tadbirkorlikning kelib chiqishi va huquqiy-iqtisodiy asoslari

PPTX 21 pages 4.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

savdo iqtisodiyoti tadbirkorlikning kelib chiqishi va huquqiy-iqtisodiy asoslari 1 reja: kirish 1.tadbirkorlik tarixiy-iqtisodiy kategoriya sifatida shakllanishi 2.bozor iqtisodiyoti sharoitida tadbirkorlikning o’rni va ahamiyati 3.tadbirkorlikning huquqiy-iqtisodiy asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar 2 kirish: tadbirkorlik yoki biznes (inglizcha: business – „bandlik“), deb har qanday qonuniy tijorat faoliyatiga aytiladi. tadbirkorlik bilan shugʻullanuvchi shaxs tadbirkor, deyiladi. xususiy tadbirkorlik kapitalistik iqtisodiyot negizidir. sotsialistik iqtisodiyotlarda tadbirkorlik bilan hukumat, jamiyat yoki ishchilar kasaba uyushmalari shugʻullanadi.tadbirkorlik faoliyati huquqiy va iqtisodiy me’yorlar bilan tartibga solinadi. 3 1.tadbirkorlikning kelib chiqishi qadimiy davrlarga borib taqaladi. dastlabki shakllari savdo-sotiq va xizmat ko‘rsatish orqali rivojlanib kelgan. misol tariqasida qadimgi sharq, rim, yunoniston va xitoy jamiyatlarida savdogarlar va hunarmandlar orqali tadbirkorlik rivojlanganini ko'rsatish mumkin. ammo zamonaviy tushunchadagi tadbirkorlik xvi-xviii asrlarda kapitalizm va bozor iqtisodiyotining rivojlanishi bilan keng tarqaldi. tadbirkorlikni ilmiy asosda tushuntirgan mutafakkirlar orasida fransuz iqtisodchisi richard kantillon (xviii asr) bo'lib, u tadbirkorni noaniqlik sharoitida qarorlar qabul qiladigan shaxs sifatida tasvirlaydi. keyinchalik, adam smit, joseph …

2 / 21

molarni hal qilish orqali foyda olishni maqsad qilgan tadbirkorlik turi. - innovatsion tadbirkorlik: yangi texnologiyalar va g'oyalarni bozorga olib chiqishni maqsad qiladi. - xususiy tadbirkorlik: jismoniy shaxslar tomonidan tashkil etiladigan va nazorat qilinadigan kichik va o'rta bizneslar. 5 tadbirkorlikning iqtisodiy kategoriyalari bu faoliyatning turli jihatlarini iqtisodiy nuqtai nazardan o'rganish uchun ajratilgan asosiy tushunchalar va tamoyillardir. ushbu kategoriyalar tadbirkorlikning samarali rivojlanishi va bozor iqtisodiyotida o'z rolini tushunish uchun muhim hisoblanadi. 6 tadbirkorlik subyekti — bu tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi shaxslar yoki tashkilotlar. bu quyidagi guruhlarga bo‘linadi: - yakka tartibdagi tadbirkorlar — bir kishilik faoliyat bilan shug‘ullanuvchilar. - korporativ tadbirkorlik — kompaniyalar, shirkatlar yoki boshqa yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan faoliyat. 7 2.bozor iqtisodiyoti sharoitida tadbirkorlikning o‘rni va ahamiyati juda katta, chunki u iqtisodiy rivojlanish, raqobat muhitini shakllantirish va ish o‘rinlari yaratish kabi jarayonlarda muhim rol o‘ynaydi. tadbirkorlikning bozor iqtisodiyotidagi ahamiyatini quyidagi omillar orqali tushuntirish mumkin: 1. iqtisodiy o‘sish: tadbirkorlar yangi mahsulotlar, …

3 / 21

fratuzilma rivojlanadi. 5. davlat byudjetiga hissa qo‘shish: tadbirkorlik faoliyati orqali soliqlar to‘lanadi, bu esa davlat byudjetining to‘ldirilishiga va ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirishga yordam beradi. 8 tadbirkorlikning asosiy funksiyalariga quyidagilar kiradi: 1.umumiy iqtisodiy funksiya: tadbirkorlik mahsulot ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish, shuningdek, ularni aniq iste'molchilarga, uy xo‘jaliklariga, davlat va boshqa korxonalarga etkazishga qaratilgan. 2.resurs funksiyasi: tadbirkor foyda olish maqsadida ishlab chiqarish omillarini tovar va xizmatlar ishlab chiqarishning yagona jarayoniga birlashtirish tashabbusi bilan chiqadi. 3.ijodiy-qidiruv funksiyasi: tadbirkor yangi mahsulotlar, texnologiyalar va biznesni tashkil etish shakllarini joriy etuvchi innovatordir. 4.ijtimoiy funksiya: tadbirkorlik ish o‘rinlarini yaratish, turmush sifatini yaxshilash va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish orqali jamiyatda muhim o‘rin tutadi. 5.tashkiliy funksiya: tadbirkor ishlab chiqarish tashkilotchisi bo‘lib, u korxona faoliyatining ohangini yo'lga qo‘yadi va belgilaydi, korxona xatti-harakatlarining strategiyasi va taktikasini belgilaydi va uni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun mas'uliyatni o‘z zimmasiga oladi. 9 tadbirkorlik faoliyatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: 1.mablag‘larni bir joyga to‘plash- ishlab chiqarishni kengaytirish, yangi bozorlarni …

4 / 21

rlik faoliyatini tartibga soluvchi qonunlar qabul qilingan. masalan, o‘zbekistonda bu sohada "tadbirkorlik faoliyati to'g'risida" qonun mavjud. - tadbirkorlik shakllari, masalan, yuridik shaxslar (mas'uliyati cheklangan jamiyat, aksiyadorlik jamiyati) va yakka tartibdagi tadbirkorlar huquqiy jihatdan belgilangan bo‘lib, ularning faoliyatini ro'yxatdan o‘tkazish va soliqqa tortish tartibi ham ko‘rsatilgan. - mualliflik huquqi, patent huquqlari, shartnomaviy huquqlar tadbirkorlar tomonidan to‘liq rioya qilinishi kerak. 11 iqtisodiy asoslar: - tadbirkorlikning iqtisodiy jihati bu bozor talab va taklifiga, narx mexanizmlariga, raqobatga bog‘liq. tadbirkorlar bozor tahlili, raqobatbardoshlik va foyda olish maqsadida iqtisodiy resurslardan (kapital, mehnat, yer, texnologiya) samarali foydalanishga harakat qilishadi. - davlat tomonidan tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash uchun turli soliqlar, subsidiyalar, kreditlar, grantlar ajratiladi. iqtisodiy infratuzilma va soliq imtiyozlari tadbirkorlik muhitini yaxshilaydi. tadbirkorlik faoliyatining muvaffaqiyati huquqiy asoslarga rioya qilish, bozor talabini tushunish va iqtisodiy sharoitlardan to'g'ri foydalanishga bog'liq. 12 xulosa: tadbirkorlikning kelib chiqishi insoniyatning ilk iqtisodiy faoliyatlaridan boshlab shakllangan bo'lib, savdo-sotiq, mahsulot ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish bilan bog'liq jarayonlar …

5 / 21

nto'rayev abbosxon kamolxon o'g'li”namangan muhandislik texnalogiya institute buxgalteriya hisobi va audit kafedrasi assistenti -lex.uz -google.uz -chatgpt 14 e’tiboringiz uchun rahmat! 15 o‘zbekistonning 65 foizga yangilangan va ancha “to‘lishgan” bosh qomusi 2023-yil 1-maydan e’tiboran kuchga kirdi. quyida undagi o‘zgarishlarning eng muhimlarini sanab o‘tamiz. 16 o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasining yangi tahriri 2023 yil 1 maydan e’tiboran kuchga kirdi. bunga 30 aprel kuni bo‘lib o‘tgan referendum natijasiga ko‘ra 11 ta moddadan iborat tegishli qonunning qabul qilinishi asos bo‘ldi. bu qonunning 1-moddasiga konstitutsiyaning yangi tahriri ilova qilingan. bunga qadar 1992 yildan buyon konstititutsiyaga jami 15 marta o‘zgartish kiritilgan edi. bu safar esa o‘zgarishlar ko‘lami kattaligi sabab hujjatning yangi tahriri qabul qilindi. yangilanish natijasida, bosh qomusdagi moddalar soni 128 tadan 155 taga, undagi normalar esa 275 tadan 434 taga oshdi. umuman, rasmiylarga ko‘ra, konstitutsiya 65 foizga yangilangan. 17 quyida eng muhim iqtisodiy yo‘nalishda ro‘y bergan o‘zgarishlar hujjatdagi ketma-ketlik bo‘yicha keltirib o‘tiladi. yer xususiy mulk bo‘lishi mumkin: …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tadbirkorlikning kelib chiqishi va huquqiy-iqtisodiy asoslari"

savdo iqtisodiyoti tadbirkorlikning kelib chiqishi va huquqiy-iqtisodiy asoslari 1 reja: kirish 1.tadbirkorlik tarixiy-iqtisodiy kategoriya sifatida shakllanishi 2.bozor iqtisodiyoti sharoitida tadbirkorlikning o’rni va ahamiyati 3.tadbirkorlikning huquqiy-iqtisodiy asoslari xulosa foydalanilgan adabiyotlar 2 kirish: tadbirkorlik yoki biznes (inglizcha: business – „bandlik“), deb har qanday qonuniy tijorat faoliyatiga aytiladi. tadbirkorlik bilan shugʻullanuvchi shaxs tadbirkor, deyiladi. xususiy tadbirkorlik kapitalistik iqtisodiyot negizidir. sotsialistik iqtisodiyotlarda tadbirkorlik bilan hukumat, jamiyat yoki ishchilar kasaba uyushmalari shugʻullanadi.tadbirkorlik faoliyati huquqiy va iqtisodiy me’yorlar bilan tartibga solinadi. 3 1.tadbirkorlikning kelib chiqishi qadimiy davrlarga bo...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "tadbirkorlikning kelib chiqishi va huquqiy-iqtisodiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tadbirkorlikning kelib chiqishi… PPTX 21 pages Free download Telegram