yahudiylik: oqim va yo‘nalishlar.yahudiylik ta’limotining asoslari.

PPTX 61 стр. 6,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 61
prezentatsiya powerpoint o‘quv savollari: 1.yahudiylik: oqim va yo‘nalishlar.yahudiylik ta’limotining asoslari. 2. hindiston milliy dinlari. 3. qadimgi xitoy va yapon dinlari. 4. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik ta’limoti. 5.“avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. mavzu:milliy dinlar dinlar ta’limotiga ko‘ra monoteistik politeistik monoteizm - ko‘p sonli xudolar orasida kuch-qudratda yagona bir xudoni farqlab, shu tariqa dunyoviy podsho hukm suruvchi real hayot haqidagi o‘z tasavvurlarini yagona va qudratli xudo yashaydigan narigi dunyo bilan go‘yoki muvofiq holatga keltirilishidir, (yunon. mono – bir va theos – xudo ). iudaizm buddizm xristianlik islom bugungi kunda, dinshunoslikka bag‘ishlangan adabiyotlarda esa asosan quyidagi tasnif keltiriladi: jahon dinlari milliy dinlar primitiv diniy tasavvurlar (urug‘-qabila dinlari) dinning ibtidoiy shakllari diniy e’tiqod shakllari fetishizm u yoki bu predmetni mo'jizakor xislatlarga, odamlar hayotiga ta'sir ko'rsatish qobiliyatiga ega deb hisoblaydi. bunday predmet ilohiylashtiriladi, sig'inish va topinish ob'ektiga aylanadi. animizm (lot. anima – jon) – nafaqat odamlar, balki hayvonlar, predmetlar va borliq hodisalarini ham go'yo …
2 / 61
ladi (masalan, qurol aslahalarni sehrlash);. 3 sevgi afsungarligi, boshqacha aytganda, «issiq» yoki «sovuq» qilish. 4 tibbiy afsungarlik. davolashda ishlatiladi 5 ob-havo afsungarligi. bu sehrgarlik turidan yomg‘ir chaqirish yoki shunga o‘xshash ob-havoni o‘zgartirish maqsadlarda foydalanilgan.sehrgarlik hozirda ham mavjud dinlarda, turli xalqlar urf-odatlarida saqlanib qolgan. shomonlik, – ibtidoiy diniy eʼtiqod shakllaridan biri. yovuz va ezgu ruhlarga ishonish shomonlikning asosini tashkil etadi. shomonlikda turli ko‘rinishdagi bemorlarni davolash «duoxonlik» bilan boshlanib, kasalni tol navdalari... bunda tol novdalari qirqta bo‘lishi kerak. yana bir marosim - «kinna», yaʼni bemor tanasidan kasalni haydashdir. shomonlikda kuyovnavkarlik bilan bog‘liq bo‘lgan odat shu bilan birga, o‘zbek, tojik va boshqa xalqlarda biror kimsa uzoq vaqt kasal bo‘lsa, sog‘ayishning birdan bir yo‘li - ruhlar bilan aloqa qilish missiyasini bo‘yniga olish ekanligiga ishonadi. bunday holat xalq orasida «odamli» deyiladi, bunday odamlar asta-sekin insonlarni «davolash» bilan shug‘ullana boshlaydi. tangrichilik. tangrichilik osmon xudosi «tangri»ga eʼtiqod qilgan qadimiy turkiylarning dini bo‘lib, mil.avv. 2-ming yillik oxiri va …
3 / 61
hal qilib, barcha jonzotlarning umrini belgilagan. qadimgi xalqlarning diniy qarashlari qadimgi bobil diniy qarashlari qadimgi misr diniy qarashlari bobil diniy qarashlar. dastlabki diniyiy tasavvurlar sharqning eng qadimgi mamlakatlaridan biri – bobil (vaviloniya)da er.av. to‘rtinchi ming yillik boshlarida paydo bo‘lgan. odamlarning hodisa va jarayonlarga nisbatan sodda, ibtidoiy shaklda aks etgan falsafiy qarashlari shakllana boshlagan. qadimgi bobil adabiyotining mashhur asarlaridan biri “gilgamesh haqidagi doston” bo‘lib, unda tuproq, suv, havo, issiqlik inson hayoti va tirikligining abadiy manbai ekanligi bayon etilgan. shuningdek, gilgameshning obihayot qidirib boshidan kechirgan sarguzashtlari, chekkan azob-uqubatlari, odamlarning tabiiy qonunlar asosida yashashi zarurligi, hayot va o‘lim sirlarini bilishga azaldan intilib kelganligi hikoya qilinadi. “adapa” haqidagi dostonda insoniyatning abadiy hayot to‘g‘risidagi fikrlari, abadiy yashashga bo‘lgan intilishlari ifodalangan. unda “o‘lgan va qayta tirilgan” xudolarga, jumladan bobil xudosi mardukka nisbat berilgan. “adapa” haqidagi afsonada odamlarning quyosh bilan, oy va sayyoralar bilan qiziqqanligi, samoviy hodisalarni sir-sabablarini bilishga qiziqqanini, bobil xalqining tabiiy hodisalar mohiyatini, yilning fasllarga …
4 / 61
larida odamlarni bu dunyo noz-ne’matlaridan bahramand bo‘lib yashashga, shod-xurram hayot kechirishga, o‘lim, oxirat haqida hadeb o‘ylavermaslikka chaqirganlar. ilk diniy-falsafiy tasavvurlari haqida ma’lumot beradigan manbalardan biri – “nasihatnoma”da bilimning xosiyati, bilimdon kishining qadr-qimmati to‘g‘risida aytilgan. diniy-mifologik asarlarida tabiat hodisalari ilohiylashtirilgan. o‘simlik va daraxtlarga topinganlar. yulduzlarni doim kuzatishi natijasida sayyoralarni yulduzlardan ajrata bilganlar va hatto, yulduzlar xaritasini ham tuzganlar. falakkiyotga oid bilimlari asosida taqvim tuzganlar. taqvim yili 12 oyga bo‘lingan, har oy 30 kundan iborat bo‘lib, yil oxiriga 5 ta bayram kuni qo‘shilgan. va bir yil jami 365 kun bo‘lgan. kasalliklar sababini aniqlash, ularni oldini olish tibbiyot fanini yuzaga keltirdi. misrliklar kasalliklarning juda ko‘p turlaridan, masalan, bosh og‘rig‘i, dizenteriya, sariq kasallik, yo‘tal, qon ketish va boshqa har xil kasalliklardan xabardor bo‘lganlar. qadimgi misr va bobil diniy qarashlarining asosiy xususiyati: 1) xudolarga ishonch, ilohiy kuchlarning tabiat va jamiyatga ta’sirini mutloqlashtirish. 2) afsonalar tarzida bo‘lsayam dunyoviy bilimlar asta shakllana boshlagan. yahudiylik yahudiylikning shakllanishi va …
5 / 61
ya’qub payg‘ambarning ikkinchi nomi bo‘lib, “bani” – bolalar ma’nosini beradi. ya’ni “banu isroil” – “isroil avlodlari” ma’nosini beradi. yahudiy xalqiga nisbatan “yevrey” so‘zi ham ishlatiladi. ammo u qadimiy somiy tillarida “ibriy” so‘zining o‘zgargan shaklidir. miloddan avvalgi xv asrlarda ibrohim payg‘ambar boshchiligida dajla va furot daryolaridan kechib o‘tganlar. falastinga kelishda esa urdun daryosini kechib o‘tganlar. shu sababli ham yerli aholi ularni shu nom bilan atagani haqida manbalar xabar beradi. yahudiylikda nasl-nasab otaga emas, balki onaga qarab belgilanishidan kelib chiqqan holda yahudiy onadan tug‘ilganlar boshqa din tanlamaydilar. agar boshqa millat vakillari yahudiylikka o‘tishni istasa, unda u ruhoniylar tomonidan belgilab qo‘yilgan diniy qonun-qoidalarga itoat etishi shart hisoblangan. yahudiylik yahudiylik ta’limoti to‘rt narsaga asoslanadi: 1. yahudiylik ta’limotiga ko‘ra, yahve olamlarni yaratishni yakshanbada boshlab juma kuni tugatdi, shanbada esa dam oldi 2. yahudiylar yer yuzidagi “eng mumtozi» va u dunyoda berilajak in’omlarning eng haqlisi ekanligi haqidagi ta’limot. ular o‘zlarini xudo tomonidan saylangan, muqaddas xalq ekanini, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 61 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yahudiylik: oqim va yo‘nalishlar.yahudiylik ta’limotining asoslari."

