tertullian va avgustin ta’limotining xristian mafkurasi shakllanishidagi roli

DOCX 15 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,5 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

tertullian va avgustin ta’limotining xristian mafkurasi shakllanishidagi roli reja kirish 1. tertullian ta’limoti va uning xristian mafkurasiga ta’siri 2. avgustin ta’limoti va xristian falsafasining shakllanishi 3. tertullian va avgustin ta’limotlarining umumiylik va farqli jihatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xristian mafkurasi – bu insoniyat tarixidagi eng ta’sirli diniy va falsafiy tizimlardan biri bo’lib, u rim imperiyasining so’nggi asrlarida shakllangan va keyinchalik g’arb sivilizatsiyasining asosiga aylangan. ushbu mavzu doirasida tertullian (taxminan 155–220 yillar) va avgustin (354–430 yillar) ta’limotlari xristianlikning diniyfalsafiy asoslarini mustahkamlashda muhim rol o’ynagan. tertullian lotin tilidagi birinchi yirik xristian muallifi sifatida tanilgan va u xristian doktrinasining dastlabki shakllanishida asosiy hissasini qo’shgan, avgustin esa xristian teologiyasini falsafa bilan bog’lab, g’arbiy fikrni shakllantirgan. ushbu kirish qismida xristian mafkurasining vujudga kelish sharoitlari, dastlabki cherkov otalarining falsafiy qarashlari va tertullian hamda avgustinning faoliyati muhokama qilinadi. bu ta’limotlar xristianlikni rim jamiyatidagi ta’qiblardan chiqarib, uning falsafiy va ijtimoiy asoslarini mustahkamlashga yordam bergan. xristian mafkurasi i asrda …

2 / 15

i imperiya strukturasiga kiritgan. ushbu sharoitlar xristian mafkurasini yahudiy kitoblari, apostolik ta’limotlari va yunon falsafasi asosida shakllantirgan, shu bilan birga, ijtimoiy qatlamlar orasidagi inklyuzivlik (masalan, "birodar" va "opa" tushunchalari) va eretizmni rad etish orqali uning o’ziga xosligini ta’minlagan. bu davrda xristianlik ta’qiblardan chiqib, davlat tomonidan qo’llabquvvatlanadigan mafkuraga aylangan, bu uning rivojlanishiga zamin yaratgan. tertulliyanning ta’limoti va uning xristian mafkurasiga ta’siri tertulliyan (taxminan 155220 yillar) xristianlikning dastlabki davrida paydo bo’lgan eng muhim ilohiyotchi va polemistlardan biri hisoblanadi. u karfagen shahrida (hozirgi tunisiya hududida) tug’ilgan va rim imperiyasining afrika provinsiyasida yashagan. tertulliyan xristianlikni qabul qilishdan oldin huquqshunoslik va retorika sohasida ta’lim olgan, bu uning keyingi yozuvlarida aniq aks etgan. uning ta’limoti xristian mafkurasining shakllanishida muhim rol o’ynagan, chunki u birinchi bo’lib lotin tilida yozgan va g’arbiy xristianlikni asoslab bergan. tertulliyan nafaqat xristianlikni butparastlikdan himoya qilgan, balki ichki bid’atlar bilan kurashgan va xristian axloqiy tamoyillarini ishlab chiqqan. uning g’oyalari keyingi asrlarda avgustin, foma …

3 / 15

ik rim ta’limini olgan: grammatika, retorika va huquqshunoslikni o’rgangan. bu davrda karfagen rim imperiyasining madaniy va savdo markazi bo’lgan, shuning uchun tertulliyan butparastlik, stoitsizm va boshqa falsafiy oqimlar bilan tanishgan.tertulliyan xristianlikni qabul qilishdan oldin butparast edi va hatto ba’zi manbalarga ko’ra, huquqshunos sifatida ishlagan. uning xristianlikka o’tishi taxminan 190195 yillarda sodir bo’lgan. bu o’zgarish uning hayotida keskin burilish bo’ldi: u xristian jamoasida faol ishtirok etishni boshladi va bid’atlar bilan kurashdi. keyinchalik, taxminan 207 yilda, u montanizm harakatiga qo’shildi. montanizm – bu xristianlikning ekstremal shakli bo’lib, ruhiy ekstaz va bashoratni ta’kidlagan. tertulliyan montanizmni qo’llabquvvatlagan, ammo u hech qachon rasmiy cherkovdan ajralmagan.tertulliyanning hayoti qiyinchiliklar bilan to’la edi. rim imperiyasida xristianlar ta’qib qilingan davrda yashaganligi sababli, u doimiy xavf ostida bo’lgan. uning o’limi taxminan 220240 yillarda sodir bo’lgan, ammo aniq ma’lumot yo’q. ba’zi manbalarda u qariylikda vafot etgani aytiladi, boshqalarda esa ta’qiblar tufayli o’lgan.tertulliyanning asarlari uning merosining asosiy qismidir. u 31 ta asar …

