chetlanishlarni hisoblash va ularning tahlili

DOCX 178.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662579263.docx chetlanishlarni hisoblash va ularning tahlili iqtisodchilar tahlil jarayonida barcha chetlanishlarni quyidagi uch turga ajratishadi: 1. to’g’ri materiallar xarajatlaridagi chetlanishlar; 2. to’g’ri mehnat xarajatlaridagi chetlanishlar; 3. umumiy ishlab chiqarish xarajatlaridagi chetlanishlar. to’g’ri materiallar xarajatlaridagi chetlanishlar to’g’ri materiallarning me’yoriy va haqiqiy xarajatlari orasidagi farqga o’xshab, to’g’ri materiallar xarajatlarining ham umumiy chetlanishlari aniqlanadi. odatda, xo’jalik yurituvchi subyektning savdo-sotiq ishlari bo’yicha mas’ul xodimi materiallarning narxi bo’yicha chetlanishga ma’suliyatni, aniqrog’i javobgarlikni o’z zimmasiga oladi. ishlab chiqarish sexlari bo’yicha mas’ul shaxslar esa materiallarning ishlatilishi (foydalanish) ustidan nazorat olib boradilar hamda shunga muvofiq shu boradagi chetlanish vujudga kelish holatlari bo’yicha javob berishadi. biroq, ba’zi bir holatlarda, bahosi arzon bo’lgan materiallarning sifat ko’rsatkichlari past bo’lishi, natijada materiallarni ishlatish bo’yicha katta chiqindilar chiqishi (keraksiz cheklanishlarning paydo bo’lishi), aniqrog’i chiqindi me’yorlarini sezilarli darajada ko’payadi. oddiyroq qilib ifoda qilinadigan bo’lsa, narx bo’yicha ijobiy chetlanish kerakligicha to’g’ri materiallarni ishlatish bo’yicha muvaffaqiyatsiz chetlanishning sezilarli darajada o’rnini qoplashi mumkin. boshqa so’z bilan aytganda, …

mahsulot bahosining oshishiga olib keladi. ayrim xollarda chetlanish xarajatlarini grafik jadvali tarzida tushuntirib berish osonroq degan fikr-mulohazalar bilan quyidagi chizmani keltirganmiz. to’g’ri material xarajatlari ortidan chetlanishni grafik ko’rinishda quyidagicha izohlash mumkin sotib olingan materiallarning haqiqiy haqiqiy ) ( soni bahosi materiallar zaxirasi ( haqiqiy me’yoriy ) soni baho tugallanmagan ishlab chiqarish ( haqiqiy me’yoriy ) soni baho x x to ‘ g ‘ ri material xarajatlarining bahosidan chetlanish ikkalasining farqi teng bo ‘ ladi = ikkalasining farqi teng bo ‘ ladi = bu teng bo ‘ ladi = to ‘ g ‘ ri material xarajatlaridagi umumiy chetlanishga to ‘ g ‘ ri material xarajatlarining miqdoridan chetlanish x to’g’ri mehnat xarajatlaridagi chetlanishlar bu ko’rsatkich - me’yoriy mehnat xarajatlari bilan haqiqiy mehnat xarajatlari orasidagi farq (ishlab chiqilgan bir birlik mahsulotlarning yaroqsizidan tashqari) ko’rinishida aniqlanadi. amaliyotda bu ko’rsatkich quyidagi tartibda hisoblanib topiladi: to’g’ri mehnat xarajatlaridagi umumiy chetlanish = haqiqiy vaqt sarfi x haqiqiy …

ri bo’yicha chetlanishlarga shu xo’jalik yurituvchi subyektdagi xodimlar bo’limi mas’ul hisoblanishi maqsadga muvofiqdir. chunki shu borada vujudga kedladigan chetlanishlarga asosan shtat jadvalidan chiqishlar yuz berganda, yoki ishga qabul qilinayotganlarning mutaxassisligi talab darajasiga to’g’ri kelmaganda hamda shu kabi bevosita kadrlar bo’limi ma’sulligidagi funksional masalalar yechilayotganda, ya’ni hal qilinayotganda ro’y beradi. mehnat unumdorligi bo’yicha chetlanishlarga esa har bir sex (bo’lim) nazoratchilari javobgar bo’lishlari ma’qulroq. to’g’ri ish haqi xarajatlari chetlanishining grafik ko’rinishi ishchilarning ish haqi ) haqiqiy haqiqiy ( soat miqdorga bir soatlik haqiqiy sarflangan mehnat (haqiqiy me’yoriy) ish soat miqdor tugallanmagan ishlab chiqarish zahirasi ) me’yoriy me’yoriy ( soat miqdor x x x to‘g‘ri mehnat to‘ lovidagi miqdordan chetlanish farqi = farqi = to ‘ g ‘ ri mehnat xarajatlaridagi umumiy chetlanish to‘g‘ri mehnat unumdorligidagi chetlanish umumishlab chiqarish xarajatlaridagi chetlanishlar xo’jalik yurituvchi subyektlarda, ularning faoliyat turi va mulk shaklidan qat’iy nazar umumishlab chiqarish xarajatlari hisobini olib borish, ular sarfi ustidan nazorat o’rnatish …

sh xarajatlari me’yorini 575 so’m va unga qo’shimcha tarzda bir oylik doimiy (o’zgarmas) umumishlab chiqarish xarajatlari miqdorini 1300 ming so’m (egiluvchan byudjet formulasi) rejalashtirgan. ana shu bir oyga to’g’ri mehnat xarajatlari me’yori 400 soatni tashkil etadi. mana shu hisobot oyida haqiqiy umumishlab chiqarish xarajatlari miqdori 4100 ming so’mni tashkil qilgan. misol shartlaridan kelib chiqib, umumishlab chiqarish xarajatlari bo’yicha umumiy chetlanishni topishdan oldin, dastavval umumishlab chiqarish xarajatlarining umumiy koeffitsientini topishimiz talab qilinadi. bu koeffitsient ikki qismdan iborat: i – qism: - o’zgaruvchan umumishlab chiqarish xarajatlarining me’yoriy koeffitsienti - u misolimizda 575 so’mga (1 soat ish vaqt uchun) teng. ii – qism: o’zgarmas umumishlab chiqarish xarajatlarining me’yoriy koeffitsienti – u rejalashtirilgan o’zgarmas umumishlab chiqarish xarajatlari miqdorini (1300 ming so’m) ishlab chiqarish quvvatiga (400 soat) nisbati ko’rinishida topiladi. natijada 1 soat mehnat uchun 325 so’m (1300 ming so’m : 400 soat) ish haqi to’lanishini topamiz. shunday qilib umumishlab chiqarish xarajatlarining me’yoriy koeffitsienti 1 …

ifatida aniqlanadi. bizning misolimizda bu chetlanish quyidagicha hisoblanadi: haqiqiy uichx miqdori - rejalashtirilayotgan uichx me’yori, bular: 2484 ming so’m - o’zgaruvchani (575 so’m x (180 stul x 2,4 soat), 1300 ming so’m - doimiysi = uichxning nazorat qilinadigan chetlanishi 4100 ming so’m 3784 ming so’m + 316 ming so’m misol yechimidan ko’rinib turibdiki, xo’jalik yurituvchi subyektda ana shu hisobot oyida umumishlab chiqarish xarajatlari bo’yicha 316 ming so’mlik ortiqcha xarajatlar sarfiga yo’l qo’yilgan. bu salbiy holatdir. umumishlab chiqarish xarajatlari hajmi bo’yicha chetlanish quyidagi hisob-kitob tarzida aniqlanadi: rejalashtirilayotgan uichx me’yori - ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxiga kiritilgan uichx me’yori = uichxning hajmi bo’yicha chetlanishi 3784 ming so’m 3888 ming so’m (900 so’m x (180 stul x 2,4 soat) - 104 ming so’m hisob-kitoblarni o’rganish natijasida uichxning umumiy chetlanishi ikki chetlanishlar yig’indisidan iborat ekanligiga ishonch hosil qilishimiz mumkin, ya’ni: uichxning umumiy chetlanishi = uichxning nazorat qilinadigan chetlanishi - uichxning hajmi bo’yicha chetlanishi 212 so’m …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "chetlanishlarni hisoblash va ularning tahlili"

1662579263.docx chetlanishlarni hisoblash va ularning tahlili iqtisodchilar tahlil jarayonida barcha chetlanishlarni quyidagi uch turga ajratishadi: 1. to’g’ri materiallar xarajatlaridagi chetlanishlar; 2. to’g’ri mehnat xarajatlaridagi chetlanishlar; 3. umumiy ishlab chiqarish xarajatlaridagi chetlanishlar. to’g’ri materiallar xarajatlaridagi chetlanishlar to’g’ri materiallarning me’yoriy va haqiqiy xarajatlari orasidagi farqga o’xshab, to’g’ri materiallar xarajatlarining ham umumiy chetlanishlari aniqlanadi. odatda, xo’jalik yurituvchi subyektning savdo-sotiq ishlari bo’yicha mas’ul xodimi materiallarning narxi bo’yicha chetlanishga ma’suliyatni, aniqrog’i javobgarlikni o’z zimmasiga oladi. ishlab chiqarish sexlari bo’yicha mas’ul shaxslar esa materiallarning ishlatilishi (foydalanish) u...

DOCX format, 178.4 KB. To download "chetlanishlarni hisoblash va ularning tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: chetlanishlarni hisoblash va ul… DOCX Free download Telegram