soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi

DOCX 18 pages 5.9 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.9 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

mavzu:«o'zbekiston respublikasida soliqlar va ularning ahamiyati to'g'risida tushunchalar» reja: 1.soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi 2. o'zbekiston respublikasida soliqlar va yig'imlar 3. soliqlarning elementlari va soliqlarning ahamiyati 4. soliqqa tortishning umumiy qoidalari 5. soliq munosabatlarining sub'ektlari, ularning huquqlari va majburiyatlari 1- soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi soliq faninng paydo bolishi va rivojlanishi soliq fani juda keng tarixga va qamrovga ega bo‘lgan fan hisoblanadi. soliq fanining keng ko‘lamdaligi yozuvchilar uchun ko‘p muammolarga sabab bo‘ladi. birinchi navbatda, fanga oid ko‘plab muhim maqolalar va kitoblar mavjud bo‘lganligi sababli , soliq fani hozirgacha o‘rganilayotgan fanlardan biri bo‘lib qolmoqda. bu shuni anglatadiki, soliq tarixi haqida aniq bir tushuncha berish birnecha baravar qiyinchilik tug‘diradi. ikkinchidan qadimgi soliqlarga qaysi nuqtai nazardan qarash muhim ahamiyat kasb etadi. qisqa qilib aytganda mamalakat tarixiga soliqning paydo bo‘lishi, soliq to‘lovlari yoki soliq fanining paydo bo‘lishi tarafidan qarashga bog‘liq bo‘ladi. hozirgi zamon til bilan aytganda soliq bu – mahalliy yoki davlat boshqaruvini taʼminlash …

2 / 18

tushunilgan, bularni qarz sifatida emas, balki ehson sifatida berilishgan. shuningdek jamoa a’zolari tomonidan ibodatxonalarning qurilishi, irrigatsiya va himoya qo‘rg‘onlarining qurilishi ham ushbu yo‘nalishda bo‘lgan. bu qurulish va ehsonlarning xususiyati shundan iborat bo‘lganki, qurbonlik qilish har bir odamlar uchun majburiy bo‘lmagan va ixtiyoriy kim xoxlasa shu qurbonlik qilishi mumkin bo‘lgan. qilingan qurbonliklar va ehsonlar esa, nochorlar, kambag‘allar, yetimlar va muhtojlarga berilgan. bularning barchasida bitta umumiy narsani ko‘rish mumkin: jamoa tomonidan yaratilgan qo‘shimcha qiymatni jamoa manfaati yo‘lida ishlatish. shunday qilib soliqlarning paydo bo‘lishi jamoa extiyojlarini qondirish jarayonlarida, fuqaro va jamiyatning kelajakda yashashi va rivojlanishi uchun zamin yaratagan. soliqlarning tarixan kelib chiqishi qabilalar birlashib davlatni paydo qilishi bilan bo‘g‘liq boʻlibganligi, tarixiy manbalarda keltirilgan. tarixiy manbalarda qadimgi bobil[footnoteref:1] davlatida birinchi soliqlar yig‘ilgan degan qarashlar bor. buning yaqqol misoli sifatida hammurapi qonunlarida soliqning joriy etilgani toʻgʻrisida maʼlumotlar uchraydi. [1: https://uz.wikipedia.org/wiki/soliq] soliqlarning tarixan paydo bo‘lishi va olimlar fikri platon[footnoteref:2] – hashamatli hayot tarzi rivojlanishi mulkdorlar sinfi …

3 / 18

[3: https://uz.wikipedia.org/wiki/arastu] o‘rta asr olimilaridan biri uilyam petti soliqlarning nazariy asoslarini ishlab chiqqan u soliqlarning paydo bo‘lishi haqida quyidagi qarasharni ilgari surgan. “soliqlar daromadga nisbatan progressiv bo‘lishi g‘oyasini ilgari surgan[footnoteref:4]”. uilyam petti bu so‘rzlari bilan soliqda hamma topgan daromadiga oshib boruvchi stavkalarda soliq to‘lashi haqida bayon qilgan. [4: https://uz.wikipedia.org/wiki/william_petty ] monteske, mirabo va volterlar tomonidan soliqlarning “ijtimoiy shartnoma” g‘oyasi ilgari surilgan. g‘oya mazmuni davlat soliqlar evaziga fuqarolarning o‘zi va mulki xavfsizligini ta’minlashi lozim deb qaraganlar. iqtisodchisi s.parkinsonni soliqlarni paydo bo‘lishi haqida fikri “soliqlar koʻhnadir - xuddi dunyodek, uning yuzaga kelishida qachondir bir mahalliy qoʻmondan oʻz hududida joylashgan daryo yoki togʻdan savdogar hamda sayohatchi oʻtsa ulardan haq olishi sabab boʻlgan”. sivilizatsiyasi bilan odamlar birga rivojlanib, sivilizatsiyasining ajralmas qismi hisoblanadi. soliqlarning iqtisodiy munosabatlarda birlamchi oʻringa chiqishiga, birinchi navbatlda, jamoalarning sinflarga boʻlinishi, davlatning shakllanishi, qadimgi ijtimoiy-iqtisodiy tuzumning vujudga kelishi va ularning maʼlum moliyaviy manbaga ehtiyoj sezishlariga sababchi boʻlgan. pushkaryova esa soliqlar rivojlanish va …