4 / 15

ydi, ammo bir xudo sifatida birlashtiradi. bu g’oya keyingi nikeya konsilida (325 yil) asos bo’lgan. boshqa polemik asar – “markionga qarshi” (adversus marcionem), unda tertulliyan gnosticizmni rad etadi va eski ahdni xristianlikning ajralmas qismi sifatida himoya qiladi.axloqiy asarlar xristian hayot tarziga oid. “spektakllar haqida” (de spectaculis)da tertulliyan xristianlarni rim teatr va gladiator o’yinlaridan uzoqlashishga chaqiradi, chunki ular butparastlik bilan bog’liq. “toj haqida” (de corona)da u xristian askarlarning rim tojini kiyishini ta’qiqlaydi, chunki bu butparastlik ramzi. tertulliyanning asarlari keskin va retorik da yozilgan, bu uning huquqshunoslik tajribasidan kelib chiqadi.tertulliyanning hayoti va asarlari xristian mafkurasiga chuqur ta’sir ko’rsatgan. u lotin tilini xristian ilohiyotiga kiritgan birinchi shaxs bo’lib, bu g’arbiy cherkovning rivojlanishiga asos bo’ldi. misol uchun, uning uchbirlik haqidagi g’oyalari keyingi ilohiyotchilar tomonidan qabul qilingan va xristianlikning markaziy dogmasiga aylangan. amaliy misol sifatida, tertulliyanning apologetik asarlari xristianlarni ta’qiblardan himoya qilishda yordam bergan: u rim hukumatiga xristianlarning sodiqligini isbotlagan, bu keyingi asrlarda xristianlikning rasmiy …

5 / 15

tushunchasi. “prakseasga qarshi” asarida tertulliyan xudo birligini va uch shaxsini izohlaydi. u xudo otani monarxiya (birlik) sifatida ko’radi, o’g’il va muqaddas ruhni esa undan chiqqan shaxslar sifatida tasvirlaydi. bu g’oya modalizm (prakseasning bid’ati)ga qarshi yo’naltirilgan, unda xudo faqat bir shaxs sifatida ko’rilgan. tertulliyan dalil sifatida injil matnlarini keltiradi: “men va ota bir emasmiz” (yuhanno 10:30) va “muqaddas ruh sizlarga haqiqatni bildiradi” (yuhanno 16:13). bu g’oya nikeya konsilida qabul qilingan va xristian dogmasining asosiga aylangan. amaliy misol: bugungi kunda katolik va protestant cherkovlarida uchbirlik haqidagi ta’limot tertulliyanning terminologiyasiga asoslanadi, masalan, suvga cho’mdirish marosimida “ota, o’g’il va muqaddas ruh nomi bilan” deyiladi.ikkinchi g’oya – gunoh va najot. tertulliyan inson tabiatini gunohkor deb hisoblaydi, ammo u gunohni jismoniy emas, ruhiy deb ko’radi. “jism haqida” (de carne christi) asarida u masihning jismoniy mavjudligini himoya qiladi va gunohni inson irodasining buzilishi sifatida tushuntiradi. najot faqat imon va suvga cho’mdirish orqali bo’ladi. tertulliyan suvga cho’mdirishni gunohdan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tertullian va avgustin ta’limotining xristian mafkurasi shakllanishidagi roli"

tertullian va avgustin ta’limotining xristian mafkurasi shakllanishidagi roli reja kirish 1. tertullian ta’limoti va uning xristian mafkurasiga ta’siri 2. avgustin ta’limoti va xristian falsafasining shakllanishi 3. tertullian va avgustin ta’limotlarining umumiylik va farqli jihatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xristian mafkurasi – bu insoniyat tarixidagi eng ta’sirli diniy va falsafiy tizimlardan biri bo’lib, u rim imperiyasining so’nggi asrlarida shakllangan va keyinchalik g’arb sivilizatsiyasining asosiga aylangan. ushbu mavzu doirasida tertullian (taxminan 155–220 yillar) va avgustin (354–430 yillar) ta’limotlari xristianlikning diniyfalsafiy asoslarini mustahkamlashda muhim rol o’ynagan. tertullian lotin tilidagi birinchi yirik xristian muallifi sifatida tanilgan va u xri...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (1,5 МБ). Чтобы скачать "tertullian va avgustin ta’limotining xristian mafkurasi shakllanishidagi roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tertullian va avgustin ta’limot… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram