uy xo‘jaligi va uning xillari

PPTX 23 стр. 439,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 23
uy xo‘jaligi va uning xillari uy xo‘jaligi va uning xillari reja uy xo‘jaligi iqtisodiyot subyekti sifatida. 2. uy xo‘jaligining xillari . 3. shaxs iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashning institutsional asoslari 1. uy xo‘jaligi iqtisodiyot subyekti sifatida uy xo‘jaligi – bu inson kapitalini ishlab chiqarishning umumiy vazifalari, yashash, byudjet va oila-qarindoshchilik aloqalari bilan birlashgan kishilar guruhidir. h.p. abulqosimovning fikricha, uy xo‘jaligi – iqtisodiyotning iste’molchilik va ishlab chiqarish sohalarida faoliyat ko‘rsatuvchi asosiy tarkibiy birlik bo‘lib, uning doirasida moddiy ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida o‘z iste’moli uchun mahsulotlar hamda sotish, ayirboshlash maqsadida tovar va xizmatlar ishlab chiqariladi va iste’mol qilinadi, shuningdek, bozor iqtisodiyotida uy xo‘jaliklari mulkdor va ishlab chiqarish omillarini yetkazib beruvchilar hisoblanadi2. iqtisodiyot subyekti sifatida uy xo‘jaliklari inson kapitalini kengaytirilgan takror ishlab chiqarishni ta’minlaydi. uy xo‘jaliklarining iqtisodiy resurslarni sotishdan olingan pul daromadlari shaxsiy ehtiyojni qondirish hamda xo‘jalik faoliyatini yanada kengaytirish uchun sarflanadi. uy xo‘jaligining tarkibiga kiruvchi tadbirkor kapital egasi bo‘lib, resurslar bozoriga kapital …
2 / 23
sh, deb belgilash lozim. bu, o‘z navbatida, insonning bilimlari, amaliy ko‘nikmalari va mehnatga tirishqoqligining yig‘indisi sifatida tushuniladi. inson (mehnat) resurslarini rivojlantirish (human resources) – ish bilan bandlik va ishsizlik, daromad bilan ta’minlanish, ta’lim va o‘qitish hamda sog‘liqni saqlash bilan bog‘liq bo‘lgan dasturlar va yondashuvlardir. ushbu sohalarning hammasi birgalikda «ijtimoiy sektor» deb ataladi. inson salohiyati (human capital) – insonda mujassamlashgan ko‘nikma va belgilar bo‘lib, u qisman insonning ta’lim va ma’lumot olish natijasi hisoblanadi. uy xo‘jaligining asosida yotuvchi hokimlik munosabatlari haqidagi tezis aniqliklar kiritilishini talab qiladi. bir tomondan, uy xo‘jaligining faoliyat ko‘rsatishi quyidagilarni nazarda tutadi: - bolalar harakatlarini nazorat qilish huquqining ota-onalarga topshirilishi, buning o‘rniga bola uchun u haqida qayg‘urish va uni manfaatlarining ta’minlanishi kafolatlanadi; - oilaviy byudjetning shakllanishi va sarflanishi ustidan nazorat qilish, huquqining uy xo‘jaligining odatda “oila boshlig‘i” deb nomlanuvchi bir a’zosiga topshirilishi, u barcha oila a’zolarining manfaatlarini ko‘zlab harakat qiladi va ularga o‘zlari alohida erisha olishi mumkin bo‘lgandan ortiq …
3 / 23
umr yo‘ldoshini tanlash va bolalarning tug‘ilishi to‘g‘risida qaror qabul qilish sotuv haqida shartnoma tuzish yordamida iste’mol tanlovining alohida holati bo‘lib qoladi. uy xo‘jaligi – bu inson kapitalini ishlab chiqarishning umumiy vazifalari, yashash, byudjet va oila-qarindoshchilik aloqalari bilan birlashgan kishilar guruhidir. uy xo‘jaligining asosida hokimlik munosabatlari yotadi – birgalikdagi iqtisodiy faoliyat ustidan nazorat qilish huquqi uning bir a’zosiga – “oila boshlig‘i”ga o‘tadi. uy xo‘jaligi insonni tashqi muhitning noaniqligidan, unga yuklatiladigan o‘yin normalari va qoidalaridan, kundalik muammolarga ortiqcha e’tibor qaratishdan saqlaydi. binobarin, institutsional muhit xususiyatlari (noaniqlik darajasi, rasmiy va norasmiy me’yorlarning o‘zaro nisbati, sodir bo‘layotgan o‘zgarishlar tezligi) uy xo‘jaligining tarkibiga ta’sir ko‘rsatadi. boshqacha aytganda, firma yoki davlatning universal modeli bo‘lmagani kabi, uy xo‘jaligining ham universal modeli mavjud emas. shu munosabat bilan uy xo‘jaligining uchta xilini yoritishga harakat qilamiz: bozor instituti hukmronligi sharoitida faoliyat ko‘rsatuvchi, buyruqbozlik iqtisodiyoti instituti hukmronligi sharoitida faoliyat ko‘rsatuvchi va buyruqbozlik iqtisodiyotidan bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida faoliyat ko‘rsatuvchi . buyruqbozlik …
4 / 23
irib bo‘lmaydi. bu bilan oila va uy xo‘jaligini kuchaytirishga bo‘lgan talab kuchayadi: faqat ushbu tashkilotlar insonning shaxsiy muhitini himoya qilishga qodir. uy xo‘jaligining tarkibi va uning xo‘jalik aloqalari ko‘p jihatdan aynan o‘zaro xizmatlar ko‘rsatish (“sen-menga, men-senga”) tamoyili bo‘yicha faoliyat ko‘rsatgan “g‘arazli aloqalar”ni barpo etish jarayoni bilan shartlanadi. taqchillik iqtisodiyotida uy xo‘jaligi eng noyob resurslarni birlashtirish natijasida paydo bo‘ldi. bunday resurslar tanqis tovarlar va xizmatlarning o‘zlari emas, balki ularga “ruxsat berish xizmatlari” edi. ruxsat berish xizmati uchun hech qanday shaxsiy mablag‘lar kerak emas edi. “shaxsiy cho‘ntakdan emas, balki davlat yoki jamiyat cho‘ntagidan yordam, xizmat ko‘rsatish sohasiga esa – “o‘zga” mijozlar hisobidan ko‘rsatildi. tanqis tovar va resurslardan foydalanishda ustunlik partiya-davlat apparati, savdo, transport xodimlari, tez-tez xorijga safar uyushtiruvchilarga (artistlar, sportchilar, diplomatlar), shuningdek, alohida mintaqa va shaharlarning oddiy fuqarolariga (ro‘yxatga ko‘ra) berilardi. bozor iqtisodiyotida uy xo‘jaligi. bozor instituti uy xo‘jaligini kamyob tovarlar va xizmatlarni qidirish hamda ular uchun navbatda turish bilan bog‘liq vaqtning …
5 / 23
shtirish ishlab chiqaruvchilarning reklama yordamida talabni tartibga solishga intilishi bilan murakkablashadi. reklama xarid jarayonini mutaassiblikka butunlay aylanishiga to‘sqinlik qilgan holda, doimiy ravishda yangi talablarni shakllantiradi. ikkinchidan, uy xo‘jaligining u uchun asosiy daromad manbai bo‘lgan mehnat bozorida ishtirok etishi doimiy nazoratni talab etadi. uy xo‘jaligi mehnat bozoridagi bandlikning muqobil varinatlari, uy xo‘jaligini yuritish va bo‘sh vaqt o‘rtasida tanlagan holda, mehnat bozorida o‘z inson kapitalini eng foydali tarzda sotishga intiladi. bir tomondan, uy xo‘jaligining a’zosi egalik qiladigan inson kapitalining o‘ziga xoslik darajasi qancha yuqori bo‘lsa, uy xo‘jaligini yurtish bilan emas, balki o‘z mehnat resurlarini bozorda sotish bilan shug‘ullanish, shunchalik foydali. ikkinchi tomondan, inson kapitalining o‘ziga xoslik darajasi qanchalik past bo‘lsa, uning egasi uchun uy xo‘jaligini yuritish bilan chegaralanish shunchalik asoslidir. o‘z navbatida, bandlikni optimallashtirish ham uy xo‘jaligi doirasida amalga oshadi. o‘tish iqtisodiyotida uy xo‘jaligi. uy xo‘jaligi faoliyat ko‘rsatadigan istitutsional muhitning noaniqligi va beqarorligi mutaassibliklarning mavjud bo‘lishini shubha ostiga qo‘yadi. bunday sharoitda mutaassibliklar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uy xo‘jaligi va uning xillari"

uy xo‘jaligi va uning xillari uy xo‘jaligi va uning xillari reja uy xo‘jaligi iqtisodiyot subyekti sifatida. 2. uy xo‘jaligining xillari . 3. shaxs iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashning institutsional asoslari 1. uy xo‘jaligi iqtisodiyot subyekti sifatida uy xo‘jaligi – bu inson kapitalini ishlab chiqarishning umumiy vazifalari, yashash, byudjet va oila-qarindoshchilik aloqalari bilan birlashgan kishilar guruhidir. h.p. abulqosimovning fikricha, uy xo‘jaligi – iqtisodiyotning iste’molchilik va ishlab chiqarish sohalarida faoliyat ko‘rsatuvchi asosiy tarkibiy birlik bo‘lib, uning doirasida moddiy ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida o‘z iste’moli uchun mahsulotlar hamda sotish, ayirboshlash maqsadida tovar va xizmatlar ishlab chiqariladi va iste’mol qilinadi, shuningdek, bozor ...

Этот файл содержит 23 стр. в формате PPTX (439,0 КБ). Чтобы скачать "uy xo‘jaligi va uning xillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uy xo‘jaligi va uning xillari PPTX 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram