diniy fanatizm, ekstremizm,fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrdagi xavfsizlikka tahdidi

DOCX 14 sahifa 32,9 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 32,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

12-mavzu. diniy fanatizm, ekstremizm,fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrdagi xavfsizlikka tahdidi reja: 1. ekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblikning mazmun-mohiyati. 2. terrorizm tushunchasi va uning asosiy belgilari. 3. islom niqobidagi ekstremizmning g‘oyaviy ildizlari. 4. o‘zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavfini oldini olishning huquqiy asoslari. tayanch so‘z va atamalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar, xorijiylar, soxta salafiylar. 1. ekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblikning mazmun-mohiyati. ekstremizm va terrorizm kabi hodisalarning ildizlari uzoq tarixga borib taqalsa-da, ular hech qachon ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot uchun bugungidek tahdid solmagan. zero, hozirda diniy ekstremizm va terrorizm global xarakterga ega bo‘lib, dunyoning barcha mamlakatlari hamda mintaqalariga birdek xavf solmoqda. shunday ekan, uning oldini olish va unga qarshi kurashish insoniyatning istiqboliga daxldor masalaga aylandi. ekstremizm (lotincha – «aql bovar qilmas darajada», «haddan oshish») jamiyatda qabul qilingan qonun-qoidalarga zid radikal qarashlar va harakatlarni anglatadi. ularga diniy tus berish esa, diniy ekstremizmga olib keladi. diniy …

2 / 14

diniy-siyosiy harakatlar a’zolari tomonidan turli jinoyatlar sodir etilayotgani jamiyat xavfsizligiga jiddiy tahdid solmoqda. fundamentalizm – (lotincha – «asos») tushunchasining ma’nosi muayyan ijtimoiy hodisaning dastlabki ko‘rinishini anglatadi. diniy fundamentalizm – «ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo‘l bilan zamonaning barcha muammolarini hal qilish mumkin», degan fikrni ilgari surish ta’limotini anglatadi. istilohda aqidaning o‘zgarmasligini himoya qiladigan, muayyan diniy e’tiqod shakllanishining boshlang‘ich davrida belgilangan barcha yo‘l-yo‘riqlarni qat’iy va og‘ishmay bajarilishini talab qiladigan diniy oqimlarni ifodalashda qo‘llaniladi. «fundamentalizm» atamasi aslida xristian dini bilan bog‘liqdir. fundamentalizm iborasi birinchi bor i jahon urushi arafasida vujudga kelgan protestantlikdagi ortodoksal oqimlarni ifodalash uchun ishlatilgan. bu oqim 1910 yildan keyin shu nom bilan atala boshlagan. fundamentalistlar xristianlikning an’anaviy aqidalariga, ayniqsa bibliyaning mutlaqo mukammalligiga ishonishni mustahkamlash, uni so‘zmaso‘z sharhlashga qat’iy rioya qilishni talab qildilar. bu oqim keyinchalik amerikada keng tarqalib ketdi. 1919 yili filadelfiyada jahon xristian fundamentalistlari assotsiatsiyasiga asos solindi. xx asrning 70-yillaridan boshlab, bu so‘z islomga …

3 / 14

ababi sifatida qaralishi mumkin emas. islom shiorlaridan tanlab foydalanadigan, dinning asl mohiyatini buzib talqin qiladigan ekstremistik tuzilmalar xuddi yuqoridagi kabi go‘yoki, keng xalq ommasi bilan uzviy birlik mavjudligini ko‘rsatish, aslida esa jamiyatda tartibsizlik va parokandalikni yuzaga keltirish uchun mablag‘ yig‘ish, asosiy tahdid manbai sifatida odamlar ongini egallash, jamiyatda beqarorlik keltirib chiqarish orqali hokimiyatga erishishdek ehtiyojlarini qondirish maqsadini ko‘zlaydi. hozirgi davrda ko‘plab ekstremistik uyushmalar va mutaassib harakatlar turli dinlar, shu jumladan, islom, xristianlik, yahudiylik dinlarini niqob qilib olgan holda faoliyat yuritayotganlarini ko‘rish mumkin. aqidaparastlik (arab. – «aqida» – «ishonch», «biror narsani ikkinchisiga bog‘lash») muayyan sharoitda, biron-bir g‘oyaga qat’iy ishonib, uni mutlaqlashtirish asosida shakllangan qoida va tartiblarni sharoit, holat, vaziyatni hisobga olmagan holda, ko‘rko‘rona qo‘llash yoki shunga urinishni anglatadi. u muayyan qonun va qoidalar ta’sir doirasini sun’iy kengaytirishga urinishda yorqin namoyon bo‘ladi. mutaassiblik (arab. – «g‘uluv ketish», «chuqur ketish») o‘z fikr-mulohaza va dunyoqarashi to‘g‘riligiga o‘ta qattiq ishonib, boshqa diniy e’tiqodlarga murosasiz munosabatda …

4 / 14

mutaassiblik diniy ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi. shu o‘rin qayd etish joizki, ko‘p manbalarda «aqidaparastlik» so‘zi hozirgi voqelikdan kelib chiqib «mutaassiblik» so‘zi bilan almashtirilgan holda istefoda etilmoqda. mutaassiblik va g‘uluv qur’oni karimda muhokama qilingan mavzulardan hisoblanib, uning har qanday ko‘rinishi qat’iy rad etilgan. jumladan, «moida» surasida shunday deyiladi: «ey, imon keltirganlar! sizlar uchun alloh halol qilib qo‘ygan narsalarni haromga chiqarmangiz va haddan oshmangiz! zero, alloh haddan oshuvchilarni yoqtirmaydi» (moida, 87). payg‘ambarimiz (alayhis-salom) ham o‘zlarining qator hadislarida diniy masalalarda haddan oshganlar noto‘g‘ri yo‘lda ekanini ko‘p bor ta’kidlab, ularning aksariyati allohning g‘azabiga uchrab, halok bo‘lganini aytib o‘tganlar. jumladan, abu hurayra (r.a.)dan rivoyat qilingan hadisi sharifda: «albatta, din osonlikdir. kim dinda chuqur ketsa, u yengiladi», deyilgan (imom buxoriy rivoyati). boshqa bir hadisda esa, rasululloh (alayhis-salom) «dinda chuqur ketadiganlar halok bo‘ldi. dinda chuqur ketadiganlar halok bo‘ldi. dinda chuqur ketadiganlar halok bo‘ldi», (imom muslim rivoyati) deb uch bora takror aytganlarining o‘zidan ham mutaassiblik va g‘uluvning …

5 / 14

ay, bugungi kungacha asrlar qo‘ynidan yetib kelgan, deb hisoblash mumkin. o‘zbekiston respublikasining jinoyat kodeksida «terrorizm»ga quyidagicha ta’rif berilgan: «terrorizm – xalqaro munosabatlarni murakkablashtirish, davlatning suverenitetini, hududiy yaxlitligini buzish, xavfsizligiga putur yetkazish, urush va qurolli mojarolar chiqarish, ijtimoiysiyosiy vaziyatni beqarorlashtirish, aholini qo‘rqitish maqsadida davlat organini, xalqaro tashkilotni, ularning mansabdor shaxslarini, jismoniy va yuridik shaxsni biron bir faoliyatini amalga oshirishga yoki amalga oshirishdan tiyilishga majbur qilish uchun zo‘rlik, kuch ishlatish, shaxs yoki mol-mulkka xavf tug‘diruvchi boshqa qilmishlar yoxud ularni amalga oshirish tahdidi, shuningdek, terrorchilik tashkilotining mavjud bo‘lishini, ishlab turishini, moliyalashtirilishni ta’minlashga, terrorchilik harakatlarini tayyorlash va sodir etishga, terrorchilik tashkilotlariga yoxud terrorchilik faoliyatiga ko‘maklashayotgan yoki bunday faoliyatda ishtirok etayotgan shaxslarga bevosita yoki bilvosita har qanday mablag‘-vositalar va resurslar berish yoki yig‘ishga, boshqa xizmatlar ko‘rsatishga qaratilgan faoliyat». yuqorida keltirilgan ta’riflarda terrorizmning nihoyatda muhim bir xususiyati – uning muayyan siyosiy maqsad yoki amaliy natijalariga emas, balki u yoki bu xuruj natijasida odamlar orasida, ijtimoiy fikrda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"diniy fanatizm, ekstremizm,fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrdagi xavfsizlikka tahdidi" haqida

12-mavzu. diniy fanatizm, ekstremizm,fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrdagi xavfsizlikka tahdidi reja: 1. ekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblikning mazmun-mohiyati. 2. terrorizm tushunchasi va uning asosiy belgilari. 3. islom niqobidagi ekstremizmning g‘oyaviy ildizlari. 4. o‘zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavfini oldini olishning huquqiy asoslari. tayanch so‘z va atamalar: ekstremizm, diniy ekstremizm, fundamentalizm, mutaassiblik, aqidaparastlik, terror, terrorizm, xalqaro terrorizm, firqalar, xorijiylar, soxta salafiylar. 1. ekstremizm, aqidaparastlik va mutaassiblikning mazmun-mohiyati. ekstremizm va terrorizm kabi hodisalarning ildizlari uzoq tarixga borib taqalsa-da, ular hech qachon ijtimoiy barqarorlik va taraqqiyot uchun bugu...

Bu fayl DOCX formatida 14 sahifadan iborat (32,9 KB). "diniy fanatizm, ekstremizm,fundamentalizm, terrorizmning tarixi va ularning hozirgi davrdagi xavfsizlikka tahdidi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: diniy fanatizm, ekstremizm,fund… DOCX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram