old osiyo xalqlari

DOCX 15 pages 30.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.7 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

old osiyo xalqlari,ularning bugungi kundagi xo'jalik mashg'ulotlari. reja: i.kirish 1. old osiyo xalqlari,ularning bugungi kundagi xo'jalik mashg'ulotlari. 2. tarixiy kontekst. 3. ekologik masalalar va barqaror rivojlanish. ii. xulosa iii. foydalanilgan adabiyotlar iv. mavzu yuzasidan test v. mavzu yuzsidan glosariy kirish osiyo shimoliy yarim shaming barcha geografik mintaqalarini o‘z ichiga oladi va malay arxipelagi qisman janubiy yarim sharga kirib borgan. osiyoni materikning eng chekka nuqtalari: shimolda shelyuskin burni, janubda pegay burni, sharqda dejnyov burni, g'arbda bobo burni hisoblanadi. osiyo shimoldan shimoliy muz okeani, sharqdan tinchokeani, janubdan hind okeani, janubi-g‘arbdan atlantika okeani (dengizlari: o‘rta, egey, marmar, qora, azov, kaspiy, orol) bilan o‘ralgan. bering dengizi osiyoni amerikadan ajratib turadi. suvaysh burni osiyoni afrika bilan tutashtiradi. yevropa bilan osiyo chegarasi shartli ravishda ural va mug‘ojar tog'larining sharqiy etagidan, elba daryosi, kaspiy dengizi, kuma va manich daryolari bo‘ylab o‘tadi. maydoni 43,4 mln. km2 (kavkaz bilan); shundan 8 mln. km2 yarim orollar (yamal, taymir, shukotka, kamchatka, …

2 / 15

yaman, qatar, kipr, quvayt, livan, baa, ummon, falastin hududi, saudiya arabistoni, suriya, turkiya); ♦ janubi-sharqiy osiyo (bruney, sharqiy timor, vetnam, indoneziya, kambodja, laos, malayziya, myanma, singapur, tailand, filippin); ♦ janubiy osiyo (afg'oniston, bangladesh, butanhindiston, eron, maldiv, nepal, pokiston, shri-lanka); ♦ markaziy osiyo (qozog‘iston, qirg'iziston, tojikiston, turkmaniston, o‘zbekiston). osiyoda 4,227 mln. aholi yashaydi (2012) va bu ko‘rsatkich yer yuzining 60,6 foiz aholisini tashkil etadi. xxr va hindiston mamlakatlarining aholisi qo‘shib hisoblaganda butun dunyo aholisining 40 foizni tashkil qiladi. mintaqadagi 7 davlat 100 mln. dan ortiq aholiga ega (yuqorida nomlari zikr qilingan mamlakatlardan tashqari - indoneziya, pokiston, bangladesh, yaponiya va filippin). hozir osiyoda etnik taraqqiyot jihatidan turli.pog‘onada turgan mingdan ortiq xalqlar yashaydi. 1 mln. dan ortiq 90 xalq 2400 mln. kishidan iborat bo‘lib, butun osiyo aholisining 97,4 foizini tashkil qiladi. shulardan oltitasi 50 mln. dan ortiq, 21 tasi 10 mln. dan to 50 mln. ga yaqin aholiga ega bo‘lgan xalqlardir. qit’ada aholi …

3 / 15

larining an'anaviy xo'jalik faoliyatlari bilan tanilgan. bugungi kunda esa, bu xalqlar o'zlarining tarixiy meroslarini saqlab qolish bilan birga, zamonaviy iqtisodiy sharoitlarga moslashishga harakat qilmoqda. old osiyoning etnik tarixi. old osiyoda odamlar o'nlab ming yilliklardan buyon yashab kelmokdalar. bundan 40-50 ming yil igari hududda zamonaviy „qiyofadagi odamlar yashay boshlaganlar. taxminan 10 ming yil ilgari mesopotamiyada, o‘rta yer », dengizning sharqiy sohillarida, kaspiy dengizining janubiy-sharqiy rayonlarida ilk dehqonchilik va chorvachilik madaniyatlari shakllangan, bu hududlarda odamlar sopol buyumlar yasashni, madanlarni eritish va ularga ishlov berishni o‘zlashtirganlar, keyinchalik shurner va akkadda ilk shahar davlatlarga asos solishgan. olimlar old osiyoning qadimgi aholisi etnik tarkibi haqida aniq m a’iumotlami ham aynan mil.av iv-v ming yilliklarda yozuv paydo bomganidan so‘ng qolga kiritishadi. g'arbiy yoki old osiyo kichik osiyo va arabiston yarim orollari, o‘rta er dengizining sharqiy soxili, mesopotamiya va o'rta sharqiy (eron va afg‘oniston ) hududlarini ham o‘z ichiga oladi. aholisi 170-milliondan ko‘prok. old osiyo hududining talay …

