sanoat ishlab chiqarishining aylanma fondlari va mablag’lari

DOCX 75,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1668548378.docx sanoat ishlab chiqarishining aylanma fondlari va mablag’lari reja: 1. aylanma fondlarning mohiyati va ahamiyati 2. moddiy resurslardan samarali foydalanish masalalari 3. aylanma mablag’lar va ularning aylanishini tezlashtirish 1. aylanma fondlarning mohiyati va ahamiyati sanoat sohasida turli mahsulotlarni tayyorlash jarayonida moddiy va moliyaviy mablag’larga bo’lgan ehtiyojlar doimo oshib boradi. sanoat korxonalarida asosiy fondlar bilan bir vaqtda mehnat buyumlari ham harakatda bo’ladi. shu sababli ular aylanma fondlar deb aytiladi. aylanma fondlar – bu ishlab chiqarish jarayonida bir marta qatnashib, o’z qiymatini tayyor mahsulotga o’tkazib, o’z shaklini ham o’zgartiradigan, butunlay yo’qotib yuboradigan mehnat buyumlaridir.[footnoteref:1] [1: ортиқов а. «саноат иқтисодиёти». ўқув қўлланма. – т.: тдиу, 2006 – б.158. ] aylanma fondlarga ishlab chiqarish jamg’armalari va ishlab chiqarishdagi mablag’lar, tugullanmagan ishlab chiqarish va kelgusi davr xarajatlari kiradi. ishlab chiqarish jamg’armalari aylanma fondlarning asosiy qismini tashkil etadi. bu korxonalarga keltirilgan, lekin ishlab chiqarish jarayonida hali foydalanilmagan mehnat bumlari, xususan, xomashyo, yarim tayyor mahsulotlar, yoqilg’i, asosiy …
2
rxi tarkibiga kirishi evaziga qoplanadi. aylanma fondlarning tarkibi turli tarmoqlarda turlicha bo’ladi. masalan, umuman sanoat bo’yicha ishlab chiqarish jamg’armasi 64% ga yaqin bo’lsa, elektroenergetika va issiqlik energiyasi ishlab chiqarish sohasida 56% ni, mashinasozlikda 54%, ko’mir sanoatida 33% ni tashkil etadi. aylanma fondlarning tarkibi faqat tarmoqlarda emas, korxonalarda ham bir biridan farq qilishi mumkin. bu ishlab chiqarishning texnikaviy darajasiga, joriy etilayotgan texnologiyaning usuliga, yo’liga, korxonani ixtisoslashtirish darajasiga, ishlab chiqarish jarayonining davomiyligiga, ishlatiladigan materiallarning tarkibiga bog’liqdir. aylanma fondlarning tarkibini iqtisodiy tahlil etish va ularning tarkibiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash hamda ularning ta’sir kuchi natijalarini topish, tarmoqlar va korxona taraqqiyotini belgilashga katta yordam beradi. aylanma fondlarning tarkibini aniqlash, foydalanishni yaxshilash yo’llarini belgilash uchun moddiy balanslar tuziladi. bu balanslar har bir tarmoq ikkinchi tarmoqqa qanday buyumlar yetkazib berishini tavsiflaydi. 2. moddiy resurslardan samarali foydalanish masalalari ijtimoiy ishlab chiqarish va uning asosiy bo’g’ini bo’lgan korxona faoliyatining samaradorligini oshirishda moddiy resurslardan oqilona foydalanish alohida ahamiyat kasb …
3
bir qator davlatlar bilan hamkorlikda sanoat korxonalari texnik va texnologik jihatdan yaxshilanmoqda. korxonalarda ishlab chiqarish jarayonini kompyuterlashtirish kuchaymoqda. ba’zi bir mashinamexanizmlar modernizatsiya qilinmoqda. ishlab chiqarish jarayonlari takomillashmoqda. bu esa korxonalarda ishlovchilarning malakasini oshishiga ta’sir ko’rsatmoqda, oqibatda har bir mahsulot birligiga sarflanayotgan mehnat buyumi kamaymoqda. xomashyo, yoqilg’i, energetika resurslari, ya’ni aylanma fondlarning yaxshi ishlatilishi tufayli katta samara olish borasida faqat texnikaviy omillargina katta o’rin tutmasdan, ijtimoiy-iqtisodiy omillar ham yetarli rol o’ynaydi. aylanma fondlardan samarali foydalanishda xo’jalik mexanizmining ahamiyati katta. xususan, rejalashtirish, baholash, moliyalash, kreditlash, xo’jalik hisobini yuritish, boshqarish, moddiy va ma’naviy rag’batlantirish kabi xo’jalik mexanizmining elementlari ham ta’sir ko’rsatadi. aylanma fondlardan oqilona foydalanish uchun raqobatni joriy etish kerak. raqobat esa mahsulotni eng sifatli, eng arzon va ko’plab ishlab chiqarish vositasidir. raqobat bo’lishi uchun bir xil mahsulotni ishlab chiqaradigan korxonalar soni ko’p bo’lishi kerak. aylanma fondlardan rejaviy foydalanishni tashkil qilishda ularning ayrim turlarini mahsulot birligiga sarf etishni ilmiy asosda normallashtirish katta ahamiyat …
