siyosiy jarayon

DOCX 10 pages 26.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

13 - mavzu: demokratik-huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati qurishning shart-sharoitlari. reja: 1. «siyosiy jarayon» tushunchasi. 2. huquqiy demokratik davlat qurilishi 3. shaxs va davlatning o‘zaro mas’ulligi 4. siyosiy jarayon eng umumiy tarzda qarab chiqilganda, uni jamiyatning ma’naviy, ijtimoiy va iqtisodiy sohalariga muqobil sifatida tushuniladi. nisbatan torroq ma’noda olinganda, siyosiy jarayonlar - bu jamiyat siyosiy tizimi tarkibiy qismlari harakatining jamidir. albatta, «siyosiy jarayon» tushunchasi mavhumiy umumlashma. bu tushuncha ifodalagan voqelik muayyan joyda va vaqt ketma-ketligida kechadi. shunga ko‘ra, bu jarayonlarni mahalliy, mintaqaviy va umummilliy miqyoslarda kechishiga qarab farqlash lozim. zero, umumiy jihatlardan makoniy tavsiflar yuz berayotgan siyosiy jarayonning turli darajalarini ko‘rsatadi. vaqt tavsifiga ko‘ra siyosiy jarayon jamiyatning tegishli soha- sida izchil, birin-ketin yuz berayotgan o‘zaro bog‘liq hodisa va voqealarning barchasini qamraydi. siyosiy tizim qismlari etnik, ijtimoiy-siyosiy va boshqa tuzil- malardan tashkil topganki, ular esa oxir-oqibatda siyosiy faol shaxslarning tegishli uyushmalaridir. shaxslar faolligi, ular mansub bo‘lgan tuzilmalarning tashqi maqsadlarini amalga oshirishdagi faoliyatining muayyan …

2 / 10

hokimiyatini tashkil etishni shart etib qo‘yadi. «jahon tajribasi shundan dalolat beradiki, o‘z davlatchiligini qo‘lga kiritish milliy va ijtimoiy ozodlikka erishish hech qayerda yengil va osonlikcha bo‘lmagan. mustaqillikka erishgan har bir mamlakat o‘z taraqqiyot yo‘lini izlaydi, yangi jamiyat barpo etishda o‘z andozasini ishlab chiqishga intiladi. ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy vaziyat, odamlar o‘rtasida tarkib topgan munosabatlar, ularning dunyoqarashi, jumladan, diniy e’tiqodi, ruhiyati va xulq-atvor normalari shuni taqozo etadi». bu jihat o‘zbekistonda xarizmatik rahbar i.karimov siyosiy faoliyati natijasi o‘laroq, sovet davrining so‘nggi yillaridayoq bu kabi masalalar kun tartibiga qo‘yilib ma’lum jihatlari bilan hal etilgan edi. chunonchi, 1990-yilda «ittifoqdosh respublikalar» deb atalgan sovet tuzilmalari ichida birinchi bo‘lib bu yerda prezidentlik2 boshqaruvi yo‘lga qo‘yildi, shuningdek, qator jamoat harakatchiliklari ish boshladilar. bular faoliyatida, siyosiy jarayonlarda taomilda bo‘lgan hamkorlik, raqobat, kurash, to‘qnashuv, konsensus va hokazolar mavjud edi. siyosiy jarayon asosida yotgan faollik kishilarning stixiyali, tor maqsadni ko‘zlagan yoki ijtimoiy yo‘naltirilgan tarzlarda ham namoyon bo‘lishi mumkin. so‘nggi jihatni shaxsning …

3 / 10

vojlangan demokratik mamlakatlar, davlatlar faoliyatida o‘z ifodasini topgan, shuningdek, nazariy umumlashtirilgan. bularda o‘zbekistonga ham konkret sharoitlar hisobga olinib tatbiq etish mumkin bo‘lgan quyidagi qoidalar ilgari suriladi: 1. xalq suverenitetini tan olinganligi zaminida jamiyat tomonidan davlat qonunchilik organlarining yaratilishi. o‘zbekistonda amalda bo‘lgan siyosiy-huquqiy tizimda xalq oliy hokimiyat manbasi sifatida olinib uning bu oliy hokimiyati umumiy tarzda va yashirin ovoz berish yo‘li bilan saylangan parlamentga o‘tgan. davlatning oliy vakolat organi bo‘lgan bu parlamentga demokratik tamoyillar asosida jamiyat hayotining muhim jihatlarini boshqarish bo‘yicha oliy huquqiy kuchga ega bo‘lgan qonunlar ishlab chiqish va kuchga kiritish huquqi berilgan. o‘zbekiston parlamenti hozirgi vaqtda ikki palatalik bo‘lib ancha takomillashgan ish maromida faoliyat ko‘rsatmoqda. hozirgacha qabul qilingan qonunlarning umumiy soni 400 taga yaqin bo‘lib, ularda kishilar hayot faoliyatining iqtisodiy, ma’naviy, ijtimoiy va siyosiy boshqaruv sohalarining huquqiy tizimi asoslangan. 2. hokimiyatlarning qonunchilik, ijroiya va sud hokimiyatlariga bo‘linganligi. sovet davlati sharoitlarida e’tibordan chetda bo‘lgan bu tamoyil o‘zbekistonda asosiy jihatlariga ko‘ra …

