iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli

DOCX 20 pages 47.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.8 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi toshkent moliya instituti “byudjet hisobi va g’aznachilik” fakulteti “ iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli bajardi: ____________________ guruhi:____________________ tekshirdi: ___________________ toshkent - 2023 iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli reja: 1. iqtisodiyot fanining kelib chiqish tarixi 2. iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida rivojlanishi 3. iqtisodiyotdagi turli xil oqimlar 4. iqtisodiyot nazariyasidagi turli oqimlar mohiyati va fandagi o’rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi. iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning rolini o’rganishda avvalo iqtisodiyotning tarixiga nazar solmasak bo’lmaydi. sababi ”tarixiy xotirasiz kelajak yo’q”, degan edi o’zbakiston respublikasi 1-prezdenti, akademik i.a.karimov. hozirgi davrda iqtisodiyot har bir inson jo’shqinlik bilan kirib bormoqda va odamlar iqtisodiyot to’grisida imkoni boricha ko’proq bilishga intilmoqdalar. ummon kabi keng iqtisod fanini o’rganishda nimadan boshlash kerak degan savolga esa, biz qo’rqmasdan uning tarixi ya’ni, …

2 / 20

o‘proq iste’mol qilishni xohlaydilar va natijada nisbiy tanqislik muammosi kelib chiqadi. iste’molchilar xohishlari odatda chegaralanmagan va cheksizdir, ammo resurslar cheklangandir. tanqislik muammosini hal qilish uchun cheklangan iqtisodiy resurslami cheklanmagan muqobil variantlar (xohish-istaklar) o‘rtasida adolatli taqsimlaydigan ijtimoiy mexanizm zarur. bunday taqsimot bir tarafdan iste’molchi istaklarini kamaytirishi va cheklashi, ikkinchi tomondan esa iqtisodiy resurslar va ne’matlami yetkazib berishni ko‘paytirishi kerak. iqtisodiyot nazariyaning fan sifatida shakllanishida turli oqimlarning o'rni mavzusi dolzarbdir, chunki bu bizga iqtisodiy nazariyalar vaqt o'tishi bilan qanday rivojlanganligini tushunishga yordam beradi. shuningdek, u turli tafakkur maktablarining iqtisodiy fikrlash va siyosat ishlab chiqishga qanday ta'sir qilganiga oydinlik kiritadi. iqtisodiyot nazariya statik soha emas, balki doimo rivojlanib boruvchi sohadir. iqtisodiyotni o'rganishga klassik iqtisod, neoklassik iqtisod, keyns iqtisodi, xulq-atvor iqtisodiyoti va marksistik iqtisod kabi turli oqimlar ta'sir ko'rsatdi. ushbu oqimlarning har birining iqtisodiyot nazariyani shakllantirishdagi rolini tushunish bizga iqtisodiy fikrning xilma-xilligi va murakkabligini baholashga yordam beradi. shuningdek, u iqtisodiy nazariyalar va siyosatlarni tarixiy …

3 / 20

odiy fikrlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar bizning davrimizgacha yetib kelmagan. chunki ulami avlodlardan avlodlarga, asrlardan asrlarga olib o‘tuvchi vosita - yozuv bo‘lmagan. yozuv qachon paydo bo‘lgan? yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to‘rt ming yil oldin, o‘sha davrning madaniyat o‘chog‘i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi yunon tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daiyolarining oralig‘idagi joylarni “mesopotamiya” deb atashgan. ko‘hna bobil iqtisodiy fikrlari. qadimgi sharqda ancha rivojlangan davlatlardan biri bobil bo’lgan. unda xususiy mulkchilik va tovar-pul munosabatlari nisbatan tez rivojlana boshladi. jamiyatdagi kishilar borgan sari ko‘proq tovar ayirboshlashga jalb qilinagan. ulaming ba’zilari sudxo‘rlar to‘riga ilinib, xonavayron bo‘ldi va qullarga aylandi. to‘la huquqli bo‘lmagan (qaram) kishilar qatlami vujudga kela boshladi. harbiylar va soliq to‘lovchilardan ajralib qolishga olib keluvchi bunday jarayon davlatni zaiflashtirgan. jamiyatdagi erkin kishilami sudxo‘rlardan himoya qilish maqsadida (ulaming mulkini himoya qilish, savdo, ijara va boshqa shartlarini qonuniy ravishda rasmiylashtirish) xususiy, huquqiy munosabatlami davlat tomonidan tartibga solinishi zaruriyati kuchaydi. davlat bu vazifalami …

