deffektologiya logopediya

PPTX 15 pages 3.8 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint deffektologiya logopediya yònalishi bòyicha .xaitova nozima . mavzu:transport vositalari va atrof-muhit muammolari. mavzu:transport vositalari va atrof-muhit muammolari. kirish avtotransport vositalarining havo muhitiga ta’siri. suv transportining suv muhitiga ta’siri. xavo transportining atmosfera xavosiga ta’siri. atmosfera havosini avtotransport chiqindilaridan muhofaza qilish. 5.xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. 1. xozirgi davrda inson salomatligi uchun eng xavfli manbalardan yana biri avtotransport vositalaridan chiqadigan zaxarli gazlardir. ma’lumotlar shuni ko’rsatadiki, aqsh va yaponiyada atmosfera havosini ifloslantiruvchi asosiy manbalar ichida avtotransport vositalari oldingi o’rinda turadi. xorijiy mamlakatlar atmosfera havosini ifloslantiruvchi gazlar ichida is gazi, uglevodorodlar, shuningdek, azot oksidlari barcha tajovuzkor gazlarning 60-70 % ini tashkil qilsa, bizda 14 % ini tashkil qiladi. umuman, ichki yonuv vositalari atmosfera xavosini ifloslantirish borasida salmoqli o’rinni egallaydi. mdxda avtotransport vositalari 1988-yilning o’zida 35,8 mln.tonna zararli moddalarni havoga chiqarib tashlagan. moskva, sankt-peterburg, toshkent, erevan va boshqa shaharlar havosida is gazi ruxsat etilgan mikdoridan 3-10 barobar ziyod ekanligi qayd etilgan. qizig’i shundaki, sulfat angidridi …

2 / 15

dalar atmosferani bulg’ashi taxmin qilinmoqda. atmosfera havosining kundan-kunga, yildan-yilga bunchalik ifloslanib borishiga avtotransportning “aybi” borligi yaqqol ko’rinib turibdi. shuni ham qayd qilish kerakki, avtomabillar purkagan gazlar tarkibidagi is gazlari (so), azot kush oksidi(no2), uglevodorodlar bilan bir qatorda juda zaxarli modda qurg’oshin ham mavjud. avtotransport vositasidan atmosfera havosiga tashlanadigan ba’zi zaxarli gazlar meteorologik sharoitlarda fotokimyoviy o’zgarishlarga uchraydi. azot qo’sh oksidi parchalanib, azot oksidiga aylanadi, natijada atomlar xolidagi oksigen(kislorod) xosil bo’ladi, aldegid va kationlar esa radikallarni paydo qiladi. mazkur ko’rinishdagi reaksiyalar navbatdagi ikkinchi reaksiyalarning kelib chiqishiga yordam beradi, oqibatda o’ta zaxarli tarkibga ega bo’lgan smog xosil bo’ladi. biz yuqorida tashqi muxitga nixoyatda tasirchan ko’rg’oshin bilan ifloslanishiga asosan avtomobillar sababchi ekanligini ko’rsatib o’tgan edik. manbalarda keltirilishicha, 1928-yildan avtotransport yonilg’ilari tarkibiga tetroetilko’rg’oshin birikmasi ko’shiladigan bo’ldi va bu usul 1959-yildan boshlab tadbiq etila boshlandi. 2, tabiat boyliklari shunday taqsimlanganki, bir region neftga boy bo’lsa, boshkasi metallarga boy, qaysi bir mamlakat qurilish materiallariga juda boy bo’lsa, …

3 / 15

o’lsa, uning taxminan 60% i fors ko’ltig’i mamlakatlariga to’g’ri keldi. shu bilan birga jaxonda ayrim mamlakatlar borki, ularda umuman neft qazib olinmaydi. masalan: yaponiyaga o’xshagan sanoati juda rivojlangan mamlakat yiliga 300-400 mln.tonna neftni qayta ishlab undan energiya, avtotransport yoqilg’ilari, kimyoviy maxsulotlar va boshqa doridarmonlar ishlab chiqaradi. shu neftni taxminan 90 % dan ko’prog’i tankerlarda o’rta shark mamlakatlaridan va uzoq indoneziyadan olib kelinadi. yevropadagi juda ko’pchilik mamlakatlar fors qo’ltig’i mamlakatlaridan, bir qismini sobik ittifoqdan olar edi. mana shunday katta xajmdagi neft va neft mahsulotlarini tankerlar va super tankerlarda tashilishi natijasida yiliga 10-12 mln.tonna neft va neft maxsulotlari dengizlarga to’kilmoqda. tankerlarni qanday yuk bilan avariya bo’lishi va cho’kishidan qat’iy nazar, dengiz suvlar u yomon darajada ifloslanadi. 1960-yili aqsh ning liberiya bayrog’i bilan yurgan “tori kanvon” nomli super tankeri angliyaning janubiy yevropa qismida dengizning sayoz joyida toshga urilishi natijasida 12000 tonna xom neft bilan halokatga yuz tutdi. juda katta urinishlarga qaramay qutqarish mumkin …

