sulfat kislotasi

DOCX 6 sahifa 35,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 35,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

fanning nazariy mashg'ulotlari mazmuni. sulfat kislotasining xususiyatlari va ishlab chiqarish usullari kirish mustakil o'zbekiston respublikamiz xalq xo'jaligini ayniqsa uning qishlok xo'jaligini rivojlanishida kimyo sanoati shu vaqtga qadar etakchi o'rinlardan birini egallab kelmokda. respublikamiz kimyo sanotida noorganik moddalar - mineral o'g'itlar, tuzlar, kislotalar, bog'langan azot birikmalari va sulfat kislotasi ishlab chikarish shu davrgacha salmokli urinlarni egallab keldi va kelajakda ham shunday bo'lib qolishiga shak - shubxa yukdir, chunki kishlok xujaligini uning asosiy ozukasi mineral ugitlarsiz, kimyo sanoatining rivojini esa butun dunyoda bulgani kabi, sulfat kislota rivojisiz va bog'langan azot birikmalarisiz tasavvur etib bulmaydi. shuni mamnuniyat bilan ta'kidlash mumkinki, xozirgi vaktda kishi boshiga tugri keladigan ishlab chikarilayotgan sulfat kislota mikdori bo'yicha bizning respublikamiz nafakat mdx davlatlari orasida, balki dunyo bo'yicha bir necha yillardan beri etakchi urinlardan birini egallab turibdi va bundan buyon ham shunday bo'lib kolishi uchun respublikamizda sulfat kislotasining kiska usuli bilan ishlab chikarish sanoati rivojiga alohida ahamiyat berilmokda. fanning tutgan …

2 / 6

va «bog'langan azot birikmalari texnologiyasi» qismlari o'qitilishi boshlangunga kadar talabalar 3.00. «yunalishning umumkasbiy fanlari» bloki fanlari - 5,6 semestrda «kimyoviy texnologiyaning nazariy asoslari», «kimyoviy ishlab chikarishning asosiy jarayonilari va apparatlari», «kimeviy texnologiyada exmni kullash», «texnologik jaraenlarni boshkarish sistemalari» kabi va boshqa fanlarni ukib, urgandilar. “sulfat kislota texnologiyasi” va «bog'langan azot birikmalari texnologiyasi» fanlari qismlari talabalarni «noorganik moddalar ishlab chiqarish kimyoviy texnologiyasi” soxasi bo'yicha bilimlarini boyitishiga va rivojlantirishga xizmat kiladi. “sulfat kislota texnologiyasi” va «bog'langan azot birikmalari texnologiyasi» fani o'qitish davrida sulfat kislotasining va ammiak, nitrat kislotasi, karbamid va boshqa moddalarning fizik - kimyoviy xususiyatlari, xalk xujaligidagi ahamiyati, uni ishlab chikarish usullari. navlari, kulamlari, hamda ularni ishlab chikarishda ishlatiladigan uskuna va jixozlarini yasashda ishlatiladigan materiallar va xokazolar xakida bayon etiladi. shu bilan birga bu fan o'qitilish davrida yuqoridagi moddalar ishlab chikarish uchun ishlatiladigan xomashyolar, ularning turlari, ishlab chikarish uslublari; xomashyolarni yokib, o'choq gazi ishlab chikarish fizik - kimyoviy asoslari, o'choqlari, ular …

3 / 6

imlari, sulfat kislota kuchsiz eritmalarini kontsentratsiyalash asoslari, kurilmalari, ularni takkoslash, hamda sulfat kislotasi ishlab chikarish sanoti chikindilari, ulardan foydalanish, atrof muxit muxofazasi va sulfat kislotasi hamda bog'langan azot birikmalari ishlab chikarishi kelajagi masalalari bu fan dasturi asosida yoritiladi. sulfat kislotasining fizik va kimyoviy xususiyatlari va halk xo'jaligidagi ahamiyati. sulfat kislotasining kimyoviy formulasi n2so4 bo'lib, uning molekulyar og'irligi 98,08 ugl.birligiga teng. tuzilish formulasi. n-o o s n-o o sulfat kislota normal sharoitda (t=0 0s, p=1 atm) rangsiz, xidsiz modda. sulfat kislota 81,63% so3 va 18,37% suvdan iboratdir; ya'ni so3 + h2o = h2so4 + q sulfat kislotasi birinchi bo'lib, 9 asr boshlarida arab alximigi jabr ibn xayyan (ruschasiga geber) tomonidan temir kuporosini qizdirib, undan chiqqan gazlarni suvda yutdirish natijasida olingandir. shuning uchun ham, shu vaqtga qadar sulfat kislotasining quyuq eritmasini texnikada kuporos moyi deb ataladi. bu 93-95%lik sulfat kislotasidir. 1742 yili ulug' rus kimyogari m.v. lomonosov bu suyuqlikka sulfat kislotasi deb …

