bazalt sanoatining rivojlanish tarixi – 11 slaydli taqdimot

PPTX 11 pages 93.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.3 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: bazalt sanoatining rivojlanish tarixi mavzu: bazalt sanoatining rivojlanish tarixi reja: bazalt toshi va uning tabiiy xususiyatlari bazalt sanoatining paydo bo‘lishi va dastlabki qo‘llanishlari xx asrda bazalt sanoatining texnologik rivoji bazalt tolasi ishlab chiqarish texnologiyasi bazalt mahsulotlarining sanoatdagi o‘rni va qo‘llanish sohasi o‘zbekistonda bazalt sanoatining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari zamonaviy bazalt texnologiyalari va ularning afzalliklari bazalt sanoatining ekologik ahamiyati va kelajak istiqbollari bazalt toshi va uning tabiiy xususiyatlari bazalt — bu yer po‘stining vulqon faoliyati natijasida hosil bo‘lgan zich, qoramtir rangdagi magmatik toshdir. u asosan lavaning tez sovishi natijasida shakllanadi. bazalt tarkibida kremniy dioksid (sio₂), temir oksidi, alyuminiy, magniy, kaltsiy va boshqa minerallar mavjud. uning o‘rtacha zichligi 2,8–3,1 g/sm³, siqilishdagi mustahkamligi esa 200 mpa gacha yetadi. bazalt yuqori issiqlikka chidamli bo‘lib, 1000–1200°c haroratda ham o‘z shaklini saqlaydi. shuningdek, u suv va kimyoviy moddalarga bardoshli, elektr izolyatsion xossaga ega. shu sababli bazaltni qadimdan qurilishda, ko‘priklar va yo‘l qoplamalarida ishlatishgan. tabiatda u …

2 / 11

ritish bo‘yicha dastlabki tajribalar o‘tkazildi. 1950-yillarda esa sobiq sssrda birinchi bazalt tolasi ishlab chiqarish uskunalari yaratilgan. bu davr bazalt sanoatining texnologik poydevori bo‘ldi. xx asrda bazalt sanoatining texnologik rivoji xx asr o‘rtalaridan boshlab bazalt sanoati jadal rivojlandi. 1960-yillarda sssrda “bazalt” ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etilib, bazalt tolasi ishlab chiqarish texnologiyasi mukammallashtirildi. shu davrda aqsh va yaponiya ham bazalt kompozit materiallar yaratishga kirishdi. 1970–1980-yillarda bazalt asosidagi issiqlik izolyatsion plitalar, armatura, quvurlar va texnik matolar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi. bazalt tolasi shisha toladan farqli ravishda yanada bardoshli, kimyoviy barqaror va yong‘inga chidamli bo‘lgani sababli harbiy, aviatsiya, kosmik va sanoat qurilishida keng qo‘llanildi. sovet davrida bazalt mahsulotlari “kelajak materiali” deb e’tirof etilgan, chunki u arzon, mahalliy xomashyo asosida ishlab chiqilar edi. bazalt tolasi ishlab chiqarish texnologiyasi bazalt tolasi ishlab chiqarish murakkab, ammo ekologik toza jarayon hisoblanadi. dastlab bazalt toshlari maydalab, 1450–1500°c haroratda eritiladi. hosil bo‘lgan eritma maxsus platina filyerlar orqali tortilib, 10 mikrondan kichik …

3 / 11

lar transformatorlar va qozonxonalarda issiqlik izolyatsiyasi sifatida ishlatiladi. mashinasozlikda bazalt kompozit detallar avtomobil va samolyot qismlarida og‘irlikni kamaytiradi. kimyo sanoatida esa bazalt reaktor va quvurlar kimyoviy moddalardan himoyalanadi. bazalt tolasidan tayyorlangan beton armaturalari metallga nisbatan korroziyaga chidamli, engil va uzoq muddatli hisoblanadi. shuningdek, bazalt akustik panellar ovoz izolyatsiyasi uchun ishlatiladi. bu esa uni zamonaviy qurilish materiallari orasida ajralib turadigan qiladi. o‘zbekistonda bazalt sanoatining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari o‘zbekiston hududi bazalt zaxiralari jihatidan boy mamlakatlardan biridir. farg‘ona vodiysi, jizzax, qashqadaryo va toshkent viloyatlarida bazalt konlari mavjud. 1980-yillarda toshkentda “o‘zbazalt” ilmiy-tadqiqot markazi tashkil etilib, bazalt tolasini ishlab chiqarish bo‘yicha tajribalar o‘tkazilgan. mustaqillik yillarida bu soha biroz to‘xtab qolgan bo‘lsa-da, so‘nggi o‘n yillikda qayta tiklanmoqda. bugungi kunda “basalt fiber uzbekistan”, “ecobasalt” va “basalt group” korxonalari ishlab chiqarish quvvatlarini oshirib, bazalt armatura, plita, quvur va issiqlik izolyatsion materiallar ishlab chiqarmoqda. shuningdek, o‘zbekiston bazalt mahsulotlarini qo‘shni mamlakatlarga eksport qilmoqda. bu esa mahalliy xomashyoni qayta ishlashni …

4 / 11

og‘irlikni kamaytiradi va issiqlik o‘tkazuvchanligini pasaytiradi. shuningdek, bazalt asosidagi nanomateriallar kosmik soha, mudofaa texnologiyalari va elektromobilsozlikda qo‘llanilmoqda. bu yo‘nalish sanoatning kelajagini belgilaydi. bazalt sanoatining ekologik ahamiyati va kelajak istiqbollari bazalt sanoati ekologik jihatdan eng toza tarmoqlardan biridir. chunki bazalt — tabiiy, toksik bo‘lmagan, qayta ishlanadigan xomashyo. uning ishlab chiqarish jarayoni chiqindisiz, havoga zararli moddalar chiqarilmaydi. bazalt mahsulotlari inson salomatligiga xavf tug‘dirmaydi va uzoq muddatda parchalanmaydi. shu sababli u “yashil qurilish” standartlariga to‘liq mos keladi. yaqin kelajakda dunyoda bazalt kompozitlariga talab ortib boradi, chunki ular metall va plastmassani ekologik toza muqobil bilan almashtira oladi. o‘zbekistonda bu yo‘nalishda ilmiy tadqiqotlar kengaytirilmoqda, yangi konlar o‘zlashtirilmoqda va eksport salohiyati oshmoqda. bu esa mamlakat iqtisodiyotining barqaror va ekologik rivojiga xizmat qiladi. xulosa bazalt sanoatining rivojlanish tarixi insoniyatning ilmiy va texnologik taraqqiyot yo‘lini aks ettiradi. qadimdan qurilish materiali sifatida ishlatilgan bazalt bugungi kunda yuqori texnologiyali kompozitlarning asosi bo‘lib xizmat qilmoqda. uning ekologik tozaligi, yong‘inga chidamliligi va …

5 / 11

umotlari — www.basaltex.com. o‘zbekiston respublikasi geologiya qo‘mitasi hisobotlari, 2023-yil. “bazalt kompozit materiallar: ishlab chiqarish va qo‘llanish tajribasi.” fan va texnologiya jurnali, 2023-yil, №4. basalt fiber and composites, elsevier publishing, 2022. www.uzdaily.uz — “o‘zbekistonda bazalt sanoati: yangi bosqich.” innovatsion qurilish materiallari va ularning ekologik ahamiyati. toshkent: “iqm”, 2024. o‘zbekiston respublikasi prezidentining “sanoatni diversifikatsiya qilish to‘g‘risida”gi qarori, pq–4567, 2020-yil. o‘zbekiston sanoati axborotnomasi, 2024-yil №5. image1.jpeg image2.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bazalt sanoatining rivojlanish tarixi – 11 slaydli taqdimot"

mavzu: bazalt sanoatining rivojlanish tarixi mavzu: bazalt sanoatining rivojlanish tarixi reja: bazalt toshi va uning tabiiy xususiyatlari bazalt sanoatining paydo bo‘lishi va dastlabki qo‘llanishlari xx asrda bazalt sanoatining texnologik rivoji bazalt tolasi ishlab chiqarish texnologiyasi bazalt mahsulotlarining sanoatdagi o‘rni va qo‘llanish sohasi o‘zbekistonda bazalt sanoatining shakllanishi va rivojlanish bosqichlari zamonaviy bazalt texnologiyalari va ularning afzalliklari bazalt sanoatining ekologik ahamiyati va kelajak istiqbollari bazalt toshi va uning tabiiy xususiyatlari bazalt — bu yer po‘stining vulqon faoliyati natijasida hosil bo‘lgan zich, qoramtir rangdagi magmatik toshdir. u asosan lavaning tez sovishi natijasida shakllanadi. bazalt tarkibida kremniy dioksid (sio₂), temi...

This file contains 11 pages in PPTX format (93.3 KB). To download "bazalt sanoatining rivojlanish tarixi – 11 slaydli taqdimot", click the Telegram button on the left.

Tags: bazalt sanoatining rivojlanish … PPTX 11 pages Free download Telegram