4 / 15

anker xalokatga uchradi va uning oqibatida 108 kishi xalok bo’lgan. 1917 yili 2 ta aqshning super tankeri har biri 330 ming tonnadan neft bilan o’zaro to’qnashib xalokatga uchradi va okeanga 26 ming tonna neft to’kildi. tarixda eng katta xalokat 1978 yili amerikaning liberiya bayrog’i bilan yuradigan “amakades” super tankerida o’rta yer dengizida yuz berdi. tankerda 220 ming tonna neft maxsulotlari bo’lib, ularning to’kilishi natijasida dengizning 3,5 ming kv.m qismi neft maxsulotlari bilan qoplangan. bir necha yuz ming dengiz hayvonlarining xalokatiga sabab bo’ldi. 3. atmosfera xavosining ifloslanishiga juda tez rivojlanayotgan aviatsiya ham o’z xissasini qo’shmoqda. bitta o’rtacha xavo layneri 8 soat uchishi davomida 25 tonna aviakerosin sarflab, 200 tonna kislorodni boshqa gazlarga aylantirib yuboradi. tu-144 tipidagi samolyotlar yuqoridagiga nisbatan 3-4 barobar ko’proq yoqilg’i va kislorod sarflaydi. samolyotlarda ham yonish maxsulotlari asosan avtomabillarnikiga o’xshash. ammo bu yerda azot oksidlarining miqdori ancha ortiq. samolyotlar uchishi natijasida atmosferada sun’iy bulut xosil bo’ladi va o’z …

5 / 15

sh, transprot xarakatini tog’ri yo’lga qo’yish maqsadida shaxar qurilish loyixalarini lozim darajada o’zgartirish, ko’cha chetlariga daraxtlar o’tkazish, yer osti yo’llarini ko’paytirish, ayniqsa, chorraxalarda avtotransport to’planib qolishiga yo’l ko’ymaslik kerak. yo’lga yaqin uy-joylardan kam qavatlilari oldingi qatorda bo’lishi lozim, undan keyin yuqori kavatli uylar, uylarning o’rtida esa bolalar bog’chalari, maktab binolari joylashtirilishi kerak. davlat avtomabil inspeksiyasi shahar va tuman xududidagi avtomabil transportlarini hisobga oladi, uning texnik xolatini tekshiradi, avtomabil dudburonidan chiqadigan chiqindilar tarkibini tekshiradi. is gazi davlat tasdiqlangan ko’rsatkich me’yoridan oshib ketsa, qarbyurator tuzatilib, sozlanmaguncha mazkur mashinani ishlatish man etiladi. masalan, is gazi 1,5 % dan, ikkinchi rejimda ishlasa 1 % dan oshmasligi kerak. adabiyotlar: n.jabbarov “ximiya va atrof-muxit”, toshkent “o’qituvchi”, 1992 yil 13-27 betlar. sh.otaboev, m.nabiev “inson va biosfera”, toshkent “o’qituvchi”, 1995 y. 2435 bet. yu.shodimetov “ijtimoiy ekologiyaga kirish”, toshkent “o’qituvchi”, 1994 yil, 169- 171 betlar. x.t.tursunov “ekologiya asoslari va tabiatni muxofaza qilish”, toshkent 1997 yil, 19-26 betlar. image1.jpg image2.jpg …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "deffektologiya logopediya"

prezentatsiya powerpoint deffektologiya logopediya yònalishi bòyicha .xaitova nozima . mavzu:transport vositalari va atrof-muhit muammolari. mavzu:transport vositalari va atrof-muhit muammolari. kirish avtotransport vositalarining havo muhitiga ta’siri. suv transportining suv muhitiga ta’siri. xavo transportining atmosfera xavosiga ta’siri. atmosfera havosini avtotransport chiqindilaridan muhofaza qilish. 5.xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. 1. xozirgi davrda inson salomatligi uchun eng xavfli manbalardan yana biri avtotransport vositalaridan chiqadigan zaxarli gazlardir. ma’lumotlar shuni ko’rsatadiki, aqsh va yaponiyada atmosfera havosini ifloslantiruvchi asosiy manbalar ichida avtotransport vositalari oldingi o’rinda turadi. xorijiy mamlakatlar atmosfera havosini ifloslantiruvchi gazlar...

This file contains 15 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "deffektologiya logopediya", click the Telegram button on the left.

Tags: deffektologiya logopediya PPTX 15 pages Free download Telegram