korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi

DOCX 25 pages 54.3 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.3 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi reja: 1. korruptsiyaga tushunchasi va uning tarixiy ildizlari. korrupsiyaning shakllari va sabablari. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari. 2. korrupsiya va unga qarshi kurash borasidagi milliy-xalqaro huquqiy normalar. 3. xalqaro maydonda korrupsiyaga qarshi kurash tajribasi. korrupsiyaga qarshi kurash tarixi. 4. bmtning korrupsiyaga qarshi konvensiyasi. tayanch iboralar.korrupsiya, xavfsizlikka taxdid, iqtisodiy korrupsiya, kadrlar korrupsiyasi, ta’lim va fan tizimidagi korrupsiya, ijtimoiy hayotdagi korrupsiya, ijtimoiy-madaniy inqiroz, ichki nazorat, tashqi nazorat, jinoyatchi, jazo, javobgarlik. 1-masala. korruptsiyaga tushunchasi va uning tarixiy ildizlari. dunyo bo‘yicha korrapsiya holatining tasnifi. korrupsiya – taraqqiyotga to‘siq korrupsiya (lotincha “sorruptio” – poraga sotilish, aynish, tanazzul) – mansabdor shaxsning boyish maqsadida, o‘z mansabi bilan bog‘liq vakolatlarini suiiste’mol qilishdan iborat jinoyatdir. “korrupsiya” tushunchasi qonunlar ishlab chiqish jarayoniga, qonunni qo‘llash amaliyotiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. shu sababdan ham, bu muammo na faqat milliy davlatlarni, balki xalqaro tashkilotlarni ham tashvishlantirmoqda. korrupsiya –– bu jamiyatni turli yo‘llar bilan iskanjaga oladigan dahshatli illatdir. mazkur illat demokratiya …

2 / 25

iga va unga qarshi kurashish xususida fikr yuritmoqchimiz. korrupsiya (lot. corrumpere — buzmoq) termini odatda mansabdor shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari va huquqlardan o‘zlarining shaxsiy manfaatlarini ko‘zlab qonunchilik va ahloq qoidalariga zid ravishda foydalanishini anglatadi. ko‘p hollarda bu atama siyosiy elitadagi byurokratik apparatga qarata ishlatiladi. korrupsiya ko‘plab davlatlarning jinoyat va ma’muriy qonunchiligi bilan huquqqa qarshi harakat sifatida ta’qib qilinadi. makroiqtisodiy va siyosiy-iqtisodiy tadqiqotlar, korrupsiya — davlatlarning iqtisodiy o‘sishi va rivojlanishiga ulkan to‘siq ekanligini ko‘rsatdi. yurtboshimiz i. a. karimov o‘zining “o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” asarida korrupsiyaning o‘zbekistonning o‘z taraqqiyoti yo‘lida rivojlanishiga ulkan to‘siq bo‘lishi mumkinligini bayon qilgan edi. korrupsiyaning tarixiy o‘zaklari juda juda qadimga borib taqalib, bu hol qabilada ma’lum mavqyega ega bo‘lish uchun qabila sardorlariga sovg‘alar berish odatidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. o‘sha davrlarda bu normal holat sifatida qabul qilingan. biroq davlat apparatining murakkablashuvi va markaziylashuvi korrupsiyaning davlat rivojlanishiga katta to‘siq …

3 / 25

lkingizdan hokimlaringizga pora qilib uzatmangizlar” deyilgan. xviii asrning ikkinchi yarmiga kelib jamiyat davlat boshqaruv apparatining ish sifatiga toboro ko‘proq ta’sir ko‘rsata boshladi. bu o‘sha davrda qabul qilingan bir qator qonun hujjatlarida o‘z aksini topgan. jumladan, 1787 yilda qabul qilingan aqsh konstitusiyasida pora olish aqsh prezidentini impechmentga tortish mumkin bo‘lgan ikki jinoyatning biri sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. siyosiy partiyalarning vujudga kelishi va ularning mamlakat hayotidagi o‘rnining oshib borishi xix-xx asrlarda rivojlangan davlatlarda korrupsiyaning dunyoning boshqa mamlakatlariga nisbatan ancha kamayishiga olib keldi. ushbu illatni tadqiq qilgan bir qator yirik mutaxassislar quyidagi faktorlarni korrupsiyani yuzaga keltiruvchi omillar sifatida ko‘rsatadi. ikki xil ma’noni anglatuvchi qonunlar — ushbu vaziyat huquqni qo‘llovchi mansabdor shaxs tomonidan qonunlarni turlicha qo‘llash imkonini yaratadi. shuningdek, ayrim mutaxassislar jinoyat, ma’muriy qonunchilikdagi “vilka” sanksiyalarni ham korrupsiyaga qulay sharoit yaratishi mumkinligi haqida fikr yuritishgan. ya’ni, sanksiyaning aniq miqdori yo‘qligi sudyada uni o‘z hohishiga qarab qo‘llashga sharoit yaratib beradi. aholi huquqiy savodxonligining pastligi — aholi …

