gollandiyada inqilobiy mafkura mazmuni

DOCX 15 pages 1.5 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

gollandiyada inqilobiy mafkura mazmuni. burjuadvoryanlar va «oranjistlar» mafkurasi reja kirish 1. gollandiyada inqilobiy mafkuraning paydo bo‘lishi va mazmuni 2. burjuadvoryanlar mafkurasi 3. «oranjistlar» mafkurasi va uning ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish gollandiya (niderlandiya) tarixida xvi–xvii asrlarda sodir bo'lgan inqilobiy jarayonlar, ayniqsa ispaniya hukmronligiga qarshi qo'zg'olon (1566–1648 yillar, seksen yillik urush deb ataladi), mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy tuzumini tubdan o'zgartirdi. bu davrda shakllangan inqilobiy mafkura asosan kalvinizm (protestantizmning bir shakli), respublikachilik va mustaqillik g'oyalari atrofida birlashdi, bu esa burjua va dvoryanlar sinfining manfaatlarini ifodalovchi yangi siyosiy tizim – niderlandiya respublikasining paydo bo'lishiga olib keldi. burjuadvoryanlar mafkurasi iqtisodiy erkinlik, savdo rivoji va diniy bag'rikenglikni ta'kidlagan bo'lsa, "oranjistlar" (oranjnassau xonadoni tarafdorlari) esa kuchli rahbarlik (stadtxolderlik) va monarxiyaga yaqin tuzumni himoya qilgan. bu mafkuralar o'rtasidagi ziddiyat respublika ichidagi siyosiy kurashning asosiy omili bo'lgan.xvi asrda gollandiya (shimoliy niderlandiya) ispaniya gabsburglari imperiyasi tarkibida bo'lib, filipp ii hukmronligi ostida og'ir soliqlar, diniy ta'qiblar (inkvizitsiya) va markazlashgan …

2 / 15

dvoryanlarning bir qismi burjuaziya bilan ittifoq tuzdi, ammo oranjistlar va shtat tarafdorlari (respublikachilar) o'rtasidagi nizo doimiy bo'ldi: oranjistlar kuchli rahbarlikni, shtat tarafdorlari esa parlament hokimiyatini afzal ko'rdi. bu davr oltin asr deb atalib, iqtisodiy gullash va madaniy yuksalish bilan xarakterlanadi, ammo ijtimoiy qatlamlar orasidagi farqlar saqlanib qoldi.inqilobiy mafkuralar shakllanishiga bir qancha omillar sabab bo'ldi. birinchidan, diniy faktor: reformatsiya (protestantizm tarqalishi) katolik ispaniyaning ta'qiblariga qarshi. gollandiya inqilobiy mafkurasining paydo bo'lishi va mazmuni gollandiya inqilobiy mafkurasining paydo bo'lishi xvi asrning o'rtalarida ispaniya mustamlakachiligiga qarshi kurash sharoitlarida sodir bo'ldi. bu mafkura nafaqat diniy va siyosiy erkinlik g'oyalariga asoslangan, balki milliy mustaqillik harakatining mafkuraviy asoslarini ham shakllantirdi. ushbu da ushbu jarayonning uchta asosiy jihati ko'rib chiqiladi: ispaniya mustamlakachiligiga qarshi kurash sharoiti, diniy va siyosiy erkinlik g'oyalarining kuchayishi, hamda gollandiya mustaqillik harakatining mafkuraviy asoslari.gollandiya inqilobiy mafkurasining paydo bo'lishi ispaniya mustamlakachiligiga qarshi kurashning murakkab sharoitlarida sodir bo'ldi. xvi asrning boshlarida niderlandiya ispaniya imperiyasining bir qismi bo'lib, …

3 / 15

nki u savdoni sekinlashtirdi va iqtisodiy o'sishni to'xtatdi. amaliy misol sifatida, antverpen shahridagi savdogarlarning noroziligini keltirish mumkin: bu shahar evropaning savdo markazi bo'lib, soliqlar tufayli ko'plab savdogarlar bankrot bo'ldi. natijada, 1566yilda "ikonoqiruvchi g'azab" (iconoclastic fury) deb nomlangan ommaviy noroziliklar boshlandi, bu yerda protestantlar katolik cherkovlarini buzib tashladilar, bu esa kurashning diniy o'lchamini kuchaytirdi.ikkinchi jihat – diniy ta'qiblar. ispaniya katoliklikni majburiy qildi va protestantizmni ta'qib qildi. inkvisitsiya tizimi niderlandiyada faoliyat yuritdi, minglab odamlar o'ldirildi yoki surgun qilindi. masalan, 1567yilda alba gersogi (duque de alba) niderlandiyaga 10 ming askar bilan keldi va "qonli kengash" (council of troubles) tashkil etdi, bu orqali 12 mingdan ortiq odam sudlandi va 1000 dan ortiqi o'ldirildi. bu ta'qiblar dvoryanlarni ham, oddiy aholini ham g'azablantirdi. dvoryanlar, masalan, egmont va horn graflari, bu siyosatga qarshi chiqdilar va ularning o'ldirilishi kurashni yanada kuchaytirdi.uchinchi omil – iqtisodiy cheklovlar. ispaniya niderlandiya savdosini o'z mustamlakalariga bog'lab qo'ydi, bu mahalliy burjuaziyaning global savdo imkoniyatlarini …

4 / 15

h boshlandi, bu "sakson yillik urush" (eighty years' war) deb nomlandi.kurash sharoitlari murakkab edi: geografik jihatdan niderlandiya daryolar va botqoqliklar bilan qoplangan bo'lib, bu ispan askarlariga qiyinchilik tug'dirdi. masalan, "deniz tilanchilari" (sea beggars) deb nomlangan dengiz partizanlari ispaniya kemalarini bosib oldilar va shaharlarni ozod qildilar. 1572yilda brielle shahrini egallashlari kurashning burilish nuqtasi bo'ldi. bu misol kurashning amaliy tomonini ko'rsatadi: oddiy baliqchilar va savdogarlar qurollangan holda mustamlakachilikka qarshi chiqdilar. diniy va siyosiy erkinlik g'oyalarining kuchayishi gollandiya inqilobiy mafkurasining mazmunida diniy va siyosiy erkinlik g'oyalarining kuchayishi markaziy o'rin tutadi. xvi asrda reformatsiya harakati evropada keng tarqaldi, bu niderlandiyada ham kuchli ta'sir ko'rsatdi. martin lyuter va jan kalvin g'oyalari mahalliy jamiyatda qo'llabquvvatlandi, bu esa katolik ispaniyaga qarshi diniy qarshilikni kuchaytirdi.diniy erkinlik g'oyalarining kuchayishi reformatsiya bilan boshlandi. kalvinizm niderlandiyaning shimoliy viloyatlarida (gollandiya va zelandiya) keng tarqaldi. kalvin g'oyalari, masalan, "predestinatsiya" (taqdirni oldindan belgilash) va cherkovni davlatdan ajratish, oddiy odamlarni jalb qildi. amaliy misol: 1566yildagi …

5 / 15

shga rozi bo'ldilar, bu erkinlik g'oyalarining amaliy qo'llanilishi edi.erkinlik g'oyalarining kuchayishida intellektual elitaning roli katta. erasm rotterdamlikning gumanizm g'oyalari diniy bag'rikenglikni targ'ib qildi. u "erkin iroda" (de libero arbitrio) asarida inson erkinligini himoya qildi, bu esa inqilobiy mafkuraga ta'sir etdi. amaliy misol: tinch uilyamning "apologiya" (apology) nutqi, unda u filipp ii ni tiran deb atadi va siyosiy erkinlikni talab qildi. bu nutq 1580yilda chop etildi va kurashning mafkuraviy asosini mustahkamladi.kurash jarayonida erkinlik g'oyalarining kuchayishi jamiyatning ijtimoiy tuzilishini o'zgartirdi. burjuaziya savdo erkinligini, dvoryanlar esa siyosiy imtiyozlarni himoya qildilar. masalan, 1581yilda "abjuratsiya akti" (act of abjuration) qabul qilindi, bu filipp ii dan voz kechish edi va respublikani e'lon qildi. bu akt amerika inqilobi va fransiya inqilobi uchun namuna bo'ldi, chunki u tiranga qarshi chiqish huquqini belgiladi.diniy erkinlikning kuchayishi keyinchalik bag'rikenglik siyosatiga olib keldi. gollandiya respublikasida yahudiylar va boshqa diniy ozchiliklar erkin yashadilar, bu iqtisodiy rivojlanishga yordam berdi. masalan, portugaliyadan surgun qilingan yahudiylar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gollandiyada inqilobiy mafkura mazmuni"

gollandiyada inqilobiy mafkura mazmuni. burjuadvoryanlar va «oranjistlar» mafkurasi reja kirish 1. gollandiyada inqilobiy mafkuraning paydo bo‘lishi va mazmuni 2. burjuadvoryanlar mafkurasi 3. «oranjistlar» mafkurasi va uning ta’siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish gollandiya (niderlandiya) tarixida xvi–xvii asrlarda sodir bo'lgan inqilobiy jarayonlar, ayniqsa ispaniya hukmronligiga qarshi qo'zg'olon (1566–1648 yillar, seksen yillik urush deb ataladi), mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy tuzumini tubdan o'zgartirdi. bu davrda shakllangan inqilobiy mafkura asosan kalvinizm (protestantizmning bir shakli), respublikachilik va mustaqillik g'oyalari atrofida birlashdi, bu esa burjua va dvoryanlar sinfining manfaatlarini ifodalovchi yangi siyosiy tizim – niderlandiya respublikasi...

This file contains 15 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "gollandiyada inqilobiy mafkura mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: gollandiyada inqilobiy mafkura … DOCX 15 pages Free download Telegram