sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi

DOCX 100,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1668548389.docx sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi reja: 1. samaradorlik sanoat ishlab chiqarishining «ko’zgusi» sifatida. bozor munosabatlari sharoitida samaradorlikning o’rni va ahamiyati 2. ishlab chiqarish samaradorligining mohiyati, mezon va ko’rsatkichlari 3. ishlab chiqarish samaradorligini oshirishning omillari va yo’llari 1. samaradorlik sanoat ishlab chiqarishining "ko’zgusi" sifatida. bozor munosabatlari sharoitida samaradorlikning o’rni va ahamiyati rivojlanayotgan bozor iqtisodiyoti sharoitida davlatning iqtisodiy strategiyasi uzoq vaqtga mo’ljallangan fundamental maqsadlarni o’rtaga qo’yish bilan bir qatorda, bu maqsadlarga erishish vositalari, yo’llarini belgilashni ham o’z ichiga oladi. bular orasida ishlab chiqarish samaradorligini to’xtovsiz oshirib borish asosiy o’rinda turadi. o’zbekiston davlatining qudratini mustahkamlash, aholining moddiy va ma’naviy ne’matlarga bo’lgan ehtiyojlarini to’laroq qondirish, kelajakda esa – ularni mo’l-ko’l yaratish, iqtisodiy va ilmiy-texnika sohasida eng rivojlangan davlatlar qatoridan joy olish ishlab chiqarish samaradorligini oshirishga bevosita bog’liqdir. mustaqillikka erishilganlik, qudratli iqtisodiy va ilmiy-texnik salohiyat yaratilayotganlik, iqtisodiy-ijtimoiy munosabatlarning takomillashayotganligi ishlab chiqarish samaradorligini oshirish masalalarini birinchi o’ringa qo’ydi. binobarin, respublika prezidentining ma’ruza va …

da, agar ishlab chiqarish sohasi kengaytirilsa, ekstensiv suratda kengaygan takror ishlab chiqarish bo’ladi; agar yana ham ko’proq samara beradigan ishlab chiqarish vositalari qo’llaniladigan bo’lsa, intensiv suratda kengaygan takror ishlab chiqarish yuzaga keladi. o’zbekiston sanoatida ana shu ikki yo’ldan oqilona foydalanish natijasida ishlab chiqarishning samaradorligi bosqichma-bosqich o’sib bormoqda. samaradorlik so’zi - bu eng ko’p uchraydigan umumiy tushunchalardan biri bo’lib, iqtisodiy - ijtimoiy taraqqiyotning xilma-xil sohalarida juda keng ishlatiladi. masalan, ijtimoiy ishlab chiqarish samaradorligi, mehnat samaradorligi, o’qish va o’qitish samaradorligi, davolash va davolanish samaradorligi, qabul qilingan qonun va qoidalar hamda yechimlar samaradorligi va hokazolar. samaradorlik sanoat ishlab chiqarish faoliyatining "ko’zgusi" hisoblanadi. bu "ko’zgu"da ishlab chiqarishning barcha natijalarini ko’rish mumkin. ma’lumki, har bir tarmoq, korxona, qolaversa, har bir shaxs o’z ishlab chiqarish faoliyatida maksimum foyda olishga intiladi. uning uchun ma’lum xarajatlar qiladi. ana shu foyda bilan xarajatlar o’rtasidagi farq tarmoq va korxona faoliyatining "ko’zgusi" bo’lgan samaradorlikda ko’zga tashlanadi. ishlab chiqarishning eng yuqori samaradorligi …

ligini oshirishning aniq-ravshan yo’nalishlari oliy majlis tomonidan qabul qilingan qonunlar, prezident farmonlari va vazirlar mahkamasining qarorlarida ko’rsatib berilgan. 2. ishlab chiqarish samaradorligining mohiyati, mezoni va ko’rsatkichlari. xarajatlarning umumiy va qiyosiy samaradorligi samaradorlik - bu foydalilik, natijalilikdir.[footnoteref:1] ma’lumki, qandaydir natija olish uchun mehnat qilish, ishlash, mahsulot ishlab chiqarish yoki xizmat ko’rsatish va ma’lum miqdorda xarajat qilish kerak. [1: ортиқов а. «саноат иқтисодиёти». ўқув қўлланма. – т.: тдиу, 2006 – б.84. ] samaradorlikni aniqlash uchun natijani shu natijaga erishishga sarflangan xarajatlar yoki resurslar bilan taqqoslash kerak. demak, samaradorlik ishlab chiqarish faoliyati natijalari bilan ularga erishish uchun sarflangan mehnat, moddiy va moliyaviy resurslarning o’zaro nisbatidir. ishlab chiqarishning iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligini farqlaydilar. samaradorlikni iqtisodiy va ijtimoiy turlarga bo’lish shartli bo’linish hisoblanadi. moddiy ishlab chiqarish jarayonida yuzaga keladigan va mehnat xarajatlari bilan bog’liq bo’lgan natijalarning hammasi iqtisodiy va ma’lum ma’noda ijtimoiy samara deb aytish mumkin. bu yerda shuni eslatib o’tish kerakki, iqtisodiy va ijtimoiy …

