o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇
![lar dunyoqarashini o‘stirish, tafakkurini rivojlantirishga doir bir qancha ishlar amalga oshirilmoqda. zero, «o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirish insonparvarlik tamoyillari asosida tashkil etiladigan shaxsga yo‘naltirilgan o‘quv-biluv jarayonining muhim vazifalaridan biri bo‘lib, ularga turli sohadagi bilimlar va milliy-ma’naviy qadriyatlar taqdim etiladi hamda ular yordamida o‘qituvchilar o‘quvchilarni fikrlashga undaydilar»[1] mana shu jarayonda o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashini rivojlantirishga qaratilgan umumiy ta’lim jarayonining mavjud holati, imkoniyatlari va zamonaviylashtirilishi kerak bo‘lgan jihatlarini aniqlash va unga yechimlar taklif qilish muhim ahamiyat kasb etadi. o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashi ularning tabiat va jamiyatga oid o‘zlashtirgan bilimlari negizida hosil bo‘ladi. «dunyoqarashning ilmiy bilimlar va yangicha g‘oyalar hisobiga kengayib borishi innovatsion ongning shakllanishiga bevosita xizmat qiladi. innovatsiya subyektlarining ijtimoiy manfaatini ifodalovchi va uni himoya qiluvchi mafkura innovatsion ong shakllanishiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin»[2] jamiyatdagi ijtimoiy voqelik shaxs tafakkuri dunyoqarashning mahsulidir. ilmiy dunyoqarashga ega bo‘lgan o‘quvchi aniq dalillar asosiga ko‘rilgan qonuniyatlarni bilishga intiladi. haqqoniy dalillar ilmiy dunyoqarashning asosini tashkil etuvchi vositalardan biridir. buning uchun dalillar nazariy …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p2_204311.webp "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari - Page 2")
![o‘zlashtirilgan bilimlarning hajmi va sifati bilan tavsiflanadi, balki bilish jarayonlarining tuzilishi bilan, o‘quvchidagi mantiqiy operatsiyalar va aqliy harakatlarning tizimi bilan ham tavsiflanadi»[3] bu jarayonning ketma-ketligini to‘g‘ri bajarish o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashini rivojlanishiga olib keladi. shuning uchun ham ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishga yo‘naltirilgan pedagogik jarayon o‘quvchilarga muntazam tarzda metodologik g‘oyalarni taqdim etishga yo‘naltirilishi kerak. o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish jarayoni serqirra pedagogik jarayondir. o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirish jarayoni quyidagi asosiy holatlarni qamrab olishi lozim: 1. o‘quvchilar o‘zbek xalqi hayoti va o‘zbekiston jamiyatiga xos bo‘lgan muhim tushunchalar, huquqiy me’yorlar, qonuniyatlar, ilm-fanning turli sohalariga oid nazariy yondashuvlarni o‘zlashtirishlari va ular tabiat hamda jamiyatning taraqqiyoti uchun muhim ahamiyat kasb etishini anglab yetishlari; 1. o‘quvchilarning o‘zlashtirilgan o‘quv materialiga nisbatan qat’iy, barqaror, ongli munosabatga ega bo‘lishlari, uning dunyoqarashni shakllantirishdagi mohiyatini anglashlari; 1. xalqaro hamda ijtimoiy-siyosiy voqelikka nisbatan obyektiv qadriyatli yondashuv asoslarini egallashlari; 1. o‘quvchilar jamiyatimiz va xalqimizga xos bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-axloqiy va estetik qadriyatlarni chuqur o‘zlashtirishlari; 1. o‘z nuqtayi …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p3_204311.webp "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari - Page 3")