4 / 25

ususiy sektorda topish mumkin bo‘lgan daromadlardan kamligi; iqtisodiyotning davlat tomonidan tartibga solinishi; inflyasiyaning yuqori darajasi; mamlakat yuqori boshqaruv organlarining aholidan uzilib qolganligi; mamlakatdagi diniy va axloq qoidalari. jahon mamlakatlarida korrupsiyaga qarshi kurashning quyidagi usullari mavjud. ichki nazorat —bu usul boshqaruv apparatining o‘zida nazoratni kuchaytiruvchi tuzilmalar (har xil ichki inspeksiyalar va boshqa nazorat organlari tuzish orqali) yaratishni taqazo etadi. bu tuzilmaning asosiy vazifasi xodimlarning ichki etiket qoidalariga rioya qilishini nazorat qilishdir. hozirgi kunda bizning yurtimizda ham bir qator huquqni muhofaza qilish organlarida aynan shu vazifani bajaruvchi ichki tuzilmalar yaratilgan. tashqi nazorat — bu usulda ijro apparatidan mustaqil tuzilmalarning mustaqilligini oshirish nazarda tutilib, aynan ushbu tuzilmalar orqali korrupsiyaga qarshi samarali kurash olib boriladi. ya’ni, sud hokimiyatining maksimal darajada mustaqilligiga erishish ommaviy axborot vositalariga ko‘proq erkinlik berish va h.k. saylov tizimi orqali kurashish —demokratik davlatlarda saylangan vakillarni korrupsiya uchun jazolashning asosiy usullaridan biri keyingi saylovlarda unga ovoz bermaslik hisoblanadi. korrupsiyaga saylovlar orqali ta’sir …

5 / 25

quyida singapur davlatida korrupsiyaga qarshi kurashda qo‘llanilgan usullar haqida batafsil to‘xtalib o‘tamiz. singapur davlati 1965 yil mustaqillikka erishgach korrupsiya darajasi eng yuqori bo‘lgan davlatlar qatorida turar edi. lekin bu illatga qarshi o‘tkazilgan bir qator tadbirlar bu davlatda korrupsiyaning minimal darajaga tushishiga olib keldi. birinchi navbatda bu yerda byurokratik jarayonlar yengillashtirilib sud tizimining mustaqilligi oshirildi (sudyalarning daromadlari va imtiyozlarini oshirish evaziga). shu bilan birga korrupsiya jinoyatlari uchun sanksiyalar og‘irlashtirilib, fuqarolarga korrupsiyaga qarshi jinoyatlarni tergov qilishda hamkorlik qilishda bosh tortganligi uchun juda katta moliyaviy sanksiyalar belgilandi. bir qator davlat idoralarida ommaviy “tozalashlar” o‘tkazilib bu jarayonlar telekanallar orqali butun mamlakatga namoyish qilindi. yuqorida sanab o‘tilgan omillarning hammasi singapurni qisqa muddatlarda korrupsiya darajasi eng past mamlakatlar ro‘yxatida ilg‘or davlatlar qatoriga olib chiqdi. shuningdek, davlat xizmatchisining ahloq standartlariga rioya etishini qattiq nazorat ostiga olish ham singapur davlatida korrupsiyaga qarshi kurashda muhim dastaklardan biri bo‘lib xizmat qiladi. korrupsiyani bir nechta asosiy turlarga ajratish mumkin: 1) subyektlarning …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi"

korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi reja: 1. korruptsiyaga tushunchasi va uning tarixiy ildizlari. korrupsiyaning shakllari va sabablari. korrupsiyaning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlari. 2. korrupsiya va unga qarshi kurash borasidagi milliy-xalqaro huquqiy normalar. 3. xalqaro maydonda korrupsiyaga qarshi kurash tajribasi. korrupsiyaga qarshi kurash tarixi. 4. bmtning korrupsiyaga qarshi konvensiyasi. tayanch iboralar.korrupsiya, xavfsizlikka taxdid, iqtisodiy korrupsiya, kadrlar korrupsiyasi, ta’lim va fan tizimidagi korrupsiya, ijtimoiy hayotdagi korrupsiya, ijtimoiy-madaniy inqiroz, ichki nazorat, tashqi nazorat, jinoyatchi, jazo, javobgarlik. 1-masala. korruptsiyaga tushunchasi va uning tarixiy ildizlari. dunyo bo‘yicha korrapsiya holatining tasnifi. korrupsiya – taraqqiyotg...

This file contains 25 pages in DOCX format (54.3 KB). To download "korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiyaga qarshi kurashning … DOCX 25 pages Free download Telegram