, klod bernar, 1875) taklif etilgan. bu nazariya dietil efir va xloroformni hujayra ichi oqsilini qaytar denaturatsiya qilishiga asoslangan. ma'lumki, nerv hujayralari va umuman olganda hujayra membranalari o'zida ko'plab lipoid moddalar saqlaydi, anestetiklar esa aynan lipoidlar bilan tez bog'lanadi. shunga asoslanib 55 lipoid nazariya (german, 1866, meyer, overton, 1899-1901) ishlab chiqilgan. keyinchalik bu xususiyat faqatgina ingalyatsion anestetiklarga xos ekanligi ma'lum bo'ldi. keyin taklif etilgan adsorbtsion nazariya (love, 1912) tarafdorlarining fikri anestetiklarni yuqori sorbtsion xususiyatiga asoslangan bo'lib, natijada hujayra membranasining o'tkazuvchanligi o'zgaradi va nerv impulslari o'tmay qoladi. hajmning kritik oshishi nazariyasiga (varburg, 1911) asosan, anestetik neyronlar membranasidagi gidrofob strukturalar bilan birlashib uning fosfolipid biomolekulyar qavatini kritik darajada kengaytiradi, natijada membrana funktsiyasi o'zgaradi. anestetiklarning hujayra fermentlarini bog'lab olishi va neyronlardagi oksidlanish – qaytarilish reaktsiyalarni to'xtatishiga …

3 / 35

atining kelib chiqishi, anestetikning hujayra membranasi polyarizatsiyasi va depolyarizatsiyasi mexanizmiga ta'siri bilan tushuntiriladi. hozirgi vaqtda umumiy anesteziyaning molekulyar mexanizmlari to'liq aniqlangani yo'q. 3.2. bemorni anesteziya va jarrohlik amaliyotiga tayyorlash anamnez yig'ish. bemorni operatsiya va anesteziyadan oldingi anesteziolog ko'rigi quyidagi tizimlarni savol-javob orqali o'rganish bilan amalga oshiriladi. bemorni so'rab-surishtirish, uning asab tizimi, intellektual qobiliyatidan, kasallikning klinik ko'rinishidan kelib chiqib amalga oshiriladi. 1. hayot anamnezi. ilgari umumiy og'riqsizlantirish orqali operatsiya bo'lganmi, qanday asoratlar kuzatilgan? 2. oilaviy anamnez. avlodlaridan birortasi umumiy og'riqsizlantirish orqali operatsiya bo'lganmi, qanday asoratlar kuzatilgan? 3. allergoanamnez. o'zida va avlodlarida allergik reaktsiya kuzatilganmi, qaysi dori moddasi yoki antibiotikka, anestetikka allergik reaktsiya qanday namoyon bo'lgan? 4. qon tizimi. bemorga oldin qon quyilganmi va u qanday kechgan? qon ketish holatlari (burundan qon ketish) kuzatilganmi. biror bir avlodida gemofiliya kasalligi bormi? 5. asab tizimi. avvallari markaziy nerv tizimida o'zgarishlar, buzilishlar (insult, tutqanoq) bo'lganmi? bemorning narkotik va alkogolga munosabati. 6. yurak qon-tomir tizimi. bemor …

