dorivositalarinio'zarota'siri

PPTX 18 pages 103.8 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 103.8 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slayd 1 dori vositalarini o'zaro ta'siri bemorlarga bir vaqtning o'zida bir necha dvlarning buyurish sabablari: hozirga vaqtda, ko'pkina kasalliklarning samarali terapiyasi dvlarini kombinatsiyasi bilan amalga oshirilish hech kimda shubha uyg'otmaydi. (masalan, xafaqon kasalligi, bronxial astma, oshqozon yara kasalligi, revmatoid artrit va b.) aholini o'rtacha yashash davomiyligini oshishi bilan ikki, uch va undan ortiq patologiyani o'zida jamlovchi og'riydigan bemorlar soni ortib bormoqda, xususan bu hol bir vaqtni o'zida bir necha dvni ketma-ket buyurishni ta'qazo qiladi. bemorga bir vaqtni o'zida bir necha dvlarini buyurish – polipragmaziya deb ataladi. polipragmaziya ratsional bemorga foydali bo'lishi mumkin, bu hollarda polifarmakoterapiya to'g'risida aytish lozim. polipragmaziya noratsional bo'lib, bemorga zarar keltirish ham mumkin. shifokorlar buni esda tutishi lozim. konkret kasallikni davolash uchun bir vaqtda bir necha dvlarini buyurishda 3 asosiy maqsad bo'ladi: 1. terapiya samaradorligini oshirish; 2. kombinatsiyada qo'llanilayotgan preparatlar dozasini pasaytirish xisobiga dvlaridan zaharlanish ehtimolliligini kamaytirish; 3. dvlari nojo'ya ta'sirlarini oldini olish va korrektsiya kilish kombinatsiya …

2 / 18

a yaqndvlar arterial gipertenziya va surunkali yurak etishmovchiligida apf ingibitorlari ta'sirini kamaytiradi. sinergizm – bu ikki yoki undan ko'p dvlarining bir yo'nalishga qaratilgan ta'siri bo'lib, ularni birga qo'llaganda xar biri alohida bo'lgan ta'siriga nisbatan, yuqori farmakologik ta'sirni ta'minlab beradi. dvlar sinergizmi 4 turda bo'ladi: sensitizatsiya yoki dvni sensitizirlovchi ta'siri; additiv ta'sir; summatsiya, ta'sirni potentsirlash. sensitizlovchi ta'sir – bu bir preparatni turli sabablarga ko'ra, boshqa bir preparat ta'sir mexanizmiga aralashmay turib, o'sha preparat ta'sirini oshirishi bilan xarakterlanadi. masalan: insulin + glyukoza kaliyni xujayralarga kirishini tezlashtiradi; vitamin sni temir preparatlari bilan bir vaqtda qo'llasa, qonda temir kontsentratsiyasi oshib ketadi. additiv ta'sir – bu bir necha dvni farmakologik ta'sir samarasini o'zi alohida ta'sir qilgandagidan yuqori bo'lishi, lekin ularning ta'sir samarasining matematik yig'indisidan kam bo'ladi. masalan, furosemid va tiazid; nitroglitserinni β-ablar bilan yuikda, β-asni teofillin bilan bronxial astmada va b. summatsion ta'siri – o'tda 2ta dv bir vaqtda qo'llaganda ularning farmakologik samarasini ortishi alohida …

3 / 18

an β-ablar vazodilyatatorlar keltirib chiqaradigan taxikardiyani yo'qotadi, amilorid tiazidli diuretiklarni kaliyuretik ta'sirini to'xtatadi. dvning o'tni 3 xil turi mavjud: farmatsevtik – dvni organizmga kiritilguncha o't; farmakokinetik – dvning fk bosqichlaridagi (so'rilish, oqsil bilan bog'lanish, taqsimlanish, biotransformatsiya, chiqarilish) o't; farmakodinamik- dvning retseptor bilan bog'lanish bosqichidagi (retseptorga konkurentsiya yoki uni sezgirligini o'zgarishi, neyromediatorlarga ta'siri) o't. farmatsevtik o't dvni bemor organizmiga kiritguncha (1ta shprits va osma ukol va x.) va/yoki inektsiya joyida yoki oshqozon ichak yo'lidagi o'zaro fizik-kimyoviy reaktsiyasining natijasidir. masalan: natriy gidrokarbonat, valeriana tindirmasi va papaverin gidroxlorid tutuvchi mikstura (aralashma) ni umumiy rn 9,0ga teng. ma'lumki papaverin asosli, ya'ni rn 6,4 va undan yuqori bo'lgan eritmada cho'kmaga tushadi. tabiiyki bunday retsept noratsional xisoblanadi, chunki bu dvlar kombinatsiyasida papaverin cho'kmaga tushadi quyidagi qoidalarga rioya qilganda farmatsevtik o'zaro ta'sirning salbiy asoratlarini oldini olish mumkin: glyukoza va natriy xlorning izotonik eritmasidan boshqa suyuqliklarga dv qo'shib ishlatish mumkin emas. hatto bu eritmalarda ham ayrim preparatlar turg'un …

4 / 18

a axamiyat berish kerak (xiralashishi, rangining o'zgarishi va b.) ikki preparatni bir vaqtda yuborish talab qilinsa, turli qon tomirlari orqali yuborish mumkin. farmakokinetika o'zaro ta'sirlar: dorilarning so'rilish, taqsimlanish, biotransformatsiya, chiqib ketish jarayonlarida qondagi miqdorini o'zgarishi natijasida farmakokinetik o'zaro ta'sir kuzatiladi. farmakokinetik o'zaro ta'sir natijasida organ va to'qimalarda maxsus retseptorlar bilan bog'lanishi kerak bo'lgan preparatlarning kontsentratsiyasi o'zgaradi. so'rilish jarayonidagi o'zaro ta'sir: dv so'rilishining tezlashishi va susayishi dv so'rilish tezligi va tulikligining o'zgarishi dv miyda so'rilishi boshqa preparatlar ta'sirida o'zgaradi, agar ular: ximiyaviy o'zaro ta'sirlansa; me'da va ichak saqlamasi reaktsiya muhitini o'zgartirsa; miy motorikasiga ta'sir etsa; miy mikroflorasiga ta'sir etsa; miy shilliq qavatini zararlab, unda qon aylanishini buzsa; glikoproteinlar faolligiga ta'sir etsa xelatli birikma va komplekslarning hosil bo'lishi. miyda so'rilmaydigan komplekslar va xelat birikmalar hosil bo'lishi mumkin. aktivlashgan ko'mir va antatsidlar deyarli hamma dori moddalarining so'rilishini susaytiradi. ftorxinolonlarning (tsiprofloksatsin, levofloksatsn va b.) antatsidlar bilan birga qo'llanishi xelikobakterial terapiyaning samarasizligiga olib keladi. me'da …

5 / 18

igoksin, estrogenlar va b.) aktiv ishtirok etadi. masalan: antibakterial dv, asosan keng spektrdagilar, normal mikrofloraga ta'sir qilib, so'rilishga ta'sir qilishi mumkin. ichishga qabul qilingan digoksinning taxminan 10% ichakdagi normal mikroflora vakillari eubacterium lentum tomonidan noaktiv metobolitlargacha metobolizlanadi. digoksin va eritromitsinninni birga qo'llaganda, konda digoksinning kontsentratsiyasi ortadi va glikozid intoksikatsiyasigacha bo'lgan nojo'ya ta'sirlari kelib chiqishiga olib keladi. miy motorikasini o'zgarishi. dvlarining so'rilishini tezlashishiga yoki sekinlashishiga olib keladi. ichak shilliq qavatining shikastlanishi. xavfli o'smalarda ishlatiladigan, ximioterapiyada qo'llaniladigan tsitostatiklar ichak shilliq qavatini shikastlaydi, bu esa ba'zi dvlarining so'rilishini sekinlashtiradi. masalan, tsiklofosfamid, vinkristin, proparbazin digoksinning surilishini pasaytiradi va natijada uning effektivligi kamayadi. dvlarining r glikoprotein aktivligiga ta'siri. glikoprotein r – bu atfga bog'liq oqsil tashuvchi bo'lib, u ichak shilliq qavati xujayralari (enterotsitlar) membranasida joylashagan bo'ladi,. va u ba'zi dvlarining xujayradan ichak bo'shlig'iga chiqarilishida o'ziga xos nasos rolini bajaradi. glikoprotein evolyutsiya jarayonida paydo bo'lgan adaptatsion mexanizm bo'lib, organizmni ksenobiotiklardan ximoya qiladi. dvlari orasida glikoprotein r …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dorivositalarinio'zarota'siri"

slayd 1 dori vositalarini o'zaro ta'siri bemorlarga bir vaqtning o'zida bir necha dvlarning buyurish sabablari: hozirga vaqtda, ko'pkina kasalliklarning samarali terapiyasi dvlarini kombinatsiyasi bilan amalga oshirilish hech kimda shubha uyg'otmaydi. (masalan, xafaqon kasalligi, bronxial astma, oshqozon yara kasalligi, revmatoid artrit va b.) aholini o'rtacha yashash davomiyligini oshishi bilan ikki, uch va undan ortiq patologiyani o'zida jamlovchi og'riydigan bemorlar soni ortib bormoqda, xususan bu hol bir vaqtni o'zida bir necha dvni ketma-ket buyurishni ta'qazo qiladi. bemorga bir vaqtni o'zida bir necha dvlarini buyurish – polipragmaziya deb ataladi. polipragmaziya ratsional bemorga foydali bo'lishi mumkin, bu hollarda polifarmakoterapiya to'g'risida aytish lozim. polipragmaziya nora...

This file contains 18 pages in PPTX format (103.8 KB). To download "dorivositalarinio'zarota'siri", click the Telegram button on the left.

Tags: dorivositalarinio'zarota'siri PPTX 18 pages Free download Telegram