4 / 6

3 (po4)2 + 2h2so4 + 2h2o = ca (h2po4)2 + 2caso4 * 2h2o+ q hamda pretsipitat ishdab chiqarishda qo'llanadi: caco3 + h3po4 = ca hpo4 + co2 + h2o + q4 o'z navbatida ekstraktsion fosfor kislotasi (efk) ga ammiakni ta'sir ettirib, mono va diammoniy fosfatlar olinadi: nh3 + h3po4 = nh4 h2po4 + q5 2nh3 + h3po4 = (nh4)2 hpo4 + q6 nh4h2po4 va (nh4)2hpo4 lar aralashmasi ammofos aralashmasi deyiladi. sulfat kislotasi kuchli kislota sifatida kuchsiz kislotalarni ularning tuzlaridan siqib chiqaradi: masalan dala shpati saf2 dan vodorod ftorid kislotasini: caf2 + h2so4 = 2hf + caso4 + q7 chili selitrasidan nirat kislotasini: 2nano3 + h2so4 = 2hno3 + na2so4 + q8 osh tuzidan vodorod xloridi kislotasini: 2naci + h2so4 = 2hci + na2so4 + q9 xozirgi vaqtda nsi kislotasi to'g'ridan to'g'ri sintez qilib olinmoqda: h2 + si2 = 2hci + q bu erda hosil bo'lgan natriy sulfat tuzlar sun'iy achchiq …

5 / 6

ab chiqaradi: 1.olmaliq tog' - kon metallurgiya konbinatida; 2.olmaliq “ammofos” ishlab chiqarish birlashmasida; 3.samarqand kimyo zavodida; 4.chirchiq “elektrokimyo sanoati” birlashmasida ; 5. navoiy tog' - kon metallurgiya konbinatida va x.k. ma'lumki, xar bir davlatning kimyo sanoatini rivojlanish darajasi kishi boshiga to'g'ri keladigan sulfat kislotasi miqdori bilan belgilanadi. uzbekiston respublikasida kishi boshiga 240 kg. dan ko'proq sulfat kislotasi to'g'ri kelayapti. bundan ko'rinib turibdiki - bu yuqori ko'rsatkichlardan biri bo'lib, uzbekiston respublikasi kimyo sanoati rivoji bo'yicha eng yuqori pog'onalardan birini egallab turganligining isbotidir. respublikamizda ishlab chiqariladigan sulfat kislotaning ko'p qismini nafaqat markaziy osiyo davlatlariga, balki rossiya davlatining janubiy ulkalaridagi barcha rayonlar, sibir rayonlari va boshqa bir kator davlatlar ham o'zbekistondan olib ketadilar. sulfat kislota ishlab chikarish usullari xakida. xozirgi vaqtda dunyo bo'yicha sulfat kislotasi ishlab chiqarishning 2 xil usuli mavjuddir: 1.nitroza usuli; 2. kontakt usuli. nitroza usuli 2 xil turga: a) kamerali tur; b) minorali turga bo'linadi. nitroza va kontakt usullarining bir-biridan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"sulfat kislotasi" haqida

fanning nazariy mashg'ulotlari mazmuni. sulfat kislotasining xususiyatlari va ishlab chiqarish usullari kirish mustakil o'zbekiston respublikamiz xalq xo'jaligini ayniqsa uning qishlok xo'jaligini rivojlanishida kimyo sanoati shu vaqtga qadar etakchi o'rinlardan birini egallab kelmokda. respublikamiz kimyo sanotida noorganik moddalar - mineral o'g'itlar, tuzlar, kislotalar, bog'langan azot birikmalari va sulfat kislotasi ishlab chikarish shu davrgacha salmokli urinlarni egallab keldi va kelajakda ham shunday bo'lib qolishiga shak - shubxa yukdir, chunki kishlok xujaligini uning asosiy ozukasi mineral ugitlarsiz, kimyo sanoatining rivojini esa butun dunyoda bulgani kabi, sulfat kislota rivojisiz va bog'langan azot birikmalarisiz tasavvur etib bulmaydi. shuni mamnuniyat bilan ta'kidlash mumk...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (35,4 KB). "sulfat kislotasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: sulfat kislotasi DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram