xiva xonligi tarixini oʻrganishda tangalar va ularning ahamiyati.

DOCX 31 pages 56.4 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 56.4 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o’zbek davlatchiligi tarixida xiva xonligining tutgan o’rni va ahamiyati xiva xonligi tarixini oʻrganishda tangalar va ularning ahamiyati. reja: kirish i-bob. o’zbek davlatchiligi tarixida xiva xonligining tutgan o’rni va ahamiyati 1.1 xorazmda o'zbek xonligining tashkil topishi 1.2 xiva xonligining vujudga kelishi va rivojlanish bosqichlari ii-bob.xiva xonligining davlat boshqaruv tizimi 2.1 xiva xonligida markaziy hokimiyat va uning faoliyati 2.2 oliy hokimiyat organlari va ularning vakolatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. xorazm jahon madaniyati rivojiga, umuminsoniy qadriyatlarning takomillashuviga salmoqli hissa qo’shgan qadimiy o’lkalardan biri hisoblanadi. bu ko’hna yurt tarixiga qiziqish uni har tomonlama o’rganish va yoritishga intilish jahonning ko’plab mamlakatlarida kuchli bo’lgan. xalqimizning o’tmishi, tarixini yoritish ishiga hurmatli prezidentimiz islom karimov boshchiligida davlat mustaqilligi qo’lga kiritilgach, haqqoniy va adolatli yondashildi. jahonning eng qadimiy yurtlaridan biri bo’lgan xorazmning uzoq o’tmishi, tarixini o’rganish va uni yoritish endilikda yangicha mazmunga ega bo’ldi. ma’lumki, mustaqillikgacha bo’lgan tarixnavisligimizda o’tmishning turli davrlarida katta faoliyat ko’rsatgan tarixiy shaxslar, ayniqsa, …

2 / 31

atib kelingan g’oyat ulkan, bebaho ma’naviy va madaniy merosni tiklash davlat siyosati darajasiga ko’tarilgan nihoyatda muhim vazifa bo’lib qoldi”[footnoteref:1]. [1: karimov i.a. o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. - t.: o‘zbekiston, 1997. 140–bet.] tarix sohasida amalga oshirilgan ilmiy izlanishlar tufayli nafaqat tariximizning buzib talqin etilgan sahifalari qaytadan sayqal topmoqda, balki voqealarga boy tariximiz jahon miqyosida ham tan olinish sari o’ziga yo’l ochmoqda."modomiki, o’z tarixini bilgan, undan ruhiy quvvat oladigan xalqni yengib bo’lmas ekan, biz haqqoniy tariximizni tiklashimiz, xalqimizni, millatimizni ana shu tarix bilan qurollantirishimiz zarur. tarix bilan qurollantirish, yana bir bor qurollantirish zarur. agar olimlarimizning ilmiy tadqiqot ishlari zamirida ana shu fikr, ana shu maqsad bo’lmasa, ularning sariqchaqalik ahamiyati yo’q"- degan so’zlari bilan prezidentimiz tarixchilar oldiga ilmiy jihatdan asoslangan va haqqoniy tarixni yaratish vazifasini qo’ydi[footnoteref:2]. [2: karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. – t.: sharq, 1998. 12–bet. ] natijada, o’zbek davlatchiligi tarixida beqiyos o’rin egallagan …

3 / 31

biridir. o’zbekistonning bir necha ming yillarga borib taqaladigan qadimiy tarixi, uning davlatchilik masalalari, ajdodlarimizning moddiy va ma’naviy merosi, o’zbek xalqining shakllanishi va etnik jarayonlar va boshqa ko’plab tariximizga taalluqli jihatlariga oid minglab nodir qo’lyozmalar va boshqa manbalar yaratilgan. xorazmda shakllangan o’zbek tarixnavislik maktabi, ayniqsa, xviii-xix asrlarda yuksaklikka ko’tarilgan. bu yerda birin-ketin buyuk o’zbek tarixnavislari – munis, ogahiy va bayoniylarning jahon tarixnavisligida “xorazm salnomalari” nomini olgan qimmatli asarlari vujudga keladi. bu tarixiy asarlarda xiva xonligining xalqaro munosabatlari, ichki va tashqi siyosati va xonlikning qo’shini, harbiy va mudofaa tizimi haqida qimmatli ma’lumotlar berilgan. ushbu fikr va mulohazalardan kelib chiqib aytish mumkinki, boy o’tmishning to’la yoritilmagan mo’jaz bir qismi – xiva xonligining xvi-xix asrlardagi harbiy va mudofaa tizimini bo’lib, uni ilmiy va xolis o’rganish va birlamchi yozma manbalar asosida tahlil etgan holda o’rganish lozim. ilmiy tadqiqot maqsadi. xiva xonligining xvi-xix asrlardagi davlat boshqaruvi, harbiy va mudofaa tizimining qo’shin tarkibi, mudofaa inshoatlari, harbiy qurol …

