tezkorlik qobiliyatini tarbiyalash

DOCX 14 стр. 43,5 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 43,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

mavzu:tezkorlik qobiliyatini tarbiyalash. reja: 1. tezlik qobiliyati haqida tushuncha. 1. tezkorlik harakatini sezish rivojlanishining usluliyati. 1. yakka harakat tezligi va harakat chastotasining rivojlanish usuliyati. 1. tezlik qobiliyatlarining paydo bo‘lishida majmuaviy shakllarning rivojlanish usuliyati. tezlik qobiliyati haqida tushuncha. tezlik qobiliyati darajasini rivojlantirish omillari va tezlik qobiliyatlarining paydo bo‘lishi. insonning harakat masalalarini jadal sur’atlarda bajara olish imkoniyatini ifodalash uchun bir necha yillar davomida «tezkorlik» atamasi ishlatilib kelingan. harakat tezkorligining ko‘plab shakllari mavjudligini va ularning o‘ziga xosligini e’tiborga olib, bu atamasi so‘nggi vaqtlarda «tezlik qobiliyati» tushunchasiga almashtirildi. tezlik qobiliyati - bu minimal vaqt oralig‘idagi sharoitda harakatlarning bajarilishini ta’sdiqlovchi inson xususiyatlari-ning funksional majmuasi. tezlik qobiliyatining ikki turi farqlanadi; - elementar - majmuaviy shakllari mavjud. elementar shaklga tezlik qobiliyatlarining to‘rtta turi kiradi. 1. berilgan xabarni tez sezish qobiliyati. 2. yuqori tezlikdagi harakatni yakka lokal bajarish qobili-yati. 3. harakatni tez boshlash qobiliyati (ba’zida amaliyotda kes-kin bajarish bilan ataladi). 4. harakatni maksimal sur’atda bajarish qobiliyati. hozirgi vaqtdagi …

2 / 14

majmuaviy texnika malakasi bilan tasdiqlanishi tezlik layoqatini jadal murakkab aktlarda ko‘rinishi alohida sport turlariga xosdir. majmuaviy shakllarga taalluqli bo‘lgan holatlar: ♦ startda maksimal imkoniyatlarcha bo‘lgan tezlikni olish qobiliyati. (start tezlik qobiliyati) sprinterga yugurishdagi start tezligini oshirish, kon’kida yugurish va eshkak eshish sportida, futboldagi,sakrash, tennisdagi koptokni olish; ♦masofa tezligida yuqori darajalarga erishish qobiliyati (masofa tezlik qobiliyati) yugurishda, suzishda. ♦ bir harakatdan boshqasiga tez o‘tishi qobiliyati. tezlik qobiliyati darajasinirivojlantirish omillari; 1. asab jarayonining harakatchanligi, ya’ni asab markazining hayajonlanish holatidan tormozlanish holatidagi o‘tish tezligi. 2. turli mushak to‘qimalari egiluvchanligi va cho‘ziluv-chanligining o‘zaro munosabati. 3. ichki va o‘rta mushaklarning muvofiqlash samaradorligi. 4. harakat texnikasining mukammaligi. 5. iroda fazilatlarini, kuchlarini, muvofiqlash qobiliyat-lari, egiluvchanligini rivojlantirish darajasi. 6. mushaklardagi atfning miqdori, uning resintezi va par-chalanish tezligi (tiklanish). tezlik qobiliyatlarining hosil bo‘lishi tashqi muhitdagi haroratga ham bog‘liq. harakatning maksimal tezligi +20-22* haroratda kuzatiladi va +16da* 6-9% ga tushib ketadi, shuning uchun inson tezlik qobiliyatlari o‘ziga xos xususiyatlarga ega. …

3 / 14

to‘g‘ridan - to‘g‘ri ko‘chish harakatlari muvofiqlash - o‘xshashligida kuzatiladi. mashg‘ulotlardagi oyoqlarni bukish tezligi yadro uloqtirish-da, sprintercha yugurishda, joyidan turib sakrashda yaxshi natijalarni egallashda muhim ahamiyatga ega, lekin suzishda, boksda bu harakat ahamiyatsiz. tezlik qobiliyatining turli muvofiqlash harakatlardagi ko‘chishi jismonan zaif tayyorlangan sportchilarda kuzatiladi. tezkorlik harakatini sezish rivojlanishining usluliyati harakatni sezish tezligi oddiy va murakkab bo‘ladi. oddiy sezish - avvaldan ma’lum bo‘lgan harakatni bajarish uchun kutilmagan xabar. masalan kutilgan xabar bo‘yicha, yugurishga start berish, tez otish, ko‘krakdan yoki boshdan oshirib to‘p tashlash. sezishning qolgan turi hammasi murakkabdir. sezish harakatining 3 ta bosqichi bor: 1.sensorlik - xabar berilgan vaqtdan boshlab mushak faolli-gining birinchi belgilarigacha. 2. premotorlik - harakat boshlangunga qadar mushakning elektr faolligining paydo bo‘lishi. bu bosqich barqarorlashgan va 25-60 m/s ni tashkil qiladi. 3.motorli - harakat boshlanishidan to tugaguncha davom etadi. sensor va premotorli bosqich yashirin ta’sirning tarkibiy qism-larini hosil qiladi, motorlisi esa harakatni tashkil qiladi. oddiy harakat sezgisining butunlay qisqarish …