4 / 15

qiy rayonlarida ilk dehqonchilik va chorvachilik madaniyatlari shakllangan, bu hududlarda odamlar sopol buyumlar yasashni, madanlarni eritish va ularga ishlov berishni o‘zlashtirganlar, keyinchalik shurner va akkadda ilk shahar davlatlarga asos solishgan. olimlar old osiyoning qadimgi aholisi etnik tarkibi haqida aniq m a’iumotlami ham aynan mil.av iv-v ming yilliklarda yozuv paydo bomganidan so‘ng qolga kiritishadi. g‘arbiy osiyo aholisining bir qismi shunter va akkadlar kaspiy tillari da so‘zlashgan. ulardan tashqari bobilliklar, ossurlar, yahudiylar, arablar ajdodlari semit tillarida so‘zlashsa, xettlar midiyaliklar, parfiyaliklar, skiflar hind-evropa tillariga mansub bomishgan. asrlar davomida old osiyoliklar scmit tillarida eron va afg‘oniston hind-evropa tillarida gaplashadigan etnoslar tomonidan egallanadi. arablar istilosi ( vii-viii asrlarda ) old osiyo xalqlari tarixi va madaniyatiga ulkan ta’siif otkazadi, arablar bosib olgan xalqlarni islom diniga o'tkazib, iim-fan davlat boshqaruvida o ‘z yozuvlari va tillarini joriy etdilar. arablardan bir necha asr oltib old osiyoga ilgari orol dengizi bo‘ylarida sirdaryoning quyi oqimida yashagan o‘g‘izlar yurishlari boshlanadi, ularning avlodlari …

5 / 15

arga oziq topishning yangi usullarini izlashga majbur etgan. tabiatni kuzatish, tajriba to‘plash, 0 ‘rta er dengizinmg sharqiy sohili, shimoliy mesopotomiya, kaspiy dengizining janubiy-sharqiy hududlarida mezolit davri odamlariga, hayvonlami xonakilashtirish, ekinlami madaniylashtirish imkonini beradi. dastlabki domestikatsiya qilingan hayvonlar qo‘y va echkilar bo'lgan. keyinroq qoramol, cho‘chqa, ot, tuya va eshaklar xonakilashtirilgan. tovuq, o‘rdak, g‘ozlami qomga o‘rgatish yanada kechroq sodir etilgan. bu ixtirolar qo‘shni hududlar, eng aw alo, qadimgi misrga yoyiladi. misrda mushuk xonakilashtirilib uy hayvoniga aylantiriladi. mahalliy madaniyatlarning qadimgi manbalari. old osiyoning qadimgi tosh davri aholisi ovchilik, baliqchiiik, termachilik bilan hayot kechirganlar. odatda ahyon-ahyonda yirik hayvonlami ovlash ibtidoiy jamoalarm to'liq to‘yishga imkon bergan, g'arbiy osiyo iqlimi nisbatan m o‘tadil bo‘lsada, odamlar kulbalarida doimo olovni saqlashga intilganlar. olov yog‘ochni yog'ochga ishqalash yoki chaqmoqtoshlar yordamida olingan. taxminin 10-12 ming yil avval old osiyo iqlimini o‘rganib ko'plab suv havzalari qurib qoladi. asta-sekn o‘simliklar, ov qilinadigan hayvonlar kamayib, baliq ovlash ham murakkablashib boradi. hayot uchun kurash …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "old osiyo xalqlari"

old osiyo xalqlari,ularning bugungi kundagi xo'jalik mashg'ulotlari. reja: i.kirish 1. old osiyo xalqlari,ularning bugungi kundagi xo'jalik mashg'ulotlari. 2. tarixiy kontekst. 3. ekologik masalalar va barqaror rivojlanish. ii. xulosa iii. foydalanilgan adabiyotlar iv. mavzu yuzasidan test v. mavzu yuzsidan glosariy kirish osiyo shimoliy yarim shaming barcha geografik mintaqalarini o‘z ichiga oladi va malay arxipelagi qisman janubiy yarim sharga kirib borgan. osiyoni materikning eng chekka nuqtalari: shimolda shelyuskin burni, janubda pegay burni, sharqda dejnyov burni, g'arbda bobo burni hisoblanadi. osiyo shimoldan shimoliy muz okeani, sharqdan tinchokeani, janubdan hind okeani, janubi-g‘arbdan atlantika okeani (dengizlari: o‘rta, egey, marmar, qora, azov, kaspiy, orol) bilan o‘ralgan. b...

This file contains 15 pages in DOCX format (30.7 KB). To download "old osiyo xalqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: old osiyo xalqlari DOCX 15 pages Free download Telegram