4 / 35

qorni damlamaydimi? oshqozon va 12 barmoqli ichak yarasi bilan og'riganmi? ichidan qon ketish holatlari kuzatilmaganmi?spirtli ichimliklarni ko'p iste'mol qilmaydimi? 9. siydik va jinsiy a'zolari tizimi. buyrak tosh kasalliklari, nefrit, pielonefrit kasalliklari bilan kasallanganmi? bemor ayol bo'lsa, hayz ko'rishi buzilmaganmi, homilador emasmi? 10. tana mushak tuzilishi. miasteniya, osteoxondroz bilan kasallanmaganmi? 11. endokrin tizimi. qandli diabet kasalligi bilan og'rimaganmi? siydik miqdori va siyishlar soni qanchaligini va siydikda qand bormi, qalqonsimon bez va buyrak usti bezi faoliyati buzilmaganmi? 12. immun tizimi. anamnezida qaysi yuqumli kasalliklar bilan og'rigan? autoimmun kasalligi yo'qmi? qaysi diagnoz bilan dermatovenerolog yoki infektsionist dispanser nazoratida turadi? bemorning umumiy ahvolini aniqlash. anesteziolog rejalashtirilgan anesteziya va operatsiyadan kamida 2-3 kun avval, shoshilinch anesteziya holatlarda esa bevosita operatsiyadan oldin bemorni ko'rishi shart. qabul qilingan reja bo'yicha bemorning anamnezi surishtiriladi. markaziy nerv tizimi tomonidan topilgan o'zgarishlar psixoemotsional noturg'unlik, kechirilgan miya jarohati, insult, tutqanoq kasalligi, alkogolizm va shu singari patologiyalarni aniqlash, bemorni tayyorlash, premedikatsiya belgilash …

5 / 35

a siydikning umumiy tahlili, qon tarkibidagi mochevina, glyukoza, kaliy va natriy miqdorlarini o'rganish, qon guruhi va rezus mansubligi kabilarni aniqlash kiradi. anesteziyadan oldin ko'krak qafasi organlarini rentgenologik tekshirish va elektrokardiogramma va utt, kt, mrt o'tkazish shart hisoblanadi. rejalashtirilgan operatsiyadan oldin laborator va funktsional tekshirishlar keng miqyosda o'tkaziladi va ularning ko'lami patologik holatning mohiyatidan kelib chiqadi. nafas olish tizimining faoliyatini baholash uchun oddiy ko'rish, palpatsiya, perkussiya va auskultatsiyalardan tashqari, funktsional testlar (spiro 57 grafik ko'rsatkichlar) bilan bir qatorda qon va alveolada gazlar miqdori aniqlanadi. qon aylanish tizimi faoliyatini baholashda oddiy klinik tekshirishlar (anamnez, perkussiya, auskultatsiya, ekg, exokardiografiya, yurakning qon haydash fraktsiyasi, doplerografiya, rentgenografiya va h.k.) bilan bir qatorda reografiya, markaziy va periferik gemodinamik ko'rsatkichlar, aylanib yurgan qon va uning komponentlari miqdorini tekshirish zarur bo'ladi. endokrin tizimining funktsional va patologik holati o'ziga xos anesteziologik usul qo'llashni talab qiladi. endokrin patologiyasi bo'lgan bemorlarda giper yoki gipoglikemiya, adrenokortiqal etishmovchilik, giper yoki gipotireoz singari og'ir …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anesteziologiya"

1-mavzu. umumiy og’riqsizlantirish. ingalyatsion va noingalyatsion narkoz. anesteziologiyaning asosiy vazifalari “anesteziologiya” termini grek so'zlaridan kelib chiqib, an – yo'qolmoq +aistesis – sezgi +logos – fan degan lug'aviy ma'noni anglatadi. bugungi kunda esa anesteziologiya nafaqat barcha sezgilarning yo'qolishi bilan bog'liq og'riqsizlantirish usullarini o'rganib qolmasdan, balkim organizmning barcha hayotiy muhim funktsiyalarini boshqarib borish to'g'risidagi fan ham hisoblanadi. anesteziologiya avvalida operatsiya vaqtida, hayotiy muhim organlar faoliyatini saqlab turish vazifasini o'z zimmasiga olgan bo'lsa, keyinchalik vaqt o'tishi bilan operatsiyadan keyingi davrda operatsiyaning stress holatlaridan himoya qilishni ham o'z zimmasiga oldi. anesteziologiyaning asosiy vazifalar...

This file contains 35 pages in DOCX format (85.2 KB). To download "anesteziologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: anesteziologiya DOCX 35 pages Free download Telegram