milliy dinlar

PPT 18 pages 3.6 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

milliy dinlar milliy dinlar milliy dinlarning paydo bo'lishi va uning tarixiy shakllari quldorlik va feodalizm tuzumlarida milliy etnik jihatdan tashkil topgan davlatlar vujudga keldi. har bir davlat hududidagi asosiy millat dini milliy-davlat dini yoki milliy din deb ataldi. milliy-davlat dini faqat bitta millatning diniy e'tiqodi bo'lib, shu dinning marosimlari, xudolari, payg'ambarlari qonun-qoidalari, marosimlari, ahloq, huquq asoslari, qoidalari aynan shu millat uchun din bo'lib, boshqa millat, davlat uchun bu din hech qanday ahamiyatga ega bo'lmaydi. milliy dinlar uzoq evolyusion o'zgarishni boshidan kechirganlar. milliy dinlar milliy madaniyatning tarkibiy qismi hisoblanadi. milliy dinlar o'zlari uchun: 1. axloqiy kamolot tarbiyasini amalga oshiradi; 2. milliy xarakterni, milliy ruhiyatni shakllantiradi; 3. milliy ongni o'stiradi, milliy qadriyatni rivojlantiradi; 4. milliy boyliklarning ko'payishi uchun undan tejab foydalanishni, adolat bilan taqsimlashni bilvosita yaxshilaydi; 5. milliy hamjihatlikni, milliy o'zlikni tushunishni, milliy g'ururni shakllantiradi; 6. milliy ozodlik kurashlarini g'oyaviy jihatdan ta'minlashga xizmat qiladi; 7. milliy madaniyatni rivojlantiradi. milliy dinlar ibtidoiy tuzumdagi …

2 / 18

g'oyalarini o'ziga o'zlashtirib olgan. hinduizm o'zining yagona bajaradigan tashkilotiga ega emas. hinduizm politeistik din bo'lib, unda ko'p xudolik elementlari saqlangan. dindorlar tasavvurida bosh xudo braxman koinotning ijodkori va yaratuvchisidir. bundan tashqari hindlar vishnu va shiva degan xudolarga ham e'tiqod qiladilar. hinduizm ta'limotida xudoning uch qiyofadagi ko'rinishi tasavvur etilishi (trimurti) eng oliy, yakka xudoning uch xususiyati, deb talqin qilinadi. jaynizm jaynizm - bu dinning asoschisi sifatida e'tiqod qili-nadigan yarim afsonaviy payg'ambar-jin nomi bilan atalgan bo'lib, bu milliy din hindistonda eramizdan oldingi vi asrda paydo bo'lgan. jaynizm braxmanizmdagi (braxmanizm dini hindistonda er. av. x-xi asrlarda kelib chiqqan edi) kishilarni tabaqalarga ajratish va tabaqalar asosida odam-larning ijtimoiy tengsizligini ilohiylashtirish sistemasiga qarshi paydo bo'lgan. jaynizm ta'limotida 24 ta payg'ambarga, ayniqsa, ulardan oxirgisi bo'lgan payg'ambar - vardhamana maxaviraga sig'inish talab etilgan. jaynizmda jonning o'lmasligiga, uning bir moddiy shakldan ikkinchisiga ko'chib yurishiga ishonish g'oyasi markaziy o'rinni egallaydi. jaynizm dindorlarga nisbatan qattiq cheklashlar o'rnatganligi sababli hozirgi kunda …

3 / 18

ni inkor etadi. moddiy olamdagi barcha hodisalar sikxizm ta'limoticha, yagona xudo-oliy kuchning ijodi, insonlar esa xudo oldida teng, deb qaraladi. bu din ta'limoti “grante sohib” (“janob kitob”) nom-li kitobda izohlab berilgan. sikxizm ta'limotiga e'tiqod qiladigan dindorlar hozirgi vaqtda ham hindistonda mavjud. xudo oldida odamlar teng, deb hisoblashi sikxizmning ijobiy xususiyati, deyish mumkin. xitoy milliy dinlari daosizm konfutsiychilik daosizm - eramizdan avvalgi iv-iii asrlarda xitoyda paydo bo'lgan falsafiy ta'limot. daosizm ta'limotining asosiy g'oyasi moddiy olamdagi predmet va hodisalar turli- tumanligining mohiyatini ta'minlovchi, ularning mavjudlik sababi va manbaini tashkil etuvchi “dao” to'g'risidagi tasavvurdan iborat. eramizning ii asrida bu ta'limot asosida diniy qarashlar ham shakllandi va u daosizm nomini oldi. bu din qadimgi dunyo faylasufi lao szi nomi bilan bog'liq bo'lib, uning “dao de szi” kitobidagi ta'limotga asoslana-di. daosizmda materialistik va stixiyali dialektika elementlari ham mavjud. u dunyodagi barcha predmet va hodisalar o'zgarishda, harakatda, ba'zi narsalar tiklansa, boshqalari so'nadi, deb ta'lim beradi. daosizm …

