sanoatda tannarx, foyda va ishlab chiqarish rentabelligi

DOCX 341.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1668548434.docx sanoatda tannarx, foyda va ishlab chiqarish rentabelligi reja: 1. qiymat va tannarx nazariyasi, ishlab chiqarish sarflarini kamaytirishning ilmiy asoslari 2. mahsulot ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlarni guruhlash. 3. foyda va uni maksimallashtirish 4. rentabellik va uni oshirish yo’llari 5. mahsulot tannarxini pasaytirishning manbalari va omillari 1. qiymat va tannarx nazariyasi, ishlab chiqarish sarflarini kamaytirishning ilmiy asoslari iqtisodiyot nazariyasida qiymat va tannarx masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. jumladan, qiymat tushunchasi borasida bir qator munozarali fikrlar mavjud. ayrim iqtisodchi olimlar tovarning qiymatini uning natijaliligi bilan bog’lasalar, ayrimlari tovar qiymati – tovar ishlab chiqaruvchilarning tovarda gavdalangan va unda moddiylashgan ijtimoiy mehnati, deb hisoblaydilar. boshqalari esa tovarning qiymatini ushbu tovarga bo’lgan talab va taklif, ya’ni tovarning noyobligi belgilaydi, deb hisoblaydilar. umuman olganda, tovarning qiymati uning boshqa tovarga ayirboshlana olish darajasini aniqlash uchun zarurdir. narx (baho) va qiymat tushunchalari orasida deyarli farq yo’q. faqatgina narx (baho) – bu tovar qiymatining puldagi ifodasidir xolos. …

ida barcha resurslardan bekami-ko’st foydalanish bu ko’rsatkichlarning rolini oshirish zaruratini taqozo etadi. shu sababli tannarx atamasining mohiyati, ahamiyati, mazmuni va shakllarini yaxshi bilish hamda uni pasaytirish masalasiga katta e’tibor berish kerak bo’ladi. biron-bir mahsulot ishlab chiqarish uchun ma’lum miqdorda xomashyo va materiallar, mehnat va boshqa ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan yuklama xarajatlar sarflanadi. mahsulot ishlab chiqarish bilan bevosita bog’liq bo’lgan xarajatlarning puldagi ifodasi mahsulot ishlab chiqarish tannarxi deb ataladi. mahsulot ishlab chiqarish tannarxi ko’rsatkichi ishlab chiqarishni rivojlantirishda va uni tashkil etishda muhim rol o’ynaydi. mahsulot ishlab chiqarish tannarxini pasaytirish ishlab chiqarish rentabelligini oshirish, ya’ni foydani ko’paytirishning, mavjud resurslar bilan ishlab chiqarish hajmini o’stirishning muhim omili hisoblanadi. mahsulot ishlab chiqarish tannarxi ko’rsatkichi ishlab chiqarish sifat ko’rsatkichlari orasida alohida o’rin tutadi. ishlab chiqarishni va mehnatni tashkil etish, texnika va materiallardan foydalanish, moddiy texnika ta’minotini takomillashtirish, mahsulot sifatini yaxshilash borasidagi hamma o’zgarishlar xarajatlar darajasida aks etadi. shu sababli ham biz mahsulot tannarxi ishlab …

ҳамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тўғрисида»ги низом ] mahsulot (ishlar, xizmatlar) ning ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlar ularning iqtisodiy mazmuniga ko’ra quyidagi elementlar bilan guruhlarga ajratiladi: · ishlab chiqarishning moddiy xarajatlari (qaytariladigan chiqitlar qiymati chiqarilib tashlangan holda); · ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan mehnatga haq to’lash xarajatlari; · ishlab chiqarishga tegishli bo’lgan ijtimoiy sug’urtaga ajratmalari; · asosiy fondlar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi; · ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan boshqa xarajatlar. i. ishlab chiqarish bilan bog’liq moddiy xarajatlar. ishlab chiqarish bilan bog’liq moddiy xarajatlarga quyidagilar tegishli bo’ladi: 1. ishlab chiqariladigan mahsulot asosini tashkil etib uning tarkibiga kiradigan yoki mahsulot tayyorlashda (ishlarni bajarishda, xizmatlar ko’rsatishda) zarur tarkibiy qism hisoblangan chetdan sotib olinadigan xom ashyo va materiallar. 2. normal texnologiya jarayonini ta’minlash va mahsulotlarni o’rash uchun mahsulot (ishlar, xizmatlar) yoki boshqa ishlab chiqarish ehtiyojlariga sarflanadigan (asbob-uskunalar, binolar, inshootlar va boshqa asosiy vositalar sinovini o’tkazish, nazorat qilish, saqlash, …