4 / 14

digan vaqt qo‘zg‘atuvchining jismoniy tabiatiga va qabul qiluvchi retsep-torning xususiyatlariga bog‘liq. qo‘zg‘atuvchining ko‘rish retsepsiyasidagi tovush va hislarni qabul qilish vaqti ancha qisqardi, shuningdek, asab impuls-laridagi yorug‘lik energiyalarini hosil qiluvchi fotokiyomviy jarayon oxirgi holatlarda sezilarli vaqtni egalladi. hayajonning markazga intilma asabdan matga uzatilish vaqti asab jarayonining harakatiga bog‘liq. bu omillar ko‘p darajada mashqlar ta’sirida o‘zgaradi. qo‘zg‘alish vaqtida asab tolalarining uzunligi uning qalinligiga bog‘liq. asab impulslarining tezligi 50-120m/s ga teng. aniqlanishicha, mashg‘ulotlar natijasi yoshga bog‘liq emas va sportchi g‘oliblik cho‘qqisini 9-10 yoshdan 25-28 yoshgacha egallashi mumkin. latent va motorli tarkibiy qismlarning o‘zaro munosabatlari vaqtning umumiy natijasidagi tavsif sezgilariga, yoshga, sport turiga, sportchi mutaxassisligiga, organizmning charchash jarayoniga bog‘liq. oddiy sezish tezligining ko‘rinarli yaxshilanishi murakkab vazifa, chunki gap o‘nlab, ba’zida yuzlab sekundlarni yutish haqida ketmoqda. latent tarkibiy qismlarning umumiy vaqtiga 20-25%, motorliga 75-80% ketadi. masalan, oliy malakali sprinterlar-ning startyor otilgandagi umumiy vaqti 0,30-0,40s, bunda latent davri 0,06-0,10s, motor-0,24-0,30. element startining amalga oshi-shi tufayli springdagi …

5 / 14

otgan xabarga bog‘liq. boshlovchi va ijro etuvchi jamoa o‘rtasidagi eng qulay vaqt 1,5 s. sprintercha yuguruvchining «diqqat» buyrug‘i bilan pistoletdan otilgan o‘q o‘rtasidagi vaqtda nafas ushlab turish start sezishini kamaytiradi. 25-30 daqiqali badan qizdirishdan keyin esa sezish vaqti qisqaradi. agar bir nechta start bajarilsa(1,5-2 daq. interval bilan), 7-8 urinishda vaqtning yaxshilanishi kuza-tiladi. oddiy sezish tezlikni kuchaytirish uchun bir qancha mashqlarni taklif qiladi va bu mashqlarni bajarishda oldindan ko‘nikkan xabarida harakatlantiradi. (tovushli, ko‘z bilan ko‘rilgan, his etilgan.) masalan: trener buyrug‘i bilan past startda yugurish; ♦ aylana bo‘ylab yurganda, trenerning kutilmagan tez qisqa xabaridan keyingi (kaftiga urish, xushtak chalish) bajariladigan (yuqoriga sakrash, yonga sakrash, o‘tirish, harakat yo‘nalishini 180* yoki 360* ga o‘zgartirish) harakatlar; ♦ trenerning xabari bilan koptokni tashlash (ko‘krakdan yoki boshdan oshirib). «tezlikni sezish» mashqlari ancha yengil sharoitlarda, ya’ni musobaqaga vaqt juda oz qolganda bajariladi. masalan; harakatni sezish tezligini rivojlantirish uchun sprintli startda mashqlar boshlanishidagi turli holatlarni, ya’ni start berilishida, o‘tirganda, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tezkorlik qobiliyatini tarbiyalash"

mavzu:tezkorlik qobiliyatini tarbiyalash. reja: 1. tezlik qobiliyati haqida tushuncha. 1. tezkorlik harakatini sezish rivojlanishining usluliyati. 1. yakka harakat tezligi va harakat chastotasining rivojlanish usuliyati. 1. tezlik qobiliyatlarining paydo bo‘lishida majmuaviy shakllarning rivojlanish usuliyati. tezlik qobiliyati haqida tushuncha. tezlik qobiliyati darajasini rivojlantirish omillari va tezlik qobiliyatlarining paydo bo‘lishi. insonning harakat masalalarini jadal sur’atlarda bajara olish imkoniyatini ifodalash uchun bir necha yillar davomida «tezkorlik» atamasi ishlatilib kelingan. harakat tezkorligining ko‘plab shakllari mavjudligini va ularning o‘ziga xosligini e’tiborga olib, bu atamasi so‘nggi vaqtlarda «tezlik qobiliyati» tushunchasiga almashtirildi. tezlik qobiliyati - ...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (43,5 КБ). Чтобы скачать "tezkorlik qobiliyatini tarbiyalash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tezkorlik qobiliyatini tarbiyal… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram