sugʼurta qonunchiligining tabaqalanishi

DOCX 35 pages 192.8 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 192.8 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

56-mavzu : sugʼurta qonunchiligining tabaqalanishi. reja: 1. sugʼurta faoliyatida huquqiy normalar. 2. sugʼurta munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar va qonunchilik hujjatlari. tayanch so’z va iboralar: sugʼurta maʼmurchiligi moliya maʼmurchiligining tarkibiy qismidir. sugʼurta maʼmurchiligining taʼrifi. sugʼurta faoliyatida huquqiy normalar. sugʼurta qonunchiligi va huquq, ularning bir-biridan farqi. sugʼurta faoliyatini huquqiy tartibga solishning zarurligi. sugʼurta munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar va qonunchilik hujjatlari. sugʼurta manfaati va sugʼurtaviy himoya. 1. jamiyatda fuqarolar va ularning jamoasi o‘z faoliyatlari jarayonida bir-birlari bilan tegishli ijtimoiy munosabatda bo‘ladilar. ushbu munosabatlarni bir qolipga solish uchun ularni tartibga keltirish zarur, ya’ni fuqarolar va tashkilotlarning hatti-harakat qilish doirasini belgilash zarur. bayon etilganlar to‘laligacha sug‘urtaga ham taalluqlidir. sug‘urta ijtimoiy-iqtisodiy qonuniyat sifatida huquqiy tomondan mustahkamlanishni talab etadi. sug‘urta fondini tashkil etish va undan foydalanish jarayonida paydo bo‘ladigan munosabatlar huquqiy tartibga solinadi. sug‘urta sohasida vujudga keladigan huquqiy munosabatlar fuqarolik-huquqiy munosabatlar tarkibiga kiradi. bunday munosabatlar fuqarolik muomalasi ishtirokchilarining huquqiy holatini, mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlarning, shartnoma …

2 / 35

o‘rtasida paydo bo‘ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlar tegishli shartnoma qoidalariga asoslanadi. bunda bir tomondan sug‘urta tashkilotining fuqaro oldida, ikkinchi tomondan fuqaroning sug‘urta tashkiloti oldidagi burch va majburiyatlari paydo bo‘ladi. ya’ni, tuzilgan shartnomaga ko‘ra, fuqaro o‘z vaqtida sug‘urta mukofotini to‘lashi shart. sug‘urta hodisasi ro‘y berganda esa, sug‘urta tashkiloti sug‘urta shartnomasida qayd etilgan shart va muddatlarda sug‘urta qoplamasi (summasini) fuqaroga to‘lab berishi lozim. ko‘rinib turibdiki, shartnoma –fuqarolik-huquqiy hujjat sifatida taraflarning o‘zaro munosabatini huquqiy tartibga solyapti. · sug‘urta tashkilotlarining bir-birlari o‘rtasida paydo bo‘ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlari sug‘urta pulini va qayta sug‘urta qilish bilan bog‘liq tuzilgan shartnomalar doirasida shakllanadi. amaldagi qonun hujjatlariga ko‘ra, sug‘urta tashkiloti moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, binobarin, sug‘urtalanuvchilar oldida o‘z majburiyatini bajarishini ta’minlash maqsadida sug‘urta pulida ishtirok etishi yoxud boshqa sug‘urta tashkilotlari yoki ixtisoslashgan qayta sug‘urta tashkilotlari bilan shartnomaviy munosabatlarga kirishi mumkin. o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 959-moddasida «sug‘urta shartnomasi bo‘yicha sug‘urtalovchi o‘z zimmasiga olgan sug‘urta tovonini yoki sug‘urta pulini to‘lash xavfi uning tomonidan to‘liq yoki …

3 / 35

lat organlari o‘rtasida paydo bo‘ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlar maxsus vakolatli davlat organining sug‘urtalanuvchilar bo‘lgan – fuqarolarning qonuniy manfaatlarini himoya etish bilan bog‘liqdir. amaliyotda shunday holatlar bo‘ladiki, sug‘urta tashkiloti sug‘urtalanuvchiga sug‘urta hodisasi tufayli ko‘rilgan zararni qoplashdan asossiz voz kechishi mumkin. bunday paytda o‘z manfaatlarini huquqiy himoya etish maqsadida sug‘urtalanuvchi maxsus vakolatli davlat organiga murojaat etishi mumkin. sug‘urta tashkilotlari va maxsus vakolatli davlat organi o‘rtasida paydo bo‘ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlar qonun hujjatlari asosida tartibga solinadi. maxsus vakolatli organning sug‘urta tashkilotlariga nisbatan paydo bo‘ladigan fuqarolik-huquqiy munosabatlari o‘zbekiston respublikasining fuqarolik kodeksi va «sug‘urta faoliyati» to‘g‘risidagi qonunda o‘z aksini topgan. maxsus vakolatli davlat organi qonunda belgilangan tartibda sug‘urta tashkilotlarining faoliyatini nazorat etib boradi. zaruriyat bo‘lganda esa, sug‘urtalanuvchilarning manfaatini himoya etish maqsadida undan sug‘urta faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani chaqirib olish huquqiga ega. sug‘urtani huquqiy tartibga solish davlat tomonidan sug‘urta munosabati qatnashchilarining hatti-harakatini huquqiy normalar vositasida amalga oshiriladi. jismoniy va yuridik shaxslarning mulkiy huquqlarini har xil oldindan …