4 / 20

fikrlar. iqtisodiy fikrlar qadimgi yunonistonda yanada rivojlantirildi. ksenofont, platon, aristotel asarlarida iqtisodiy muammolar maxsus tadqiqot obyektiga aylandi. buni sokratning shogirdi, platonning zamondoshi ksenofont (m.av. 430-355) asarlarida yaqqol ko‘rish mumkin. uning ko‘p sonli asarlari ichida “daromadlar to‘g‘risida” va “ekonomiks” nomli (xo‘jalik to‘g‘risida ta’lim) maxsus iqtisodiy asarlari alohida ahamiyatga ega. ksenofont qishloq xo‘jaligini xalq xo‘jaligining eng asosiy tarmog‘i, deb hisoblagan. “qishloq xo‘jaligi rivojlansa, - deb yozadi u, - boshqa faoliyat turlari ham rivojlanadi. agar dehqonchilik pasaysa, u holda uning bilan birga suv va quruqlikdagi barcha boshqa sanoat faoliyati tarmoqlari halok bo‘ladi”. ksenofont iqtisodiy fikrlar tarixiga birinchilardan bo‘lib mehnat taqsimotini tahlil qilgan olim sifatida kirib keldi. antik dunyodagi iqtisodiy fikrlaming yirik namoyandalaridan biri aristotel (m.av.384—322) hisoblanadi. o‘z mamlakatida shakllangan natural-xo'jalik munosabatlarini himoya qilgan bu qadimgi yunon mutafakkiri boshqa zamondoshlariga qaraganda iqtisodiy muammolarga chuqurroq kirib borishga muvaffaq bo‘lgan. uning iqtisodiy bo‘yicha fikr yuritgan asosiy asarlari “nikomaxova etikasi” va “siyosat” hisoblanadi ekonomika - aristotel tushunchasi …

5 / 20

ka maqtovga sazovor, xrematistika esa – tanbehga”. qadimgi rimdagi iqtisodiy fikrlar. rimning yirik siyosiy arbobi va yozuvchisi katta mark portsiy katon (m.av. 234—149) o'zining “dehqonchilik to‘g‘risida” asarida qishloq xo‘jaligini xalq xo‘jaligidagi asosiy tarmoq, deb hisoblaydi. katon dehqonchilikni tashkil qilishning eng qulay usulini qo'llashga, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini sotishni tashkil qilishga katta e’tibor berdi. u faqat ortiqcha mahsulotni sotish, xo‘jalikda ishlab chiqarish mumkin bo‘lmagan narsalami esa sotib olish zarurligi to‘g‘risida fikr yuritdi. zaytun yog‘ini eng foydali mahsulot, deb hisoblagan. katon savdogarlar va sudxo‘rlar faoliyatiga salbiy munosabatda bo‘lgan. katon tovar qiymatidan ortiqchasini foyda deb bilgan va qiymatni to‘la ravishda ishlab chiqarish xarajatlariga kiritgan. masalan, uningcha, barcha “qiymat o‘zagini” material sarflari, usta va yordamchilarga to‘lanadigan haq tashkil etadi. islom olamidagi iqtisodiy fikrlar. qur’oni karimdagi iqtisodiy g‘oyalami bir necha guruhga ajratish mumkin. ulardan biri eng awalo, halol mehnat, xususan dehqon, chorvador, hunarmandlar mehnati ulug‘lanadi, peshona teri bilan halollik asosida hayot kechirishga da’vat etiladi, barcha boylikning …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi toshkent moliya instituti “byudjet hisobi va g’aznachilik” fakulteti “ iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli bajardi: ____________________ guruhi:____________________ tekshirdi: ___________________ toshkent - 2023 iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli reja: 1. iqtisodiyot fanining kelib chiqish tarixi 2. iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida rivojlanishi 3. iqtisodiyotdagi turli xil oqimlar 4. iqtisodiyot nazariyasidagi turli oqimlar mohiyati va fandagi o’rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar. kirish kurs ishi mavzusining dolzarbligi. iqtisodiyot nazariyasining fan ...

This file contains 20 pages in DOCX format (47.8 KB). To download "iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishida turli xil oqimlarning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot nazariyasining fan … DOCX 20 pages Free download Telegram