suv-elektrolit balansi

DOCX 26 pages 80.9 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.9 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

8-mavzu. suv-elektrolit balansi. seb. infuzion-transfuzion terapiya vositalarining tasnfi. suv-elektrolit muvozanati va uni boshqarish organizmni ichki muhitini (gomeostazni) doimiy saqlashda kislota – ishqor muvozanatidan tashqari suv – elektrolit muvozanati ham katta ahamiyatga ega. organizmning suv muvozanati yo'qotiladigan suv o'rnini tashqaridan qabul qilish hisobiga to'ldirib turiladi. bundan tashqari almashinuv jarayonlari oqibatida endogen suv ham hosil bo'ladi (o'rtacha 1 sutkada 250-300 ml), organizm suvni siydik, axlat, o'pka va teri orqali yo'qotadi. organizmning suvga bo'lgan sutkalik ehtiyoji bemorning tana og'irligi, yoshi, tana harorati va boshqalarga bog'liq. sutkalik ehtiyoji 1,1 dan 3 l gacha o'zgarib turadi. moddalar almashinuvi natijasida 1000 kkal energiya hosil bo'lishida 100 ml endogen suv hosil bo'ladi. katta yoshdagi odamning sutkalik ovqat ratsioni o'rtacha 2500-3000 kkalni tashkil etadi, binobarin 1 sutkada o'rtacha 250-350 ml endogen suv hosil bo'ladi. ichiladigan suv miqdori o'rtacha hisobda ajratiladigan siydik miqdoriga teng bo'ladi. o'pkalar orqali 1 sutkada o'rtacha 400-500 ml, teri orqali esa 500-700 ml suv ajralib …

2 / 26

'irligining 20-22 % ini tashkil qiladi. suvning organizmda taqsimlanishi 10-jadval sektor chaqaloqlar bolalar kattalar tomir ichi 5% 5% 5% hujayralararo 45% 30% 15% hujayra ichi 25% 40% 50% umumiy hajm 80% 75% 65% aqh (ml/kg) 85-100 80 70 suvning organizmga taqsimlanish tasnifi: umumiy suv odam organizmida asosan 2 sektorda harakatlanadi va tana massasining 60 % tashkil qiladi: 1. hujayralar ichi suyuqligi – taxminan tana massasining 40 % (28l); 2. hujayra tashqarisidagi suyuqligi – tana massasining 20 % (14l); hujayra tashqarisidagi suyuqlik o'z navbatida bir necha tarkibga bo'linadi: - hujayralararo suyuqliklar – tana massasining15 % (11l); - tomir ichi suyuqligi – plazma – taxminan tana massasining 5 % (3l); - transtsellyulyar suyuqlik; - limfa transtsellyulyar suyuqlik – bu tananing maxsus bo'shliqlaridagi suyuqlik bo'lib, bunga orqa miya, perikardial, plevral, sinovial va ko'z ichi suyuqligi kiradi. transtsellyulyar suyuqlikning o'rtacha hajmi 1l. sutka davomida katta suyuqlik hajmi transtsellyulyar bo'shliqda harakatlanadi. oshqozon ichak yo'liga me'yorda …

3 / 26

k qo'yilganda aylanuvchi qon hajmi ko'rinarli darajada oshmaydi, suyuqlik interstitsial bo'shliqqa o'tadi. hujayra ichidagi suyuqlik 28,0 l hujayra membranasi plazma 3,0 l kapillyar devori limfa tomirlari hujayralararo suyuqlik 11,0 l hujayradan tashqari suyuqlik 14,0 hujayra ichi sektori – suv hujayraning asosiy tarkibiy qismi bo'lib, hujayra ichi tuzilmalarining (yadro organlari) atrofidan o'rab turadi va ularni hayot faoliyatini ta'minlaydi. elektrolitlardan natriy hujayra tashqarisida – hujayralararo suyuqlik tarkibida, kaliy ionlari esa hujayra ichida ko'p saqlanadi, shu tufayli kaliy – natriy nasosi faoliyati amalga oshadi. organizmga kiradigan va chiqadigan suv tengligi “suv muvozanati” deb yuritiladi (11-jadval). suv muvozanatining har qanday buzilishi disgidriya deyiladi. organizmga kiradigan suyuqlik miqdori chiqariladigan suyuqlik miqdoridan ko'p bo'lsa, musbat suv muvozanati gipergidratatsiya deyiladi. manfiy suv muvozanati organizmga kiritiladigan suyuqlik miqdori chiqariladigan suyuqlik miqdoridan kam bo'lsa, degidratatsiya deyiladi. suv – elektrolit muvozanati quyidagi yo'llar orqali boshqariladi: 1) gipotalamus – antidiuretik gormon va vazopressin yordamida. bu moddalarning hosil bo'lishi qon plazmasining osmotik …

4 / 26

tkada qabul qilinadigan suv miqdori natriy kaliy siydik – 1500 ml suyuqlik ichish – 1200 ml 85 80 axlat orqali – 100 ml ovqatdagi suv – 1300 ml 10 10 perspiratsiya – 700-600 ml endogen suv – 300 ml 0 0 terlash orqali – 500 ml 25 0 organizmning suv muvozanatini to'g'ri korrektsiya qilish uchun degidratatsiyani aniqlashning qo'yidagi usullaridan foydalaniladi: 1) teri qoplamalarini vizual baholash; 2) mak-klyur-oldrich sinamasi – bilakning bo'kuvchi yuzasiga teri ichiga 0,2 ml fiziologik eritma yuboriladi va yuborilgan vaqt hisobga olinadi. teri ichiga kiritilgan suyuqlikdan hosil bo'lgan pufak me'yorda 1 soat ichida so'riladi. 3) makkoriston va miller formulasi yordamida degidratatsiyani hisoblash: (agar degidratatsiya qon ketish bilan bog'liq bo'lmasa) suyuqlik yo'qotish (ml) = 0, 2 bemor og'irligi ht bemorniki ht norma x hujayra membranasi orqali suvning harakati hujayra ichkarisi va tashqarisidagi osmotik bosimining farqiga bog'liq. erituvchining past kontsentratsiyasidan zarralar eritmasidan membrana orqali yuqori kontsentratsiyadagi zarralar eritmasiga spontan o'tishi …

5 / 26

yradagi kaliy va anionlar miqdoriga bog'liq, amaliyotda uni aniqlash qiyin. suv hujayra membranasi orqali erkin o'tgan holda va faqat osmotik bosim yuqori bo'lgan muhitga harakat qiladi. suvning diffuzion tezligi unda erigan moddalarga nisbatan yuqori. buni intensiv terapiyada va kasallikning klinik belgilarini baholashda hisobga olish zarur hisoblanadi. nafaqat natriy va xlor balkim, plazmadagi glyukoza, mochevina shuningdek, tashqaridan kiritiladigan mannitol, glitserin, sorbitol, alkogol va boshqa moddalar ham osmotik faol hisoblanadi. suvning osmos qoidasiga asosan, osmotik past bosim muhitidan yuqori osmotik bosim muhitiga o'tishi natijasida, me'yor holatida, interstitsial bo'shliq va hujayra ichidagi osmotik bosim bir xil saqlanadi va bu jarayon dinamikada o'z-o'zidan boshqariladi. organizmda suv almashinuvining buzilishiga disgidriya deb aytiladi va bu ikkita asosiy guruhga va 6 ta turga bo'linadi. degidratatsiya – organizmda umumiy suyuqlik miqdorining kamayishi hisoblanadi. izoosmolyar degidratatsiya – organizmdagi suv bilan birga butun kompleks osmoaktiv elektrolitlar ham yo'qotiladi. giperosmolyar degidratatsiya – elektrolitlarga nisbatan ko'p suv yo'qotilganda va plazmada osmolyarlikning oshishi …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv-elektrolit balansi"

8-mavzu. suv-elektrolit balansi. seb. infuzion-transfuzion terapiya vositalarining tasnfi. suv-elektrolit muvozanati va uni boshqarish organizmni ichki muhitini (gomeostazni) doimiy saqlashda kislota – ishqor muvozanatidan tashqari suv – elektrolit muvozanati ham katta ahamiyatga ega. organizmning suv muvozanati yo'qotiladigan suv o'rnini tashqaridan qabul qilish hisobiga to'ldirib turiladi. bundan tashqari almashinuv jarayonlari oqibatida endogen suv ham hosil bo'ladi (o'rtacha 1 sutkada 250-300 ml), organizm suvni siydik, axlat, o'pka va teri orqali yo'qotadi. organizmning suvga bo'lgan sutkalik ehtiyoji bemorning tana og'irligi, yoshi, tana harorati va boshqalarga bog'liq. sutkalik ehtiyoji 1,1 dan 3 l gacha o'zgarib turadi. moddalar almashinuvi natijasida 1000 kkal energiya hosil bo'li...

This file contains 26 pages in DOCX format (80.9 KB). To download "suv-elektrolit balansi", click the Telegram button on the left.

Tags: suv-elektrolit balansi DOCX 26 pages Free download Telegram