termodinamik qonunlari

PPTX 12 pages 73.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.6 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

termodinamik qonunlari termodinamik qonunlari termodinamika — issiqlik, energiya va ish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganuvchi fizika bo‘limi. asosiy maqsad: energiyaning turli shakllarini (issiqlik, mexanik, elektr va boshqalar) o‘zaro bog‘lash va almashinuv qonuniyatlarini o‘rganish. termodinamik tizim: o‘rganilayotgan modda yoki jismlar to‘plami. muhit: tizimdan tashqaridagi hamma narsa. termodinamik tizim turlari termodinamik tizim — bu issiqlik, energiya va modda almashinuvi jarayonlarini o‘rganish uchun ajratib olingan makon yoki modda to‘plamidir. tizim — o‘rganilayotgan jism yoki jismlar majmui. tizimdan tashqaridagi hamma narsa muhit deb ataladi 1) ochiq tizim (open system) ta’rifi: tizim va muhit o‘rtasida modda ham, energiya ham almashadi. xususiyatlari: tizim chegarasi o‘zgaruvchan. massa va issiqlik energiyasi tizimga kiradi yoki chiqadi. holat vaqtga bog‘liq. misollar: dvigatel silindri (yonish paytida gaz kirib chiqadi). odam organizmi (kislorod kiradi, karbonat angidrid chiqadi). daryo, ochiq idishdagi bug‘lanayotgan suv. yopiq tizim (closed system) ta’rifi: tizimda modda almashinuvi yo‘q, lekin energiyalashinuvi (issiqlik yoki ish shaklida) sodir bo‘ladi. xususiyatlari: massa doimiy, faqat …

2 / 12

$namik qonuni — issiqlik muvozanati (0-qonun) agar tizim a tizim b bilan issiqlik muvozanatida bo‘lsa, va tizim b tizim c bilan issiqlik muvozanatida bo‘lsa, u holda tizim a ham tizim c bilan issiqlik muvozanatida bo‘ladi mazmuni va ahamiyati har qanday ikkita jism o‘zaro issiqlik almashinuvi to‘xtaganida, ular issiq muvozanat holatida bo‘ladi. bunday holatda ularning temperaturalari teng bo‘ladi: ta=tb uchta jism uchun yuqoridagi qonun shuni bildiradiki, temperatura – o‘lchanadigan va taqqoslanadigan miqdor. . issiqlik muvozanati jarayoni qanday kechadi ikkita jism (masalan, issiq va sovuq) bir-biriga tegiziladi. issiqlik oqimi issiq jismlardan sovuqqa o‘tadi. vaqt o‘tishi bilan ularning temperaturasi tenglashadi: t1=t2=tmuvozanatt_1 = t_2 = t_{muvozanat}t1=t2=tmuvozanat 1-qonun — energiya saqlanish qonuni energiya saqlanish qonuni shuni aytadiki, energiya yo‘qolmaydi va yo‘qdan paydo bo‘lmaydi — u faqat bir turdan boshqa turga o‘zgaradi yoki bir jismdan boshqasiga o‘tadi. mexanik energiya — jism harakatga kelganda potensial energiya kinetik energiyaga aylanadi (masalan, tosh balandlikdan tushganda). elektr energiyasi — lampada …$

3 / 12

. ya’ni, jismga issiqlik berilsa yoki u bilan ish bajarilsa, uning ichki energiyasi ortadi. 2-qonun — entropiya va jarayon yo‘nalishi mazmuni: issiqlik o‘z-o‘zidan har doim issiq jismdan sovuq jismga o‘tadi. tabiatda qaytmas jarayonlar ustunlik qiladi. kelvin ifodasi: bitta issiqlik manbaidan issiqlik olib, uni to‘liq ishga aylantiruvchi mashina yaratilmaydi. issiqlik dvigateli: gaz issiqlik manbaidan energiya olib, ish bajaradi, bir qismi sovuq muhitga chiqadi. muzning erishi, gazning tarqalishi — entropiya ortadi. 3-qonun — absolyut nol va entropiya minimumi mazmuni: temperatura 0 k (absolyut nol) ga yaqinlashganda, tizim entropiyasi nolga yaqinlashadi. absolyut nol – 0 k = −273.15°c bu nuqtada zarrachalar harakati to‘xtaydi. amalda bu temperatura erishib bo‘lmaydi, faqat yaqinlashish mumkin. amaliy ahamiyat: yuqori aniqlikdagi sovitish tizimlari (kriogenika, kvant fizika). supero‘tkazuvchanlik, super suyuqlik hodisalari shu sharoitda yuz beradi. termodinamik qonunlar o‘rtasidagi bog‘liqlik qonun asosiy mazmun natija 0-qonun temperatura muvozanati harorat o‘lchash mumkin 1-qonun energiya saqlanadi q, a, δu o‘zaro bog‘liq 2-qonun jarayon yo‘nalishi, …

4 / 12

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamik qonunlari"

termodinamik qonunlari termodinamik qonunlari termodinamika — issiqlik, energiya va ish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganuvchi fizika bo‘limi. asosiy maqsad: energiyaning turli shakllarini (issiqlik, mexanik, elektr va boshqalar) o‘zaro bog‘lash va almashinuv qonuniyatlarini o‘rganish. termodinamik tizim: o‘rganilayotgan modda yoki jismlar to‘plami. muhit: tizimdan tashqaridagi hamma narsa. termodinamik tizim turlari termodinamik tizim — bu issiqlik, energiya va modda almashinuvi jarayonlarini o‘rganish uchun ajratib olingan makon yoki modda to‘plamidir. tizim — o‘rganilayotgan jism yoki jismlar majmui. tizimdan tashqaridagi hamma narsa muhit deb ataladi 1) ochiq tizim (open system) ta’rifi: tizim va muhit o‘rtasida modda ham, energiya ham almashadi. xususiyatlari: tizim chegarasi o‘z...

This file contains 12 pages in PPTX format (73.6 KB). To download "termodinamik qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamik qonunlari PPTX 12 pages Free download Telegram