patologik anatomiya

DOCX 57 pages 128.6 KB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 128.6 KB

File type DOCX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

1. patologik anatomiya fani, mazmuni, vazifasi, tekshirish usullari. patologik anatomiya, patologik morfologiya — odam organizmidagi patologik jarayonlarning morfologik asoslarini, patogenezning morfologik tomonlarini oʻrganadigan fan. patologik anatomiya umumiy va xususiy qismlarga boʻlinadi. umumiy patologik anatomiya umumiy patologik jarayonlar (qon aylanishining buzilishi, yallig`lanish va boshqalar)ni, xususiy patologik anatomiya esa aʼzo va sistemalar (mas, nerv sistemasi, yurak, tomirlar va boshqalar)dagi patologik jarayonlarni oʻrganadi. maʼlum kasalliklarda kelib chiqadigan oʻzgarishlarni oʻrganadigan maxsus patologik anatomiya ham muhim ahamiyat kasb etadi. murdani yorib (qarang murdani yo’rish), aʼzolardagi oʻzgarishlarni oʻrganish va toʻqimalarni mikroskopda tekshirish patologik anatomiyaning asosiy usulidir. patologik anatomiya kasallik natijasida aʼzo va toʻqimalarda roʻy bergan oʻzgarishlarni oʻrganishda biopsiya usulidan keng foydalanadi, yaʼni aniq, diagnoz qoʻyish maqsadida toʻqima yoki aʼzo boʻlaklari kesib olib tekshiriladi; operatsiya vaqtida olib tashlanadigan aʼzolar ham patologik-anatomik tekshiruvdan oʻtkaziladi. toʻqimalardagi almashinuv jarayonini mukammal tahlil qilishga imkon beradigan gistokimyoviy tekshirish usuli keng tarqalgan. patologik oʻzgarishlarning avj olishini hayvonlarda tajriba yoʻli bilan paydo qilish juda …

2 / 57

a oʻziga xos oʻzgarishlar hujayralar (yadro va sitoplazma burishib qoladi) va hujayralaro moddada kuzatiladi. n. atrofi ajralib tushadi (hujayra yadrosi va sitoplazmasi bujmayadi) yoki yiringlab iriydi; hujayra kemtigi oʻrnida chandiq paydo boʻladi. n.ning quruq yoki koagulyatsion (oʻlgan hujayra quriydi), hoʻl yoki kollikvatsion (nobud boʻlgan hujayra iriydi) xili ajratiladi. organizmning biror yerida n. vujudga kelishi uning umumiy holatiga noxush taʼsir koʻrsatadi. tana yuzasidagi toʻqimalar n.ga uchrab iriganda, aksari ularda patogen mikroblar koʻpayadi. shuning uchun irigan toʻqimalar jarrohlik yoʻli bilan olib tashlanadi 3.parenximatoz distrofiya va morfologiyasi •distrofiya ( grech. dys-buzilish va trophy-oziqlanish) - patologik jarayon bo`lib, uning asosida to`qimada (xujayra) moddalar almashinuvining buzilishi yotib, strukturaviy o`zgarishlarga olib keladi. •distrofiyalarning morfogenetik mexanizmlari: -infiltratsiya -dekompozitsiya -sintezning buzilishi -transformatsiya •infiltratsiya -moddalarni qon va limfadan xujayra va oraliq to`qimaga meyoridan ortiq sizib o`tishi; keyinchalik bu moddalarni to`planishi metabolizmda qatnashuvchi ferment sistemalarini yetishmovchiligiga bog`liq. •dekompozitsiya (faneroz) - xujayra va oraliq toqima ultrastrukturalarini parchalanishi va natijada to`qima metabolizmini …

3 / 57

i) va maxalliy - jarayonning tarqoqligiga ko`ra. 4) orttirilgan va irsiy. parenximatoz oqsilli distrofiyalar •parenximatoz disproteinozlar morfologik quyidagilardan iborat: 1.gialin-tomchili 2.gidropik distrofiya 3.muguzlanish yoki shox distrofiyasi xar bir turning nixoyasida xujayra nekrozi yuzaga keladi: koagulyatsion fokal yoki total (gialin-tomchili distrofiyada) kollikvatsion fokal (ballon distrofiya) yoki total - gidropik distrofiyada. 4. stromal-tomirli distrofiyalar stromal-tomirli (mezenximal) distrofiyalar biriktiruvchi to’qimada moddalar almashinuvining buzilishi natijasida rivojlanadi va a’zolar stromasi xamda qon tomirlar devorida aniqlanadi. bu o’zgarishlar odatda gistion soxasida rivojlanadi.distrofiyalarning bu turida biriktiruvchi to’qimaning sistemali zo’rayuvchi dezorganizatsiyasi kuzatiladi. ayrim xollarda dezorganizatsiyaning asosida biriktiruvchi to’qimaning zo’rayuvchi destruksiyasi ustunlik qilsa, boshqa xolatlarda anomal oqsilning dezorganizatsiyasi ustunlik qiladi.zo’rayuvchi destruksiya hisobiga rivojlanuvchi biriktiruvchi to’qimaning dezorganizatsiyasi ketma-ket keluvchi quyidagi jarayonlardan iborat: 1. mukoid bo’kish 1. fibrinoid bo’kish 3) gialinoz -mukoid bo’kish (oqsillar va asosiy modda glikozaminglikanlari almashinuvining buzilishi, plazmorragiya, kollagen tolalarning bo’kishi), -fibrinoid bo’kish, fibrinoid xosil bo’lishi bilan (kollagen tolalar destruksiyasi, plazmorragiya, oqsil-polisaxarid komplekslarni xosil bo’lishi) va -gialinoz (kollagen …

4 / 57

gen pigmentlar bo’lib, normada 3 xil moddada paydo bo’lib turadi. 1 guruh - gemoglobindan hosil bo’luvchi pigmentlar – gemoglobinogen pigmentlar. 2 guruh - tirozin, triptofandan paydo bo’luvchi pigmentlar. 3 guruh - yog’lardan hosil bo’luvchi pigmentlar - lipidogen pigmentlar. gemoglobindan normada doimo 3 xil pigment paydo bo’ladi: gemosiderin, bilirubin, ferritin. kasalliklar paytida yana normada uchramaydigan patologik pigmentlar paydo bo’lishi mumkin: gematoidin, gematin, porfirin. demak eritrotsitlar nobud bo’lib, parchalanganda res (retikulo-endotelial sistema) organlarida makrofaglar fagotsitozlab, gemoglobindan ko’pincha gemosiderin pigmentini hosil qiladi. gemosiderin makrofaglarning tsitoplazmasida to’planadi. demak, bu pigment hujayra ichida paydo bo’ladi. bu pigmentning ko’p miqdorda to’qimalarda to’planishiga gemosideroz holati deyiladi. umumiy gemosideroz bu - qon tomirlar ichida qonnning gemolizlanishi natijasida kelib chiqadi. bu intravaskulyar gemolizda uchraydi. bunga sabab: endogen va ekzogen zaharlanishlar. endogen zaharlanishlar: tireotoksikoz, uremiya. proteinogenli (tirozinogenli) pigmentlar 1. melanin, 1. enteroxromafin xujayralar granulalari pigmenti, 1. adrenoxrom 1. oxronoza pigmentlari kiritiladi. melanin - qora-qo’ng’ir pigment, terini, ko’z to’r pardasini, sochlarni …

5 / 57

ud-sistemasi xujayralariga kiritiladi.pigment granulalari karsinoidlar va apudomalarda ayniqsa ko’p aniqlanadi. oxronoza pigmenti faqat patologik sharoitda, irsiy ta’minlangan fenilalanin va tirozin katabolizmining buzilishidan sintezlanadi. pigment qora yoki jigar rang bo’lib, asosan siydikda va to’qimalarda to’planadi. 6. aralash distrofiya. nukleoproteidlar va lipidogen pigmentlar almashinuvi buzilishi. lipidogen pigment guruxini lipofussin, e vitamini yetishmovchiligi pigmenti, gemofussin, tseroid va lipoxromlar tashkil etadi. bu pigmentlar ximik va fizik jixatidan bir-biriga yaqin turadi, lekin joylashishi turlicha: lipofussin va e vitamin yetishmovchiligi pigmenti a’zolar parenximatoz xujayralarida, lipofussin shuningdek nerv xujayralarida aniqlanadi, gemofussin va tseroid - mezenximal elementlarda uchraydi. lipofussin - glikolipoproteid, uning tarkibiga yog’lar (fosfolipidlar, xolesterin, neytral yog’lar, yog’ kislotalari oksidlanishi maxsulotlari), aminokislotalar, ko’p sonli fermentlar, flavin birikmalar va karotinoidlar kiradi. lipofussin (lf) elektron zich granulalar ko’rinishida bo’lib, ikki qavat membrana bilan o’ralgan, mitoxondriyalar (m). mf – miofibrillar. rivojlanish jarayonida ikki bosqichni o’taydi “erta” va “kechki”. “erta", yoki yetilmagan lipofussin changsimon sariq rangdagi zarrachalar ko’rinishida perinuklear joylashish bilan …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "patologik anatomiya"

1. patologik anatomiya fani, mazmuni, vazifasi, tekshirish usullari. patologik anatomiya, patologik morfologiya — odam organizmidagi patologik jarayonlarning morfologik asoslarini, patogenezning morfologik tomonlarini oʻrganadigan fan. patologik anatomiya umumiy va xususiy qismlarga boʻlinadi. umumiy patologik anatomiya umumiy patologik jarayonlar (qon aylanishining buzilishi, yallig`lanish va boshqalar)ni, xususiy patologik anatomiya esa aʼzo va sistemalar (mas, nerv sistemasi, yurak, tomirlar va boshqalar)dagi patologik jarayonlarni oʻrganadi. maʼlum kasalliklarda kelib chiqadigan oʻzgarishlarni oʻrganadigan maxsus patologik anatomiya ham muhim ahamiyat kasb etadi. murdani yorib (qarang murdani yo’rish), aʼzolardagi oʻzgarishlarni oʻrganish va toʻqimalarni mikroskopda tekshirish patologi...

This file contains 57 pages in DOCX format (128.6 KB). To download "patologik anatomiya", click the Telegram button on the left.

Tags: patologik anatomiya DOCX 57 pages Free download Telegram