4 / 31

ish tarixini yoritib berish va uning eng asosiy jihatlarini ko’rsatib berish; 4. xiva xonligida boshqaruv tizimining o’ziga xos hususiyatlari va uning asosiy jihatlarini ochib berish; 5. chor rossiyasi tomonidan xiva xonligiga qarshi uyushtirilgan harbiy yurishlar vaqtida xonlikdagi harbiy holatning asosiy jihatlarini o’rganish va tahlil qilish; 6. chop etilgan adabiyot va darsliklarda xiva xonligining harbiy va mudofaa tizimi mavzularini yoritilishini masalasini tahlil etish. davriy chegarasi. xiva xongining davlat boshqaruvi, undagi kengash (devon faoliyati) hamda harbiy va mudofaa tizimi mavzusi bo’yicha maxsus tadqiqot ishi olib borilmagan. lekin adabiyotlar, tarixiy asarlar va manbalarda xiva xonligining tarixini o’rganilgan. mazkur mavzuni o’rganish darajasini 3 bosqichga bo’lishimiz mumkin: 1-bosqich: chor rossiyasi bosqinigacha bo’lgan va undan keyingi davrlarga oid manbalar (xvii asrdan – xx asr boshlarigacha) 2-bosqich: sobiq ittifoq davrida mavzuga oid tadqiqotlar (xx-asr davomida)-bosqich: mustaqillik davridagi tadqiqotlar (xx asr oxiridan hozirgi kungacha). umumiy olganda ushbu tadqiqot ishi xvi-xix asrlardagi xiva xonligidagi davlat boshqaruvi va harbiy mudofaa …

5 / 31

o’ng’irot qabilasidan chiqqan chin so’fi hokim edi. u rasman husayn bayqaro noibi hisoblanardi. 1505-yilda shayboniyxon, 1510-yilda esa eron hukmdori shoh ismoil xorazmni bosib oldilar. biroq shoh ismoilning hukmronligi uzoqqa bormadi. vazir shahri qozisi umar qozi yetakchiligida safaviylar hukmronligiga qarshi xarakat boshlanadi. 1511-yilda xorazmning mo’tabar zotlari mamlakat taxtiga shayboniyxon avlodlaridan bo’lgan berka sultonning o’g’li elbarsxonni o’tqazishga qaror qildilar. shu tariqa xiva xonligiga asos solindi. tez orada xiva, xazorasp, kat qizilboshlilardan tozalandi. 1524-yilda shoh ismoilning o’limi o’zbeklarning urganchda mustahkam o’rnashib, bu hududdagi anchagina yerlarni – sharqda hozirgi turkmanistonning janubiy qismi, eronning shimolida saraxs tumani, orol va mang’ishloqni qo’shib olishga imkon berdi. elbarsxon davridayoq, xonlikning siyosiy geografiyasi shakllanib bo’ldi. uning tasarrufiga xorazm – amudaryo etaklaridagi qadimiy dehqonchilik vohasi, shuningdek mang’ishloqning abulxon tog’lari, dehiston va o’zboy atrofidagi ko’chmanchi turkman hududlari kirgan. xiva xonligining sharqiy chegarasi to xx asrgacha amudaryo chap sohilidagi darg’on (darg’onota) qal’asi hududi bo’lgan[footnoteref:3]. elbarsxon tomonidan xiva xonligida harbiy kuchlar va qo’shinga …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligi tarixini oʻrganishda tangalar va ularning ahamiyati."

o’zbek davlatchiligi tarixida xiva xonligining tutgan o’rni va ahamiyati xiva xonligi tarixini oʻrganishda tangalar va ularning ahamiyati. reja: kirish i-bob. o’zbek davlatchiligi tarixida xiva xonligining tutgan o’rni va ahamiyati 1.1 xorazmda o'zbek xonligining tashkil topishi 1.2 xiva xonligining vujudga kelishi va rivojlanish bosqichlari ii-bob.xiva xonligining davlat boshqaruv tizimi 2.1 xiva xonligida markaziy hokimiyat va uning faoliyati 2.2 oliy hokimiyat organlari va ularning vakolatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi. xorazm jahon madaniyati rivojiga, umuminsoniy qadriyatlarning takomillashuviga salmoqli hissa qo’shgan qadimiy o’lkalardan biri hisoblanadi. bu ko’hna yurt tarixiga qiziqish uni har tomonlama o’rganish va yoritishga intilish jahonning ...

This file contains 31 pages in DOCX format (56.4 KB). To download "xiva xonligi tarixini oʻrganishda tangalar va ularning ahamiyati.", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligi tarixini oʻrganish… DOCX 31 pages Free download Telegram