prezentatsiya powerpoint o‘quv savollari: 1.yahudiylik: oqim va yo‘nalishlar.yahudiylik ta’limotining asoslari. 2. hindiston milliy dinlari. 3. qadimgi xitoy va yapon dinlari. 4. zardushtiylik dinining vujudga kelishi. zardushtiylik ta’limoti. 5.“avesto” matnlari. avestoning tarkibiy tuzilishi. mavzu:milliy dinlar dinlar ta’limotiga ko‘ra monoteistik politeistik monoteizm - ko‘p sonli xudolar orasida kuch-qudratda yagona bir xudoni farqlab, shu tariqa dunyoviy podsho hukm suruvchi real hayot haqidagi o‘z tasavvurlarini yagona va qudratli xudo yashaydigan narigi dunyo bilan go‘yoki muvofiq holatga keltirilishidir, (yunon. mono – bir va theos – xudo ). iudaizm buddizm xristianlik islom bugungi kunda, dinshunoslikka bag‘ishlangan adabiyotlarda esa asosan quyidagi tasnif keltiriladi: jahon din...

Этот файл содержит 61 стр. в формате PPTX (6,3 МБ). Чтобы скачать "yahudiylik: oqim va yo‘nalishlar.yahudiylik ta’limotining asoslari.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yahudiylik: oqim va yo‘nalishla… PPTX 61 стр. Бесплатная загрузка Telegram