4 / 35

sug‘urta bilan shug‘ullanuvchi tashkilotlarga litsenziyalar (ruxsatnomalar) berish sug‘urta nazorati xizmatining eng asosiy vazifalaridan biridir. litsenziya (ruxsatnoma) berish jarayonida sug‘urta nazorati sug‘urtachining bo‘lajak faoliyatini dastlabki tekshiruvdan o‘tkazadi. ya’ni, nizom jamg‘armasi va o‘z mablag‘larining holati hamda bu mablag‘larning tashkilot zimmasidagi majburiyatlariga o‘zaro munosabati ko‘rib chiqiladi. sug‘urta faoliyatiga litsenziya (ruxsatnoma) berishning zaruriyati sug‘urtaning o‘z mohiyatidan kelib chiqishini unutmaslik kerak. chunki, sug‘urta tashkiloti sug‘urta hodisasi yuz bergan vaqtda sug‘urtalanuvchiga shartnomada ko‘rsatilgan mablag‘ni o‘z vaqtida to‘lashi lozim. sug‘urta faoliyatini nazorat qiluvchi organning bu boradagi ishlari nafaqat sug‘urtalanuvchilar manfaatiga mos tushadi, balki butun davlatning manfaatlari yo‘lida ham xizmat qiladi. e’tirof etish lozimki, bugungi kunda mamlakatda sug‘urta faoliyati bilan shug‘ullanish uchun litsenziya (ruxsatnoma) berish tartibi ishlab chiqilgan. sug‘urta tashkilotiga beriladigan litsenziya (ruxsatnoma) sug‘urtalashning har bir turi yoki bir-biriga yaqin bo‘lgan sug‘urta turlari guruhlari uchun beriladi. chunki, ba’zi sug‘urta turlari bo‘yicha operatsiyani amalga oshirish sug‘urtalovchida etarli darajada moliyaviy mablag‘lar bo‘lishini talab etadi. bundan tashqari, sug‘urta kompaniyasi ishlab chiqqan …

5 / 35

haqida o‘ylar ekanmiz, yaqin qo‘shni mamlakatlar, xususan, rossiya federatsiyasida bu sohada olib borilayotgan ishlar haqida biroz to‘xtasak, foydadan xoli bo‘lmaydi. bugungi kunda, rossiya federatsiyasida 1500 dan ortiq sug‘urta tashkiloti faoliyat ko‘rsatmoqda va ularning aksariyati sug‘urta faoliyatini nazorat qiluvchi federal xizmatning litsenziyalariga ega. sug‘urta faoliyatini nazorat qiluvchi bu tashkilot 1992 yilda tashkil etilgan bo‘lib, u rossiya sug‘urta bozorini tartibga keltirish bo‘yicha etarli tajribaga ega bo‘ldi, o‘nlab me’yoriy hujjatlar ishlab chiqdi. ulardan eng muhimlari “rossiya xududida faoliyat ko‘rsatuvchi sug‘urta tashkilotlariga litsenziyalar berish tartibi”, “sug‘urta zahiralarini joylashtirish tartibi” va hokazolardir. mazkur tashkilot o‘zini qattiqqo‘lligi va boshqa harakatlari tufayli rossiya ijtimoiy-iqtisodiy hayotida katta nufuzga egadir. eng asosiysi, sug‘urta nazorati xizmati har yili rossiya hududida faoliyat ko‘rsatayotgan sug‘urta kompaniyalarining etarli darajada kuchlilarini reyting asosida aniqlab, keng xalq ommasiga ma’lum qilib boradi. o‘zbekiston respublikasining “sug‘urta faoliyati to‘g‘risida”gi qonuniga muvofiq, sug‘urta tashkilotlari sug‘urtalanuvchi oldidagi majburiyatini bajara olmay qolganda, davlat sug‘urta nazorati xizmati, mijozlarning manfaatini ko‘zda tutadigan choralar …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sugʼurta qonunchiligining tabaqalanishi"

56-mavzu : sugʼurta qonunchiligining tabaqalanishi. reja: 1. sugʼurta faoliyatida huquqiy normalar. 2. sugʼurta munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar va qonunchilik hujjatlari. tayanch so’z va iboralar: sugʼurta maʼmurchiligi moliya maʼmurchiligining tarkibiy qismidir. sugʼurta maʼmurchiligining taʼrifi. sugʼurta faoliyatida huquqiy normalar. sugʼurta qonunchiligi va huquq, ularning bir-biridan farqi. sugʼurta faoliyatini huquqiy tartibga solishning zarurligi. sugʼurta munosabatlarini tartibga soluvchi qonunlar va qonunchilik hujjatlari. sugʼurta manfaati va sugʼurtaviy himoya. 1. jamiyatda fuqarolar va ularning jamoasi o‘z faoliyatlari jarayonida bir-birlari bilan tegishli ijtimoiy munosabatda bo‘ladilar. ushbu munosabatlarni bir qolipga solish uchun ularni tartibga keltirish zarur, ...

This file contains 35 pages in DOCX format (192.8 KB). To download "sugʼurta qonunchiligining tabaqalanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sugʼurta qonunchiligining tabaq… DOCX 35 pages Free download Telegram