reformatsiya harakati

DOCX 15 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi, harakatlantiruvchi kuchlari, nazariyotchilari. reformatsiyadagi mafkuraviy oqimlar reja kirish 1. reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi va harakatlantiruvchi kuchlari 2. reformatsiya nazariyotchilari va ularning qarashlari 3. reformatsiyadagi mafkuraviy oqimlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish reformatsiya (lotincha «reformatio» – qayta shakllantirish degan ma’noni bildiradi) xvi asrda yevropada sodir bo’lgan katta diniy, ijtimoiy va siyosiy o’zgarishlar jarayoni bo’lib, katolik cherkovining ichki inqirozidan kelib chiqqan. bu harakat martin lyuterning 1517-yilda vittenbergda 95 ta tezisni e’lon qilishi bilan boshlangan va natijada protestantizm paydo bo’lgan. reformatsiya nafaqat diniy islohotlar, balki ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlar, milliy davlatlarning shakllanishi va madaniy taraqqiyotga ham ta’sir ko’rsatgan.reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi ko’p qatlamli edi. u asosan quyidagi guruhlar tomonidan qo’llab-quvvatlangan:burjuaziya va savdogarlar: ular katolik cherkovining boyliklari va monopoliyasidan norozi bo’lib, kapitalizmning rivojlanishiga to’sqinlik qilayotganini ko’rdilar. savdo va iqtisodiy o’sishni rag’batlantiradigan yangi diniy oqimlar ularga foydali edi.dehqonlar va ishchilar: ular cherkovning og’ir soliqlaridan (desyatina – o’ninchi qism) va feodal yuklardan aziyat chekardilar. ba’zi …
2 / 15
oatning o’sishi cherkovning feodal tuzumiga qarshi chiqdi.gumanizm va uyg’onish davri: odamlarning individual huquqlari va ilmiy fikrlashning kuchayishi.cherkovning ichki buzilishi: indulgentsiyalar savdosi, ruhoniylarning axloqsizligi va papa hokimiyatining mutlaqligi norozilikni kuchaytirdi.milliy harakatlar: yevropa mamlakatlarida rim papasiga qarshi milliy cherkovlar yaratish istagi.martin lyuter (1483–1546): germaniyada protestantizmning otasi, «faqat imon orqali najot» tamoyilini ilgari surdi.jan kalvin (1509–1564): shveytsariyada kalvinizmni asosladi, «oldindan belgilangan najot» va cherkov demokratiyasini targ’ib qildi. reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi va harakatlantiruvchi kuchlari reformatsiya harakati yevropaning ijtimoiy hayotida tub o’zgarishlarga olib keldi. bu jarayon nafaqat diniy islohotlar bilan cheklanmadi, balki jamiyatning barcha qatlamlarini qamrab oldi. ijtimoiy tarkib nuqtai nazaridan, harakat feodallar, burjuaziya va xalq ommasining faol ishtirokini ko’rsatdi. harakatlantiruvchi kuchlar esa iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy omillarning murakkab birikmasidan iborat edi. ushbu da bu masalalarni batafsil ko’rib chiqamiz. feodallar, burjuaziya va xalq ommasining roli reformatsiya harakatida feodallar, burjuaziya va xalq ommasining roli har xil bo’ldi, ammo ularning har biri jarayonga o’z hissasini qo’shdi. …
3 / 15
rmatsiyada iqtisodiy manfaatlarni ko’zlab harakat qildilar. ular cherkovning indulgensiyalar savdosi va qimmatbaho marosimlariga qarshi chiqdilar, chunki bu ularning kapitalini kamaytirardi. shveytsariyada, masalan, jan kalvinning ta’siri ostida jeneya shahri burjuaziyasi cherkovni o’z nazorati ostiga oldi va bu orqali savdo va sanoatni rivojlantirdi. amaliy misol sifatida, angliyada genrix viii ning cherkovni ajratishi va monastirlarning yerlarini burjuaziyaga sotishi keltiriladi. bu jarayon «monastirlarning tarqatilishi» deb nomlanib, burjuaziyaga katta boylik olib keldi. burjuaziya reformatsiyani kapitalizmning paydo bo’lishiga asos yaratuvchi kuch sifatida ko’rdi.xalq ommasi, ya’ni dehqonlar va ishchilar, harakatda eng faol va radikal qatlam bo’ldi. ular cherkovning zulmidan va feodal yukdan aziyat chekishgan. germaniyada 1524-1525 yillardagi dehqonlar urushi xalq ommasining noroziligini ko’rsatdi. tomas myunser rahbarligidagi dehqonlar cherkov va feodallarga qarshi qurolli kurash olib bordilar. amaliy misol sifatida, myunserning «o’n ikki maqola» manifestini keltirish mumkin, unda dehqonlar erkinlik va tenglik talab qilishgan. xalq ommasi reformatsiyani ijtimoiy adolat uchun kurash sifatida ko’rdi, ammo ko’pincha feodallar va burjuaziya tomonidan …
4 / 15
i va lyuterning bunga qarshi chiqishini keltirish mumkin. bu voqea vittenbergda boshlanib, butun germaniyaga tarqaldi.xalq noroziligi nafaqat diniy, balki ijtimoiy xarakterga ega edi. dehqonlar va hunarmandlar cherkovning o’n bir qismi (desyatina) va boshqa soliqlaridan aziyat chekishgan. chexiyada yan gusning ta’siri ostida xussitlar harakati (1419-1434) xalq noroziligining dastlabki ko’rinishi bo’ldi. gus cherkovni boyligidan mahrum qilishni va oddiy xalqqa bibliyani o’qish huquqini talab qildi. amaliy misol sifatida, gusning konstans soborida yoqib yuborilishi va bu voqea chex xalqida qo’zg’olonlarga sabab bo’lishini aytish mumkin. xalq noroziligi reformatsiyani ommaviy harakatga aylantirdi.diniy islohotlar ehtiyoji intellektual doiralarda ham kuchli edi. gumanistlar, masalan, erasmus rotterdamskiy, cherkovni tanqid qilishgan va bibliyani asl tilida o’rganishni taklif qilishgan. bu ehtiyoj xalq noroziligi bilan birlashib, reformatsiyani kuchaytirdi. reformatsiyaning siyosiy va iqtisodiy sabablarini tahlil qilish reformatsiyaning siyosiy sabablari orasida muqaddas rim imperiyasining markazlashmagan tuzilishi va papa hokimiyatiga qarshi kurash muhim o’rin tutdi. germaniya knyazlari papa soliqlaridan qutulish uchun lyuterni qo’llab-quvvatladilar. amaliy misol sifatida, …
5 / 15
i bo’ldi. reformatsiya nazariyotchilari va ularning qarashlari reformatsiya nazariyotchilari harakatning mafkuraviy asosini yaratdilar. ularning qarashlari lyuteranizm, kalvinizm va radikal yo’nalishlarni shakllantirdi. ushbu da martin lyuter, jan kalvin va tomas myunserning faoliyati batafsil ko’rib chiqiladi. martin lyuter va uning diniy islohotlari martin lyuter (1483-1546) reformatsiyaning asosiy nazariyotchisi bo’ldi. u avgustin monastirida rohib bo’lib, bibliyani o’rganib, «faqat imon orqali najot» tamoyilini ishlab chiqdi. 1517 yilda 95 ta tezisni eshikqa mixlab, indulgensiyalarga qarshi chiqdi. amaliy misol sifatida, vorms dietasida (1521) lyuterning «men bu yerda turaman, boshqacha qila olmayman» degan so’zlarini keltirish mumkin. bu voqea uni bid’atchi deb e’lon qildi, ammo knyazlar uni himoya qildilar.lyuterning islohotlari cherkovni papa hokimiyatidan ozod qilish va bibliyani milliy tillarga tarjima qilishni o’z ichiga oldi. u nemis tilida bibliya tarjimasini yaratdi, bu xalq ommasiga dinni tushunish imkonini berdi. lyuterning qarashlari lyuteranizmni shakllantirdi, unda ruhoniylar tengligi va ikki muqaddas marosim (cho’milish va kechki ziyofat) muhim edi. jan kalvin va protestantizmning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "reformatsiya harakati"

reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi, harakatlantiruvchi kuchlari, nazariyotchilari. reformatsiyadagi mafkuraviy oqimlar reja kirish 1. reformatsiya harakatining ijtimoiy tarkibi va harakatlantiruvchi kuchlari 2. reformatsiya nazariyotchilari va ularning qarashlari 3. reformatsiyadagi mafkuraviy oqimlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish reformatsiya (lotincha «reformatio» – qayta shakllantirish degan ma’noni bildiradi) xvi asrda yevropada sodir bo’lgan katta diniy, ijtimoiy va siyosiy o’zgarishlar jarayoni bo’lib, katolik cherkovining ichki inqirozidan kelib chiqqan. bu harakat martin lyuterning 1517-yilda vittenbergda 95 ta tezisni e’lon qilishi bilan boshlangan va natijada protestantizm paydo bo’lgan. reformatsiya nafaqat diniy islohotlar, balki ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishla...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (1,8 МБ). Чтобы скачать "reformatsiya harakati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: reformatsiya harakati DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram