psixikaning evolyusion taraqqiyoti

PPTX 20 pages 1.6 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation psixikaning evolyusion taraqqiyoti 1. psixikaning evolyutsion rivojlanishi bosqichlari 2. ontogenez va filogenezning psixikadagi aloqasi 3. ongning paydo bo'lishi va ijtimoiy ta'sir reja: kirish: psixikaning evolyutsiyasi nima? psixikaning evolyutsiyasi - bu biologik organizmlarda 150 million yillar davomida murakkab sezgi va bilish qobiliyatlarining asta-sekin rivojlanishi jarayonidir. eng oddiy reflekslardan tortib, 10 milliardlab neyronli miyadagi murakkab tushunchalargacha, psixika turli adaptiv bosqichlarni bosib o'tgan, taxminan 5 bosqichda. evolyutsion psixologiyaning asosiy tamoyillari evolyutsion psixologiya, 1-tamoyil sifatida, miya ko'plab funksional modullardan iborat bo'lganligini ta'kidlaydi, har biri o'ziga xos adaptiv muammolarni hal qilishga yo'naltirilgan. 2-asosiy tamoyilga ko'ra, bizning zamonaviy cherepimizda tosh davridagi miya mavjud: inson psixikasi taxminan 10,000 yil oldingi muhitga moslashgan xususiyatlarga ega. hissiyotlarning rivojlanishi hissiyotlar oddiy reflekslardan, masalan, 1-kunlik chaqaloqlarda namoyon bo'ladigan ajralib chiqish kabi, murakkab ijtimoiy his-tuyg'ularga, masalan, 4-5 yoshdagi bolalarda ko'riladigan aybdorlik hissi kabi rivojlanadi. amigdala kabi miya tuzilmalari erta hissiy reaktsiyalarda asosiy rol o'ynaydi, keyinroq hissiy rivojlanish jarayonlarida prefrontal korteks …

2 / 20

ini ko'rsatadi. genetik tadqiqotlar foxp2 genining til qobiliyatiga ta'sirini ko'rsatadi, ammo bu gen tilning paydo bo'lishining yagona sababi emas, balki muhim omil. ijtimoiy xulq-atvor evolyutsiyasi: hamkorlik va raqobat hamkorlik evolyutsiyasi guruh tanlash orqali sodir bo'ladi, bunda 10-150 a'zodan iborat guruhlar resurslar uchun raqobatlashadi, hamkorlik qiluvchi guruhlar esa omon qoladi. o'zaro altruizm, 1971-yilda trivers tomonidan taklif qilingan, xulq-atvorning rivojlanishi hisoblanadi, bunda 1 shaxs boshqasiga yordam beradi va kelajakda yordam olishni kutadi. axloq va altruizmning evolyutsion ildizlari altruistik xatti-harakatlar qarindoshlik tanlovi orqali rivojlanishi mumkin, bunda genetik jihatdan bog'liq bo'lgan shaxslarga yordam berish orqali genlar ko'payish ehtimoli oshadi, ya'ni hamilton qoidasi (rb>c). o'zaro altruizm, o'zaro manfaatdorlikka asoslangan hamkorlik, o'yin nazariyasining takroriy dilemma mahbusi kabi modellari orqali tushuntiriladi, bunda birgalikda harakat qilish evolyutsion jihatdan barqaror bo'ladi. madaniyat va psixikaning o'zaro ta'siri madaniyat psixikaga ta'sir etib, kognitiv sxemalarni shakllantiradi; masalan, kollektivistik madaniyatda 10 kishilik guruhga moslashish individualistikdan farq qiladi. madaniyatlararo tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, depressiya va …

