o‘zbekiston muzeyi ishi tarixi

PPTX 30 pages 121.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 121.1 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o‘zbekistonda muzeyi ishi tarixi. o‘zbekistonda muzeyi ishi tarixi. o‘zbekiston muzey ishi tarixi o‘zbekiston — qadimiy tarix, boy madaniyat va bebaho meros yurti. bu zaminning har bir qarichida o‘tmishning izlari, ajdodlarimiz yaratgan ilm-fan, san’at va hunarning boy namunalarini uchratish mumkin. ana shu bebaho tarixiy va madaniy boyliklarni asrash, o‘rganish va targ‘ib qilish maqsadida o‘zbekistonda muzeylar tashkil etilgan. o‘zbekiston muzey ishi tarixi asrlar davomida bosqichma-bosqich shakllangan va bugungi kunda yuksak darajaga yetgan. qadimiy davrda muzey ishi ildizlari muzeychilik faoliyatining dastlabki unsurlari markaziy osiyoda juda qadimdan mavjud bo‘lgan. qadimgi shaharlar — afrasiyob, baqtriya, xorazm, termiz, marv, buxoro va samarqandda topilgan arxeologik yodgorliklar shundan dalolat beradi. qadimgi hukmdorlar saroylarida va ibodatxonalarda turli san’at asarlari, zargarlik buyumlari, qo‘lyozmalar va qurollar saqlangan. ular shunchaki saqlov joy emas, balki o‘sha davr uchun o‘ziga xos “muzey” vazifasini bajargan. masalan, qadimgi xorazmda arxeologik qazishmalar jarayonida topilgan bronza davri haykalchalari, kulolchilik mahsulotlari, naqshinkor buyumlar, turli diniy marosim ashyolari o‘sha davrda …

2 / 30

axsiy xazinasi va tarixiy buyumlari saqlangan bo‘lib, ular keyinchalik muzey kolleksiyalarining asosini tashkil etdi. samarqandda esa arxeologik qazishmalar natijasida topilgan buyumlar to‘plami yig‘ildi va keyinchalik mahalliy muzey tashkil etilishiga sabab bo‘ldi. sovet davrida muzey ishining rivojlanishi 1917-yilgi inqilobdan so‘ng, o‘zbekiston hududida yangi davr — sovet davri boshlandi. bu davrda muzeylar davlat siyosati darajasida e’tibor qaratiladigan madaniy-ma’rifiy maskanlarga aylandi. 1920-yilda turkiston muzeyi qayta tashkil etilib, o‘zbekiston xalq muzeyi deb atala boshlandi. keyinchalik bu muzey o‘zbekiston tarixi davlat muzeyi nomini oldi. shu yillarda toshkent, samarqand, buxoro, xiva, termiz, qo‘qon, andijon, farg‘ona kabi shaharlarda ham yangi muzeylar tashkil etildi. 1920–1930-yillar o‘zbekistonda muzey ishining kengayish davri bo‘ldi. muzeylar nafaqat tarixiy, balki tabiiy, texnik, badiiy va memorial yo‘nalishlarda ham tashkil etila boshlandi. masalan, 1924-yilda samarqandda ulug‘bek muzeyi, 1932-yilda toshkentda san’at muzeyi, 1934-yilda esa o‘zbekiston davlat san’at muzeyi ochildi. bu davrda muzeylar xalqni yangi ijtimoiy g‘oyalar ruhida tarbiyalash, mehnat va sotsializmni targ‘ib qilish vositasi sifatida ham …

3 / 30

chilgan davrdir. shu yillarda amir temur haykali joylashgan maydon, sharof rashidov, zahiriddin muhammad bobur, abdulla qodiriy, hamid olimjon va boshqa buyuk shaxslarning uy-muzeylari tashkil etildi. bundan tashqari, tarixiy yodgorliklar joylashgan hududlarda hududiy muzeylar — xorazm davlat muzeyi, buxoro davlat muzeyi, qo‘qon xonligi tarixi muzeyi ochildi. muzeylarning asosiy faoliyati tarixiy materiallarni yig‘ish, ularni tizimlashtirish, saqlash va ilmiy jihatdan o‘rganishga qaratildi. bu davrda muzey ishini tashkil etish bo‘yicha o‘quv kurslari, metodik qo‘llanmalar va ilmiy nashrlar paydo bo‘ldi. muzeyshunos kadrlar tayyorlash toshkent davlat universiteti (hozirgi o‘zbekiston milliy universiteti)da yo‘lga qo‘yildi. mustaqillik davrida muzey ishi yangi bosqichda 1991-yilda o‘zbekiston mustaqillikka erishgach, muzey ishi ham yangi bosqichga o‘tdi. mustaqillik yillarida muzeylar nafaqat tarixiy merosni saqlovchi, balki milliy o‘zlikni, ma’naviy qadriyatlarni targ‘ib qiluvchi, yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalovchi markazlarga aylandi. 1996-yilda “amir temur va temuriylar tarixi davlat muzeyi” tashkil etildi. bu muzey o‘zbekiston tarixida yangi davrni boshlab berdi. u nafaqat tarixiy obidalarni, balki milliy g‘urur va …

4 / 30

raqamlashtirish, fondlarni elektron katalogga kiritish, 3d skanerlash tizimlarini joriy etish ishlari boshlab berildi. zamonaviy bosqichda muzeylarning yangi roli bugungi kunda o‘zbekiston muzeylari xalqaro miqyosda faoliyat yuritmoqda. “virtual muzeylar”, “onlayn ekskursiyalar”, “raqamli fondlar” loyihalari amalga oshirilmoqda. 2020-yilda o‘zbekiston respublikasi madaniyat vazirligi huzurida muzeylar agentligi tashkil etildi. muzeylar endilikda nafaqat eksponat saqlovchi joy, balki ilmiy, ta’limiy, madaniy va turistik markaz sifatida ishlamoqda. turizm sohasida ham muzeylar katta o‘rin tutadi. masalan, “ipak yo‘li” turizm yo‘nalishida buxoro, xiva, samarqand va toshkent muzeylari sayyohlar uchun diqqatga sazovor markazlardir. hozirda respublikada 120 dan ortiq davlat muzeylari, 200 dan ziyod xususiy va ixtisoslashgan muzeylar faoliyat yuritadi. ularning faoliyatini ilmiy va metodik jihatdan qo‘llab-quvvatlash uchun oliy o‘quv yurtlarida “muzeyshunoslik”, “madaniy merosni boshqarish” yo‘nalishlari ochilgan. vo‘zbekiston muzey ishi tarixi (davomi, kengaytirilgan diktant) o‘zbekiston muzeychilik tarixining har bir bosqichi o‘ziga xos xususiyatlarga ega. bu jarayon faqatgina eksponatlar yig‘ish va saqlashdan iborat bo‘lmagan, balki jamiyatning ma’naviy hayotini boyitgan, tarixiy xotirani tiklashga …

5 / 30

al’a davlat muzey-qo‘riqxonasi 1969-yilda tashkil etilgan. bu yerdagi madrasa, masjid, minora va saroylar majmuasi yuneskoning jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. muzeyda xiva xonligi tarixi, xonlik davridagi boshqaruv tizimi, hunarmandchilik va san’at namunalariga oid boy kolleksiya saqlanadi. samarqanddagi afrosiyob arxeologiya muzeyi 1970-yilda ochilgan bo‘lib, u qadimgi samarqand (afrasiob) shahrining madaniy qatlamlaridan topilgan buyumlar asosida tashkil etilgan. muzeyda devoriy rasmlar, sopol haykalchalar, yozma hujjatlar, tangalar va diniy artefaktlar namoyish etiladi. termiz arxeologiya muzeyi 2002-yilda tashkil etilgan bo‘lib, janubiy o‘zbekistonning qadimiy tarixini yoritadi. bu muzeyda kushon davriga oid haykalchalar, buddaviylik madaniyatiga mansub topilmalar, qadimgi savdo yo‘llari bilan bog‘liq eksponatlar mavjud. qo‘qon shahridagi xudoyorxon saroyi muzeyi esa farg‘ona vodiysining tarixini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi. saroy binosining o‘zi ham me’moriy jihatdan yodgorlik bo‘lib, unda qo‘qon xonligi davriga oid tarixiy buyumlar, qurollar, liboslar va hujjatlar saqlanadi. bu muzeylar o‘zbekiston tarixining mintaqaviy xususiyatlarini ochib beradi, xalq turmushi, urf-odatlari, san’at va me’morchiligi haqida to‘liq tasavvur yaratadi. muzeylar va ilmiy-tadqiqot …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston muzeyi ishi tarixi"

o‘zbekistonda muzeyi ishi tarixi. o‘zbekistonda muzeyi ishi tarixi. o‘zbekiston muzey ishi tarixi o‘zbekiston — qadimiy tarix, boy madaniyat va bebaho meros yurti. bu zaminning har bir qarichida o‘tmishning izlari, ajdodlarimiz yaratgan ilm-fan, san’at va hunarning boy namunalarini uchratish mumkin. ana shu bebaho tarixiy va madaniy boyliklarni asrash, o‘rganish va targ‘ib qilish maqsadida o‘zbekistonda muzeylar tashkil etilgan. o‘zbekiston muzey ishi tarixi asrlar davomida bosqichma-bosqich shakllangan va bugungi kunda yuksak darajaga yetgan. qadimiy davrda muzey ishi ildizlari muzeychilik faoliyatining dastlabki unsurlari markaziy osiyoda juda qadimdan mavjud bo‘lgan. qadimgi shaharlar — afrasiyob, baqtriya, xorazm, termiz, marv, buxoro va samarqandda topilgan arxeologik yodgorliklar shu...

This file contains 30 pages in PPTX format (121.1 KB). To download "o‘zbekiston muzeyi ishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston muzeyi ishi tarixi PPTX 30 pages Free download Telegram