![shi o‘ziga xos qiymatlarda aks etdi. shu o‘rinda aytib o‘tish kerakki, ta’limda qo‘llanilgan texnologik usullar o‘quvchining bilim darajasi, uning ta’lim muhitidagi faolligi va aqliy salohiyat darajasiga ta’sirini faqat ichki mantiqiy bog‘liqliklar orqali o‘rganish mumkin bo‘ladi»[4]. demak, o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni muvaffaqiyatli shakllantirish uchun bir qator pedagogik shart-sharoitlarga amal qilish lozim. o‘quv materiallari mazmunida moddiy olam manzarasi aniq dalillar asosida ochib berilsa o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashlarini samarali shakllantirish imkoniyati vujudga keladi. chunki bunday o‘quv materiallari ta’lim-tarbiyaviy nuqtayi nazardan samaradorlikka ega bo‘ladi. ayrim hollarda o‘quvchilar abstrakt umumlashmalarni ma’lumot tarzida bayon qiladilar. bu jarayonda ular aniq bilimlar, dalillar, hodisalarga asoslanmaydilar. o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishda obyektivlik va ijtimoiylashtirishga asoslangan yondashuvlardan foydalanishda o‘qituvchi uchun ehtiyotkorlik nihoyatda zarurdir. aqliy tafakkurning inson hayotidagi o‘rni haqidagi qarashlari bilan dunyoga mashhur qomusiy olimlar abu nasr forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, mahmud koshg‘ariy, yusuf xos hojib, alisher navoiy, abdulla avloniy va boshqa allomalarning ta’limotlarida ham yoshlarni ilmiy dunyoqarashini shakllantirish …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p4_204311.webp "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari - Page 4")
![i, tabiat va jamiyat orasidagi uyg‘unlik, tabiat ne’matlariga ehtiyotkorlik bilan yondashish kabilar. shuningdek, «ilmiy dunyoqarashga ega bo‘lgan o‘quvchilarda mustaqillik bilan bir qatorda, tadqiqotchilik, izlanuvchanlik, ijodkorlik ko‘nikmalari ham kuzatiladi. ilmiy dunyoqarash nafaqat o‘quvchilarning aqllarini charxlaydi, balki hissiyotlarini ham tartibga soladi. o‘quvchilarning qat’iy nuqtayi nazarga asoslangan dunyoqarashlari individual, yetakchi, tanlovga asoslangan, anglangan qat’iy munosabatlar yig‘indisi bo‘lib, u o‘quvchilarning barqaror mayllari, ideallari, qiziqishlari, hissiy holatlarini o‘zida mujassamlashtiradi. o‘quvchilarning dunyoqarashlari insonparvarlik, yo‘nalganlik, boshqaruvchilik va barqarorlikka asoslangan bo‘lib, dunyoqarash tarkibida o‘zaro faol aloqadorlikda amal qiladi»[6] o‘quvchilarda rivojlantiriladigan ilmiy dunyoqarashning intellektual jihatlarini boyitish uchun moddiy borliqni hissiy tushunishdan tafakkur qilishga o‘tish jarayonini vujudga keltirish lozim. shuni alohida ta’kidlash kerakki, tushunchalarga asoslangan tafakkur ilmiy dunyoqarashni yakuniy nuqtasi emas. bu jarayon mavhumlikdan aniqlikka o‘tish asosida amalga oshadi. buning uchun narsalar va hodisalarning mohiyatini o‘quvchilar chuqur tushunib yetishlari talab etiladi. mavhumlikdan aniqlikka o‘tish jarayonida moddiy borliq va undagi voqelikni chuqurroq idrok etish jarayoni amalga oshadi. o‘quvchilarning tahlil qilish va …](https://cdn.faylhub.uz/previews/pages/p5_204311.webp "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari - Page 5")
About "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari"
o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari qdpi, yunusaliyev jaxongir ortiqbayevich @wwwjahongiryunusaliyev +998972155030 annotatsiya: maqolada o’quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda ditaktik-psixologiyaning o’rni tahlily asosda ochib berilgan. abstract: the analysis of the role of didactic psychology in observing the scientific worldview of students is revealed in the article. annotatsiya: v state raskrivaetsya analiz roli didakticheskoy psixologii v nablyudenii za nauchnim mirovozzreniem studentov. kalit so’zlar: ilmiy dunyoqarash, didaktika, pedagogik texnologiya, estetik, idrok, idea, mantiqiy operatsiya. key words: scientific outlook, didactics, pedagogical technology, aesthetic, perception, idea, logical operation. klyuchevie slova:...
This file contains 7 pages in DOCX format (33.0 KB). To download "o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni rivojlantirishning didaktik-psixologika asoslari", click the Telegram button on the left.
DOCX
PPTX
PPTX
DOCX
PPTX
PPTX
DOCX
DOCX
DOCX
PPTX
DOC