3 / 20

"kurash yoki qochish" reaktsiyasi orqali omon qolishga yordam beradi, bu esa fiziologik o'zgarishlarni tezlashtiradi. uzoq muddatli stressga javobning evolyutsiyasi, masalan, kortizol gormonining surunkali yuqori darajasi, immunitet tizimini susaytirishi va erta qarishga olib kelishi mumkin, bu esa adaptiv emas. o'rganish va xotiraning evolyutsion mexanizmlari organizmning o'rganishi, masalan, klassik shartli reflekslar, sinaptik plastinklikka asoslangan bo'lib, 10^2 dan ortiq neyronlar tarmog'ida sodir bo'ladi. xotira mexanizmlari, jumladan, long-term potentiation (ltp), gen ekspressiyasini o'zgartirib, neyronlararo aloqalarni mustahkamlaydi; bu jarayon million yillar davom etishi mumkin. shaxsiyatning evolyutsion asoslari shaxsiyatning evolyutsion asoslari, masalan, 5 ta asosiy xususiyat genetik jihatdan meros bo'lib, moslashuvchan xatti-harakatlar uchun zamin yaratadi. o'zaro altruizm, shaxsiyatning evolyutsion asosi bo'lib, genlar orqali uzatiladi va guruh ichida o'zaro yordam berish tendensiyasini shakllantiradi. ruhiy kasalliklarning evolyutsion nuqtai nazari ruhiy kasalliklarning evolyutsion nuqtai nazari, masalan, autizm, yuqori ijtimoiy xarajatlar tufayli salbiy allellarni tozalashni taklif qiladi. ammo 1% autizm darajasi barqaror bo'lib qolmoqda. depressiyaning evolyutsion izohi, erta homininlarda ajralishga …

4 / 20

sotuvlarni 15-20% ga oshiradi. tashkilotlarda evolyutsion tamoyillar jamoa tuzilishini optimallashtiradi. masalan, "besh katta" shaxsiyat xususiyatlari jamoa samaradorligini 25% ga oshirishi mumkin. kelajak yo'nalishlari va tadqiqot istiqbollari nevrologik rivojlanishning epigenetik mexanizmlarini o'rganish, autizm spektrining buzilishi va shizofreniya kabi kasalliklar uchun erta davolash strategiyalarini aniqlashga yordam beradi. sun'iy intellekt va neyroinformatika yordamida miya simulyatsiyalari va modellari, kognitiv jarayonlarning rivojlanishini tushunishga va inson xatti-harakatini bashorat qilishga imkon beradi. xulosa: psixikaning evolyutsion o'tmishini tushunish psixikaning evolyutsion o'tmishini tushunish, erta gominid miya hajmining asta-sekin oshishi 600 sm³ dan 1500 sm³ gacha qanday kognitiv qobiliyatlarni keltirib chiqarganini ochib beradi. genetik o'zgarishlar, masalan, foxp2 geni 7-xromosomada, nutq va til qobiliyatlarining rivojlanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatgan, bu esa ijtimoiylashuvni kuchaytirdi. e'tiboringiz uchun rahmat image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg

5 / 20

psixikaning evolyusion taraqqiyoti - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixikaning evolyusion taraqqiyoti"

powerpoint presentation psixikaning evolyusion taraqqiyoti 1. psixikaning evolyutsion rivojlanishi bosqichlari 2. ontogenez va filogenezning psixikadagi aloqasi 3. ongning paydo bo'lishi va ijtimoiy ta'sir reja: kirish: psixikaning evolyutsiyasi nima? psixikaning evolyutsiyasi - bu biologik organizmlarda 150 million yillar davomida murakkab sezgi va bilish qobiliyatlarining asta-sekin rivojlanishi jarayonidir. eng oddiy reflekslardan tortib, 10 milliardlab neyronli miyadagi murakkab tushunchalargacha, psixika turli adaptiv bosqichlarni bosib o'tgan, taxminan 5 bosqichda. evolyutsion psixologiyaning asosiy tamoyillari evolyutsion psixologiya, 1-tamoyil sifatida, miya ko'plab funksional modullardan iborat bo'lganligini ta'kidlaydi, har biri o'ziga xos adaptiv muammolarni hal qilishga yo'nalt...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "psixikaning evolyusion taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixikaning evolyusion taraqqiy… PPTX 20 pages Free download Telegram