kamaytirish, mablag’lar oborotini tezlashtirish, mahsulot yetishtirish hajmini o’stirish, ishlar sifatini yaxshilash va boshqa natijalar bilan tavsiflanadi. ijtimoiy samaradorlik shaxsning har tomonlama kamol topishiga yordam beradigan tadbirlarni amalga oshirishning samaradorligini ifodalaydi. u mehnat va turmush sharoitlarini yaxshilanishida, xodimlar malakasini oshirishda aks etadi va asosiy oziq-ovqat, sanoat tovarlarining aholi jon boshiga iste’mol qilinishi, ijtimoiy iste’mol fondlaridan beriladigan nafaqa va imtiyozlar, kadrlar tayyorlash bo’yicha xarajatlarning o’sishi bilan tavsiflanadi. ushbu samaralar ishlab chiqarishning o’zida vujudga kelayotganini va birlashib bajarilgan mehnat tufayli ishlovchilar o’rtasidagi munosabatlar ta’riflanishini nazarda tutsak, ularni ijtimoiy-iqtisodiy samara deb atasak bo’ladi. iqtisodiy samaradorlikning mohiyati uning mezoni va ko’rsatkichlar tizimida aks etadi. mezon masalasi iqtisodiy samaradorlik nazariyasining eng muhim sohasi hisoblanadi. falsafiy ma’noda mezon - bu asosiy o’lchov, muhim farqli belgi, asosiy nuqtai nazardir. shular asosidagina bizning u yoki bu sohadagi bilimlarimizni obyektiv haqiqatligini, to’g’riligini va ishonchliligini aniqlash, haqiqatni anglashilmovchiliklar-dan farqlash mumkin. ishlab chiqarishning asosiy maqsadiga erishish uchun barcha resurslardan oqilona foydalanish, tayyorlanadigan …

ktlari bo’yicha hisoblab chiqiladi. bunday samaradorlikni aniqlash xarajatlar va resurslar samaradorligi darajasini, samaradorlikning asosiy yig’imlarini aks ettiruvchi differensiyalangan ko’rsatkichlarni hisoblab chiqishga asoslanadi. bunday ko’rsatkichlarga ishlab chiqarishning yoki unda tayyorlanadigan mahsulotning mehnat sig’imi, material sig’imi, fond sig’imi, kapital sig’imi kiradi. mehnat sig’imi milliy daromad, sof, yalpi, tovar mahsulotning yoki natural shaklda ifodalangan mahsulot birligiga sarflangan xarajat miqdorini tavsiflaydi. mahsulotning sermehnatliligi – bu muayyan turdagi mahsulotni (masalan, bitta traktorni, kostyumni yoki ko’ylakni) ishlab chiqarishga sarf bo’lgan ish vaqti miqdorini ifodalovchi ko’rsatkich hisoblanadi. mehnat sig’imining uch turi bo’ladi: texnologik, to’la va iqtisodiyot mehnat sig’imi. mehnat sarfini hisobga olish jihatiga qarab esa u yana uch turga: rejali mehnat, normativ mehnat va haqiqiy (amaldagi) mehnat sig’imlariga bo’linadi. mehnat sig’imi bevosita sarf (asosiy xodimlar sarf qilgan mehnat) bo’yicha, to’la sarf (yordamchi xodimlar sarf qilgan mehnat) bo’yicha hamda umumiy ijtimoiy mahsulot yoki milliy daromad qiymatiga nisbati bilan belgilanadi. ayrim komplekslar va ularning tarmoqlarida, korxonalarda esa moddiy sarflar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi"

1668548389.docx sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi reja: 1. samaradorlik sanoat ishlab chiqarishining «ko’zgusi» sifatida. bozor munosabatlari sharoitida samaradorlikning o’rni va ahamiyati 2. ishlab chiqarish samaradorligining mohiyati, mezon va ko’rsatkichlari 3. ishlab chiqarish samaradorligini oshirishning omillari va yo’llari 1. samaradorlik sanoat ishlab chiqarishining "ko’zgusi" sifatida. bozor munosabatlari sharoitida samaradorlikning o’rni va ahamiyati rivojlanayotgan bozor iqtisodiyoti sharoitida davlatning iqtisodiy strategiyasi uzoq vaqtga mo’ljallangan fundamental maqsadlarni o’rtaga qo’yish bilan bir qatorda, bu maqsadlarga erishish vositalari, yo’llarini belgilashni ham o’z ichiga oladi. bular orasida ishlab chiqarish samaradorligini to’xtovsiz ...

Формат DOCX, 100,0 КБ. Чтобы скачать "sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy va ijtimoiy samaradorligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sanoat ishlab chiqarishining iq… DOCX Бесплатная загрузка Telegram