4 / 18

hukmroni esa xudolar bilan insonlar o'rtasidagi vositachi, osmon o'g'li deb talqin qilindi. xitoy imperator-larini hatto xudo darajasiga ko'tarishgan. konfusiychilikda ajdodlar ruhiga sig'inish muhim o'rin egallaydi. shu boisdan qurbonlik qilish, tug'ilish, oila qurish, dafn qilish va boshqa marosimlar g'oyat tantanali bajariladi. bu marosimlar davlat xokimlari, oila yoki urug' boshliqlari tomonidan boshqariladi. konfusiychilikda qohinlar bo'lmagan dastlabki davrlar-da hech qanday muayyan ta'limot ham bo'lmagan. konfusiychilikning hamma asosiy qonunlari 13 ta kitobda, sharhi esa 40 jildda bayon qilingan. bularning eng ahamiyatli qismi 9 ta kitobdan iborat. bular: “sishu” (to'rt kitob) va “szin” (besh kitob). bu qonunlar ham “muqaddas” xalq donishmandlari manbai hisoblanadi. konfusiychilik tarafdorlari diniy kitoblardagi ta'limotga qat'iy rioya qiladilar va bu ta'limot mavjud tuzumning yengilmasligini targ'ib qilganligi uchun xitoy feodalizmining asosiy mafkurasi bo'lib qoladi. sintoizm - yaponiya davlati dini amaterasu sintoizm (sinto - xudolar yo'li demakdir) yaponiyada keng tarqalgan an'anaviy milliy dindir. bu din ilk feodalizm davrida (vi-vii asrlar) rivojlangan va urug'chilik, qabilachilikka …

5 / 18

zm ibodatxo-nalarida bajaril-sa, dafn etish va marhumni xotirlash marosimlari buddizm ibodatxonalarida o'tkaziladi. sintoizm bilan buddizmning bir-biriga ta'siri kuchli. sintoistlar buddizm dini uchun ibodatxonalar qurish bilan qanoatlanmadilar, balki o'rta asrlarga kelib sinto-budda qo'shma ibodatxonalari vujudga kela boshladi. sintoizmning o'ziga xos xususiyati o'zi targ'ib qilgan xudoga sig'inish, boshqa millat kishilarining bu dinga sig'inishini man' etishdan iborat. sintoistlarning muqaddas kitobi bo'lmagan, ammo ibodatxonalarda yozilgan diniy afsonalar uchrab turadi. vii asrga kelib og'zaki diniy afsonalar asosida “kodziki” (“qadimgi ishlar to'g'risidagi yozuvlar”) nomli diniy kitob paydo bo'ldi, unda asosan imperatorlar sulolasining kelib chiqishi ilohiylashtirildi. sintoizm viii-x asrlarda sig'inish qoidalari ishlab chiqildi va xudolar nomi ro'yxatga olindi. 1886 yildan 1945 yillargacha sintoizm yaponiyaning davlat dini hisoblandi. natijada dinning tuzilishi ham o'zgardi, ilohiy ruhlar o'rniga imperator shaxsi ulug'landi. sintoizm sintoizm ahloq nuqtai-nazaridan ibratli din bo'lib, u bilimli, intizomli, milliy g'urur, vatanni sevish kabi insoniy fazilatlarni, qadriyatlarni ulug'laydi. ma'lumki, ana shu ahloq millat rivojlanishida katta ahamiyatga ega bo'ldi. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlar"

milliy dinlar milliy dinlar milliy dinlarning paydo bo'lishi va uning tarixiy shakllari quldorlik va feodalizm tuzumlarida milliy etnik jihatdan tashkil topgan davlatlar vujudga keldi. har bir davlat hududidagi asosiy millat dini milliy-davlat dini yoki milliy din deb ataldi. milliy-davlat dini faqat bitta millatning diniy e'tiqodi bo'lib, shu dinning marosimlari, xudolari, payg'ambarlari qonun-qoidalari, marosimlari, ahloq, huquq asoslari, qoidalari aynan shu millat uchun din bo'lib, boshqa millat, davlat uchun bu din hech qanday ahamiyatga ega bo'lmaydi. milliy dinlar uzoq evolyusion o'zgarishni boshidan kechirganlar. milliy dinlar milliy madaniyatning tarkibiy qismi hisoblanadi. milliy dinlar o'zlari uchun: 1. axloqiy kamolot tarbiyasini amalga oshiradi; 2. milliy xarakterni, milliy ruh...

This file contains 18 pages in PPT format (3.6 MB). To download "milliy dinlar", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlar PPT 18 pages Free download Telegram