terminal holat turlari

DOCX 17 pages 54.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.4 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

12-mavzu. terminal holat turlari. preagoniya, agoniya, klinik o'lim. terminal holatlar organizm funktsiyalarining so'nib borishi ma'lum bir qonuniyatlar asosida kechadigan bir qator ketma-ket jarayonlar orqali amalga oshadi. aynan vaqt bilan bog'liq ana shu qonuniy ketma-ketlik, organizm funktsiyalarini qayta tiklash imkoniyatini keltirib chiqaradi. terminal holat deb nomlangan organizmning bu o'ziga xos holati u yoki bu og'ir, uzoq davom etuvchi yoki o'tkir yuzaga kelgan og'ir kasalliklarning oxirgi qonuniy bosqichi xisoblanadi. terminal holatlar organizm kompensator va himoya reaktsiyalari imkoniyati tugallangandan keyin, hayotning oxirgi davri ekanligidan darak beradi. v. a. negovskiy ta'biri bilan aytganda, terminal holatlarga preagoniya, agoniya va klinik o'lim holati kiradi. preagonal holatda markaziy nerv tizimi faoliyatining buzilishi bemor karaxt yoki komada, qon aylanishining buzilishi (ab 70-60mm. sim. ust.) yoki ab aniqlanmaydi, kuchsiz, tezlashgan tomir urishi, periferik qon aylanishining yaqqol buzilishi belgilari, tsianoz yoki teri qoplamlarining oqarishi kuzatiladi. nafas olishning buzilishi gipoksiya rivojlanishiga va to'qima atsidoziga olib keladi. preagonal holatni davom etish vaqti …

2 / 17

lga oshmaydi. kuchaygan nafas harakatlari birdaniga to'xtaydi. mnt faoliyatining to'xtashi natijasida hayotiy funktsiyalarni boshqarish bulbar va orqa miya markazlariga o'tadi. bunday holatda organizm o'zining tirikligini saqlab qolish uchun oxirgi imkoniyatlarini safarbar qiladi. lekin organizmning o'zi mustaqil ravishda bu holatdan chiqib ketolmaydi, chunki energiya ta'minoti faqatgina anaerob glikoliz hisobidan ta'minlanadi. bu nafaqat etarli bo'lmasdan, balkim oksidlanmagan metobolitlarning to'planishiga ham olib keladi, natijada moddalar almashinuvi keskin buziladi. agoniya holati ko'p davom etmaydi. nafas va yurak qisqarishlari tezda to'xtaydi, shundan keyin klinik o'lim holati boshlanadi. klinik o'lim hayot va biologik o'lim o'rtasidagi davr bo'lib, o'limning qaytishi mumkin bo'lgan bosqichidir. bu holat yurak urishi va nafas olish to'xtagan, tiriklik alomatlari yo'qolgan paytdan boshlab organizm kechirayotgan va bir necha daqiqa davom etuvchi qaytuvchan funktsional va struktur o'zgarishlar jarayonidir. klinik o'lim ro'y berishi bilan modda almashinuvi so'nib boradi, xujayralar destruktsiyasi boshlanadi. qon aylanish to'xtagandan keyin bosh miyadagi o2 zaxirasi 10 soniyada, glyukoza va atf zaxirasi esa …

3 / 17

i uchun klinik o'lim muddati 3-5 min. dan oshmaydi. gipotermik sharoitda, masalan, tana harorati 10-8°s bo'lganda, klinik o'lim muddati 2 soatgacha cho'zilishi mumkin. klinik o'lim izidan vujudga keluvchi biologik o'lim organizmdagi tiklanmas o'zgarishlar jarayonidan iborat bo'ladi va shu sababli organizmni bir butun holda tiriltirish imkoniyati qo'ldan chiqarilgan bo'ladi. xulosa qilib shuni aytish mumkinki, klinik o'lim bu bosh miya po'stlog'i hujayralarining qon aylanishi to'xtagandan keyingi yashash vaqti hisoblanadi. o'lish jarayoni ketma-ket keluvchi bosqichlar – klinik, ijtimoiy va biologik o'lim davrlariga ajratiladi: i. organizm faoliyatining so'nib borishi davri. bu davrda kimyoviy, fizik va elektrik jarayonlarning chuqur izdan chiqish oqibatida funktsiyalar namoyon bo'la olmaydi. bu funktsional faoliyatsizlik davri bo'lib, klinik o'lim holatiga o'tadi va miyada qaytmas o'zgarishlar vujudga kelguncha davom etadi. ii. oraliq yoki ijtimoiy o'lim (surunkali vegetativ holat) davri. bu holat reanimatsiya o'tkazilib, yurak va nafas faoliyati tiklangan bemorlarda kuzatiladi. bu davrda bosh miya po'stlog'i faoliyati kuzatilmaydi, chunki bemorning es-hushi bo'lmaydi, faqatgina …

4 / 17

animatsiya so'zining tibbiy mazmun-mohiyatiga e'tibor beradigan bo'lsak, qayta tiriltirish bu bosh miya po'stloq hujayralarining faoliyatini, ya'ni ong, es-hushni qayta tiklash deganidir. bu degani, agar o'tkazilgan reanimatsion chora-tadbirlardan keyin bemor hushiga kelmasa u tirilgan hisoblanmaydi. aynan bosh miya po'stloq funktsiyasini tiklash bugungi kundagi reanimatologiyaning asosiy maqsadi va vazifasi hisoblanadi. shunday qilib reanimatsion chora-tadbirlar faqatgina klinik o'lim holatidagina, ya'ni 3-5 minut oralig'ida samarali bo'lishi mumkin. demak, klinik o'lim bu aynan bosh miya hujayralarining yashash vaqti hisoblanadi. klinik o'lim holatining reanimatsion chora-tadbirlardan keyingi davomi sotsial o'lim jarayoni bo'lib, bunda ko'pincha reanimatsion chora-tadbirlar kech boshlanishi hisobiga yurak va o'pka faoliyati tiklanishiga qaramasdan bosh miya faoliyati tiklanmaydi. agarda o'tkazilgan reanimatsion chora-tadbirlar (25-30 min. davomida) natijasida yurak-o'pka faoliyati ham tiklanmasa – bosh miyada qaytmas o'zgarishlar yuzaga keladi va biologik o'lim qayd etiladi. biologik o'limning belgilari: 1) shox pardaning qurishi; 2) ”mushuk qorachig'i” fenomeni; 3) tana haroratining pasayishi; 4) murda dog'lari; 5) murdaning qotishi. agarda 1- va …

5 / 17

g ishlashi juda qiyin bo'ladi, shuning uchun maxsus reanimatsion brigada chaqiriladi). voqea joyiga etib kelganda klinik o'lim holatining yuzaga kelgan aniq vaqtini surishtirmasdan (buni aniq bilib bo'lmaydi), reanimatsion chora-tadbirlar boshlanishi kerak. yurak-o'pka va bosh miya reanimatsiyasining umumiy va maxsus turlari (elektrik defibrillyatsiya, dorilarni organizmlarga kiritish) farqlanadi. reanimatsion yordam bir kishi (reanimatolog) tomonidan ko'rsatilayotganda, amerika va evropa kardiologlar assotsiatsiyasining yangi 2015 yilgi tavsiyasiga ko'ra: yurak tashqi uqalash minutiga 100 ta, yurakni tashqi uqalash va sun'iy nafas berish nisbati 30:2 ni tashkil etishi, avs o'rniga sav tartibida o'tkazilishi kerak. agar reanimatsion yordam ikki kishi tomonidan bajarilayotgan bo'lsa ham bu nisbat 30:2 bo'lishi kerak. hozirgi vaqtda klinik o'lim holatining turli sabablarida reanimatsion tadbirlarning aniq algoritmlari ishlab chiqilgan. qon aylanishining to'xtashi 4 xil sababga ko'ra yuzaga keladi. 1. asistoliya – miokardning qo'zg'aluvchanlik va qisqaruvchanlik xususiyatlari saqlanganligi zaminida bo'lmalararo qo'zg'aluvchanlik o'tkazilishining buzilishi tufayli yurak qisqarishining butunlay yo'qolishidir. 2. qorinchalar fibrillyatsiyasi va xilpillashi miokard qisqarishining diskoordinatsiyasi …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "terminal holat turlari"

12-mavzu. terminal holat turlari. preagoniya, agoniya, klinik o'lim. terminal holatlar organizm funktsiyalarining so'nib borishi ma'lum bir qonuniyatlar asosida kechadigan bir qator ketma-ket jarayonlar orqali amalga oshadi. aynan vaqt bilan bog'liq ana shu qonuniy ketma-ketlik, organizm funktsiyalarini qayta tiklash imkoniyatini keltirib chiqaradi. terminal holat deb nomlangan organizmning bu o'ziga xos holati u yoki bu og'ir, uzoq davom etuvchi yoki o'tkir yuzaga kelgan og'ir kasalliklarning oxirgi qonuniy bosqichi xisoblanadi. terminal holatlar organizm kompensator va himoya reaktsiyalari imkoniyati tugallangandan keyin, hayotning oxirgi davri ekanligidan darak beradi. v. a. negovskiy ta'biri bilan aytganda, terminal holatlarga preagoniya, agoniya va klinik o'lim holati kiradi. preagona...

This file contains 17 pages in DOCX format (54.4 KB). To download "terminal holat turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: terminal holat turlari DOCX 17 pages Free download Telegram