4 / 18

, “rozetta yodgorligi” buning isboti boʻladi. “rozetta yodgorligi”da mil.avv 196-yillarda ptolomeylar sulolasining soliq munosabatlari hadida ma’lumotlar tasvirlanagan edi. moiseyning (muso) kitobida aytilishicha, “... yerdan olingan urugʻ va daraxt mevalarining oʻndan biri xudoga tegishlidir”. demak, soliqning ilk miqdori barcha olingan daromadlarning 10 foizini tashkil qiluvchi majburiy qurbonlik tarzida undirilgan. oʻrta asrlarda soliqlar. yevropada soliqlar asosan o‘rta asrda yevropada xarid, egalik va meros uchun yangi soliq turlari amalga kiritila boshlangan. bu soliq turlari soliqlardan olinadigan tushum, ko‘pincha urush davrlarida mudofaani saqlash uchun zarur bo‘lgan degan nazariyalar uchraydi. meros – rim imperatori avgust meros solig‘i kiritilgan. (5%) egalik –buyumlarni shaxsga qarashliligini ifodalanishi va u buyim uchun davlat tomonidan buyumga belgilangan soliq solish sifatida qaratilishi ( buyum egasi soliq to‘lovchi shaxs). xarid uchun yangi soliq turi – bozordan sotib olgan buyumlaringizga soliq to‘lanilishi. birinchi ma’rotaba ijaraga olish, eramizdan avval ya’ni vi asrda eronda kelib chiqqan. gretsiya va rimda esa eramizdan avvalgi iv asrda tarqalgan. …

5 / 18

ng shaxsiy daromadlari hisobidan davlat xarajatlarini qoplashda jonbozlik (pullarini davlat uchun sarflash ma’nosida) ko‘rsatganlar. davlatdan katta xarajat talab qiladigan armiyani moliyalashtirish ishlari boy fuqarolar, mulkdorlar amaldorlar o‘zlarining shaxsiy daromatlari hisobidan amalga oshirilgan. rimda imperiyasida davlat ishida ishlaganlar oylik olishmagan, hatto senatorlar ham oyliksiz ishlaganlar. rim imperiyasida egri soliqlar turiga kiruvchi savdo soliqlari respublika xarajatlarini qoplovchi daromadi hisoblangan. rim imperiyasida soliqlar endi joriy qilan boshlagan davrda eksport va import bojlari soliq sifatida qarala boshlangan. rim imperiyasida savdoning katta qismi kemalar to‘xtovchi hududlar (portlar) orqali o‘tganligi sababli, bu soliq ―portoriya deb atalgan. rimliklar yangi hududlarni bosib olganda, ularga rim imperiyasi soliq tizimini joriy qilgan. rim imperiyasida savdo bojlarini davlatlar bilan a’loqasiga qarab tabaqalashtirgan. masalan, ispaniya davlatidan import boji 2 % ni tashkil etgan, afrika , albaniya hamda sitsiliyada davlatlaridan esa import boji– 5 % dan etib belgilangan. qul solig‘i – bir dona qulni sotishdan 2 foizlik savdo solig‘i undirilgan. agar biror kishi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi"

mavzu:«o'zbekiston respublikasida soliqlar va ularning ahamiyati to'g'risida tushunchalar» reja: 1.soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi 2. o'zbekiston respublikasida soliqlar va yig'imlar 3. soliqlarning elementlari va soliqlarning ahamiyati 4. soliqqa tortishning umumiy qoidalari 5. soliq munosabatlarining sub'ektlari, ularning huquqlari va majburiyatlari 1- soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi soliq faninng paydo bolishi va rivojlanishi soliq fani juda keng tarixga va qamrovga ega bo‘lgan fan hisoblanadi. soliq fanining keng ko‘lamdaligi yozuvchilar uchun ko‘p muammolarga sabab bo‘ladi. birinchi navbatda, fanga oid ko‘plab muhim maqolalar va kitoblar mavjud bo‘lganligi sababli , soliq fani hozirgacha o‘rganilayotgan fanlardan biri bo‘lib qolmoqda. bu shuni anglatadiki, soli...

This file contains 18 pages in DOCX format (5.9 MB). To download "soliqlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: soliqlarning paydo bo’lishi va … DOCX 18 pages Free download Telegram