4
irilayotgan mablag’ning detallashtirish darajasi: tayyor mahsulot yoki uning ayrim qismlari bo’yicha ajratilishi mumkin. 4. materiallarni detallashtirish bo’yicha yig’ma normalar, yiriklashgan normalar bo’lishi mumkin. 5. moddiy resurslarni to’g’ri, oqilona sarflashni normallashtirish uchun ularning tarkibini belgilash katta ahamiyatga ega. normalar tarkibida quyidagilar e’tiborga olinadi: · mahsulot birligiga sarflanadigan foydali xomashyo va materiallarning miqdori. · zaruriy texnik chiqindi va boshqalar. masalan, kiyim tikish jarayonida qiyqimlar chiqadi. normalar tajriba, laboratoriya, texnikaviy, analitik, hisob, statistik usullar bilan tuziladi. bu usullarning eng muhimi birinchisi hisoblanadi. 3. aylanma mablag’lar va ularning aylanishini tezlashtirish sanoat korxonalarining faoliyati asosiy va aylanma fondlar hamda aylanma mablag’lar bilan uzviy bog’liq holda alohida ahamiyat kasb etadi. muomaladagi ishlab chiqarish fondlarining yig’indisi aylanma mablag’larni ifodalaydi. aylanma mablag’lar 2 ta fondni o’z ichiga oladi: 1. aylanma fondlar; 2. muomala fondlari. aylanma fondlar o’z navbatida ishlab chiqarish jamg’armasi, tugallanmagan ishlab chiqarish, kelgusi davr xarajatlari va omborlardagi tayyor mahsulotlardan iborat bo’ladi. muomala fondlariga jo’natishga yuklangan mahsulotlar …
5
shi mumkin. u quyidagi tartibda ifodalanadi: iv p ich ih т p 1 bunda: p – korxonaning pul shaklidagi mablag’lari; ishlab chiqarish vositalarini sotib olish uchun (iv) va ish haqi (ih), so’m hisobida. ich – ishlab chiqarish vositalarining unumli iste’moli, so’m hisobida; t – ishlab chiqarish vositalarining ishlab chiqarish jarayonida iste’mol qilinishi natijasida ishlab chiqarilgan tovarlar qiymati, so’m hisobida; p1 – ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotish natijasida hosil bo’lgan pul, so’m hisobida. korxonaning aylanma mablag’lari kengaytirilgan takror ishlab chiqarish jarayonida muhim rol o’ynaydi. chunki ular ishlab chiqarish jarayonining uzluksizligiga sharoit yaratib beradilar. aylanma mablag’lari kamayib ketgan korxona (firma)lar bankrotlikka yuz tutadilar. tashkil etilish usuliga qarab aylanma mablag’lar normallashtiriladigan va normallashtirilmaydigan mablag’larga bo’linadi. normallashtiriladigan aylanma mablag’lar korxonaning uzluksiz ishlashini ta’minlash uchun kerak bo’lgan mablag’larning minimal miqdoridir. aylanma mablag’larning aylanish davri 3 qismdan iborat bo’ladi: 1. mablag’larning ishlab chiqarishdagi jamg’arma shakli; 2. ishlab chiqarish jarayonidagi shakli; 3. tayyor mahsulot yoki hisob-kitob schyotidagi shakli. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sanoat ishlab chiqarishining aylanma fondlari va mablag’lari"

1668548378.docx sanoat ishlab chiqarishining aylanma fondlari va mablag’lari reja: 1. aylanma fondlarning mohiyati va ahamiyati 2. moddiy resurslardan samarali foydalanish masalalari 3. aylanma mablag’lar va ularning aylanishini tezlashtirish 1. aylanma fondlarning mohiyati va ahamiyati sanoat sohasida turli mahsulotlarni tayyorlash jarayonida moddiy va moliyaviy mablag’larga bo’lgan ehtiyojlar doimo oshib boradi. sanoat korxonalarida asosiy fondlar bilan bir vaqtda mehnat buyumlari ham harakatda bo’ladi. shu sababli ular aylanma fondlar deb aytiladi. aylanma fondlar – bu ishlab chiqarish jarayonida bir marta qatnashib, o’z qiymatini tayyor mahsulotga o’tkazib, o’z shaklini ham o’zgartiradigan, butunlay yo’qotib yuboradigan mehnat buyumlaridir.[footnoteref:1] [1: ортиқов а. «саноат иқтисод...

Формат DOCX, 75,2 КБ. Чтобы скачать "sanoat ishlab chiqarishining aylanma fondlari va mablag’lari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sanoat ishlab chiqarishining ay… DOCX Бесплатная загрузка Telegram