usiyatiga ega bo’lgan ishlar va xizmatlar. ishlab chiqarish xarakteriga ega bo’lgan ishlar va xizmatlarga mahsulot tayyorlash bo’yicha ayrim operatsiyalarni bajarish, xomashyo va materiallarga ishlov berish, iste’mol qilinayotgan ashyo va materiallar sifatini aniqlash uchun sinovlar o’tkazish, belgilangan texnologik jarayonlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish, asosiy ishlab chiqarish fondlarini tuzatish va boshqalar tegishli bo’ladi. xo’jalik yurituvchi subyekt ichida tashqi yuridik shaxslarning transport xizmatlari (xomashyo, materiallar, detallar, instrumentlar, inventarlar, yuklarning boshqa turlarini bazis (markaziy) ombordan sexga keltirish va tayyor mahsulotni saqlash uchun omborga keltirish) ham ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan xizmatlarga tegishli bo’ladi. 5. tabiiy xomashyo (er rekultivatsiyasiga ajratmalar, ixtisoslashtirilgan yuridik shaxslar tomonidan amalga oshiriladigan yerni rekultivatsiya qilish ishlariga haq to’lash), ildizi bilan beriladigan daraxtga haq to’lash, sanoat korxonalari tomonidan suv xo’jaligi tizimidan belgilangan limitlar doirasida va undan ortiqcha olinadigan suv uchun haq to’lash. sanoatning xomashyo tarmoqlari uchun – yog’och-taxta materiallardan yoki foydali qazilmalardan (rudadan) foydalanishga huquqlarning amortizatsiya qilinadigan qiymati yoki atrof-muhitni tiklash …

gacha transformatsiya qilish va uzatish xarajatlari xarajatlarning tegishli elementlariga kiritiladi). 8. ishlab chiqarish sohasida moddiy boyliklarning tabiiy yo’qolish normalari doirasida va ulardan ortiqcha yo’qotilishi, yaroqsizlanishi va kam chiqishi. 9. xo’jalik yurituvchi subyektning transporti va xodimlari tomonidan moddiy resurslarni yetkazish bilan bog’liq xarajatlar (yuklash va tushirish ishlari ham shu jumlaga kiradi) ishlab chiqarish xarajatlarining tegishli elementlariga kirishi kerak (mehnatga haq to’lash xarajatlari, asosiy fondlar amortizatsiyasi, moddiy xarajatlar va boshqalar). 10. xo’jalik yurituvchi subyektlar tomonidan moddiy resurslarni yetkazib beruvchilardan olinadigan idishlar ham moddiy resurslar qiymatiga kiritiladi. 11. mahsulot tannarxiga kiritiladigan moddiy resurslar xarajatlaridan qaytariladigan chiqitlar qiymati, idish va o’rash-joylash materiallari qiymati ularning amalda sotilishi, foydalanishi yoki omborga kirim qilinishi narxi bo’yicha chiqarib tashlanadi. 12. «moddiy xarajatlar» elementi bo’yicha aks ettiriladigan moddiy resurslar qiymati sotib olish narxidan, jumladan, barter bitishuvlarida, qo’shimcha narx (ustama)dan, ta’minot, tashqi iqtisodiy tashkilotlar tomonidan to’lanadigan vositachilik taqdirlashlaridan, tovar birjalari xizmatlari qiymatidan, xususan, brokerlik xizmatlaridan, bojlar va yig’imlardan, transportda tashishga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sanoatda tannarx, foyda va ishlab chiqarish rentabelligi"

1668548434.docx sanoatda tannarx, foyda va ishlab chiqarish rentabelligi reja: 1. qiymat va tannarx nazariyasi, ishlab chiqarish sarflarini kamaytirishning ilmiy asoslari 2. mahsulot ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi xarajatlarni guruhlash. 3. foyda va uni maksimallashtirish 4. rentabellik va uni oshirish yo’llari 5. mahsulot tannarxini pasaytirishning manbalari va omillari 1. qiymat va tannarx nazariyasi, ishlab chiqarish sarflarini kamaytirishning ilmiy asoslari iqtisodiyot nazariyasida qiymat va tannarx masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. jumladan, qiymat tushunchasi borasida bir qator munozarali fikrlar mavjud. ayrim iqtisodchi olimlar tovarning qiymatini uning natijaliligi bilan bog’lasalar, ayrimlari tovar qiymati – tovar ishlab chiqaruvchilarning tovarda gavdalangan va un...

DOCX format, 341.2 KB. To download "sanoatda tannarx, foyda va ishlab chiqarish rentabelligi", click the Telegram button on the left.

Tags: sanoatda tannarx, foyda va ishl… DOCX Free download Telegram