4 / 10

li orqali huquqlar buzilishini tiklash, aybdorlarni adolatli jazolash bo‘yicha sud hokimiyati oldida hozirgi vaqtda o‘zbekistonda bu sohaga zamonaviy talablar qoyilishi bilan keng ko‘lamli faoliyat olib borish vazifalari qo‘yilgan. hokimiyatlar bo‘linganlik tamoyili o‘zbekistonda yangi mexanizm bilan to‘ldirilgan. bu tegishli hokimiyatlar o‘rtasidagi «posangi»ning ham yaratilganidir. sobiq sovet davlati o‘rnida vujudga kelgan qator davlatlarda ayni shu «posangi»ning ishlab chiqilmaganligi natijasida davlat boshliqlari bilan parlament o‘rtasida harbiy to‘qnashuv (rossiya, 1993-yil), o‘zaro kelisha olmaslik (ukraina, qirg‘iziston va boshqa davlatlar) yuz berdi. 3. «huquqiy davlat» iborasidan ma’lum bo‘layotganidek, davlatning huquqqa tobeligi. bu tamoyil o‘zbekistonda davlat organlarining ham, tashkilot va muassasalarning ham, fuqarolarning huquqqa baravar bo‘ysunishi tarzida amalga oshmoqda. natijada davlat tashkilotlari faoliyatida o‘zboshimchalik emas, balki huquq bilan bu faoliyatning cheklanganligi ta’minlanmoqda. 4. davlat faoliyatida inson tabiiy huquqlari ustunligini tan olish siyosiy-huquqiy maqomda xalqaro huquq va konstitutsiyada ifodalangan bo‘lib ichki qonunchilikka va tarmoq qonunlariga nisbatan belgilovchi hisoblanadi. o‘zbekistonda bu tamoyil barcha e’tiborli qonunchilik aktlarida o‘z ifodasini topgan. …

5 / 10

‘zaro mas’ulligi g‘arb dunyosida asoslari qurilib faoliyat ko‘rsatayotgan huquqiy davlat xilida hokimiyat mansabdorlarining fuqarolar qoshida ularning huquq va erkinliklari uchun mas’ulligiga e’tibor qaratiladi. albatta, bu yerda mas’uliyat o‘z-o‘zicha amalga oshmaydi, balki yaratib qo‘yilgan huquqiy asoslarga tayanib inson erkinligi va huquqlarining poymol etilishida aybdor bo‘lganlarning qonun oldida javob berishi ta’minlanadi.boshqacha aytganda, tegishli me’yoriy hujjatlar mavjudligidagina bu hol amaliy ahamiyat kasb etadi. gap bu yerda konstitutsion sud va davlatning butun sud tizimidagina emas, balki amaldagi qonunlarning o‘zini insonparvarligi, adolat mezonlariga to‘la javob berishligi va hokazolar belgilovchi bo‘lishi to‘g‘risidadir. o‘zbekistonda fuqarolar oldida davlat idoralarining mas’ulligi, fuqarolar haq-huquqlarining buzilmasligi kafolati konstitutsiyaviy qoida hisoblanadi. uning asosiga birlashgan millatlar tashkiloti tomonidan 1948-yil 10-dekabrda qabul qilingan inson huquqlarining umumjahon deklaratsiyasi va xalqaro hamjamiyatning tegishli hujjatlari qoidalari qo‘yilgan. jumladan, bmtning 30 moddadan iborat hujjatida «barcha insonlar sha’ni hamda huquqlari jihatidan tengdir. ularga aql va vijdon berilgan, bir-biriga nisbatan birodarlik ruhida munosabatda bo‘lishlari lozim»ligi ko‘rsatilgan. bunga ko‘ra, davlatning tegishli …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosiy jarayon"

13 - mavzu: demokratik-huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati qurishning shart-sharoitlari. reja: 1. «siyosiy jarayon» tushunchasi. 2. huquqiy demokratik davlat qurilishi 3. shaxs va davlatning o‘zaro mas’ulligi 4. siyosiy jarayon eng umumiy tarzda qarab chiqilganda, uni jamiyatning ma’naviy, ijtimoiy va iqtisodiy sohalariga muqobil sifatida tushuniladi. nisbatan torroq ma’noda olinganda, siyosiy jarayonlar - bu jamiyat siyosiy tizimi tarkibiy qismlari harakatining jamidir. albatta, «siyosiy jarayon» tushunchasi mavhumiy umumlashma. bu tushuncha ifodalagan voqelik muayyan joyda va vaqt ketma-ketligida kechadi. shunga ko‘ra, bu jarayonlarni mahalliy, mintaqaviy va umummilliy miqyoslarda kechishiga qarab farqlash lozim. zero, umumiy jihatlardan makoniy tavsiflar yuz berayotgan siyosiy jarayonnin...

This file contains 10 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "siyosiy jarayon", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosiy jarayon DOCX 10 pages Free download Telegram