davlatning bozor iqtisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iqtisodiy funksiyalari

PPTX 18 pages 107.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 107.3 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slayd 1 reja: davlatning bozor iqtisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iqtisodiy funksiyalari. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari. antimonopol faoliyat va raqobatni rivojlantirish. daromadlarni ijtimoiy manfaatlarni e`tiborga olgan xolda qayta taqsimlash. resurslarni qayta taqsimlash. 1. davlatning bozor iktisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iktisodiy funktsiyalari. davlatning aralashuvisiz iqtisodiyot o`zini - o`zi samarali boshqara olmas ekan. bozor kuchlari avvalam bor iqtisodiyotda mavjud barcha resurslardan to`liq foydalanishni va baxolarning barkaror darajasini ta`minlab turadigan darajadagi milliy ishlab chikarish xajmlarini saqlab turish uchun yetarli emas. bozor iqtisodining ko`zda tutilmagan salbiy samaralari quyidagilar: bozorni monopollashuvi xavfi; jamiyat infratuzilmasini ( transpor, ijtimoiy infratuzilma, mudofaa, jamoat tartibini saqlash,fundamental tadqiqotlar va x.k.) rivojlantirishga ragbatning yo`qligi; atrof muxitni ifloshlanishi va tabiiy resurslardan samarasiz foydalanish xavfi; ijtimoiy tengsizlik, axoli daromadlari darajasidagi tabakalanish darajasinig o`sishi; resurslarni adolatsiz taqsimlanishi xavfi; iqtisodiyotning bekaror rivojlanishi, iqtisodiy inqirozlarning ro`y berishi va x.k. sof bozor uchun xos bo`lgan bu kamchiliklar davlatning, iqtisodiy tizimning samaradorligini oshirishga …

2 / 18

ddiy ilgarilashga erishildi. davlatning iqtisodiy funktsiyalari ko`p va xilma-xildir. davlatning asosiy iqtisodiy funktsiyalariga quyidagilar kiradi: 1. bozor tizimi samarali faoliyat ko`rsatishini ta`minlaydigan xuquqiy baza va ijtimoiy muxitni ta`minlash; 2. rakobat muxitini yaratish va uni ximoya kilish. 3. ijtimoiy ne`matlar bilan ta`minlash maksadida resurslarni kayta taksimlash; 4. atrof muxitni ximoya kilish; 5. daromad va boyliklarni kayta taksimlash; 6. iktisodiyotni barkarorlashtirish,( ishsizlik va inflyatsiya darajalarini nazorat kilish xamda iktisodiy o`sishni ragbatlantirish.) davlat bozor iqtisodiyotining samarali faoliyat ko`rsatishi uchun asos bo`ladigan ayrim xizmatlarni va xuquqiy bazani ta`minlash vazifalarini zimmasiga oladi. xuquqiy bazani ta`minlash asosan iqtisodiy faoliyatni tartibga soluvchi qonunlar ishlab chiqarishda va bu qonunlarni bajarishni taminlash xamda nazorat qilishda namoyon bo`ladi. davlat, shuningdek xalkaro munosabatlarni yo`lga qo`yib o`z tadbirkorlaring maxsulotlarini xorijiy mamlakatlarda sotishi uchun qulay sharoit yaratadi. bunga ikki tomonlama soliqqa tortmaslik, boj to`lovlari bo`yicha o`zaro imtiyozlar berish, investitsiyalarni kafolatlash kabi masalalarda xukumatlararo kelishuvlar orkali erishiladi. tashki savdoni tartibga solish vositalari orqali xam …

3 / 18

osita tartibga solish usullarini o`z ichiga oladi. davlat byudjet xarajatlarini (davlat xarajatlari va transfert to`lovlari) ko`paytirish yoki qisqartirish orqali mamlakat iqtisodiyotiga aralashadi. davlat tomonidan tartibga solishning bevosita usullari yoki byudjet siyosati tovar va xizmatlarning davlat xaridi, yaimni taksimlash va qayta taqsimlash, ijtimoiy dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish, davlat byudjetining daromadlar va xarajatlar kismidagi mutanosiblikni ta`minlash, ishlab chiqaruvchilarga moliyaviy yordam shakllarini ko`rsatish, baxolar ustidan nazorat o`rnatish, eksport va import qilinadigan tovarlarga kvotalar o`rnatish va shuningdek, mamlakat axolisini ximoya qilish maqsadida olib borilayotgan chora-tadbirlar majmuasidan iborat. davlat tomonidan ko`rsatiladigan moliyaviy yordamlar dotatsiya, subventsiya va subsidiya shakllarida olib boriladi. subsidiyalar – bu, pul yoki natura ko`rinishidagi yordam turi bo`lib, byudjet va byudjetdan tashkari fondlardan ko`rsatiladi. subsidiyalar bevosita va bilvosita bo`lishi mumkin. bevosita subsidiyalarga kapital ko`yilmalar, ilmiy tadkikotlar, kadrlarni kayta tayyorlashga ajratilgan mablaglar kirsa, bilvosita subsidiyalarga solik imtiyozlari, imtiyozli shartlarda kreditlar berish, pasaytirilgan bojxona bojlari va boshkalar kiradi. bundan tashkari davlat axolini davlat …

4 / 18

tartibga solish, tijorat banklarining majburiy ravishda markaziy bankda saqlaydigan zaxiralari normasini o`zgartirish, qimmatli qog’ozlar bo`yicha ochiq bozordagi operatsiyalarni yo`lga qo`yish va shuningdek, boshqa tadbirlardir. iqtisodiyotni tartibga solish vositalaridan yana biri davlat tomonidan iqtisodiyot kelajagini oldindan taxminlash (prognozlash) va uni rivojlantirish dasturini ishlab chiqsh xamda xayotga tatbiq etish xisoblanadi. davlat byurtmasiga asosan uzoq va qisqa muddatlarga mo`ljallangan prognozlar tuziladi. prognozlarda resurslar, texnologiya, ichki bozor xajmi va tarkibi, eksport va import, davlat xarajatlari, ishlab chiqarish tarkibidagi o`zgarishlar, matematik modellar asosida xisob-kitob qilinadi va iqtisodiyotning qaysi yo`nalishda rivojlanishi aniklanadi. 3. antimonopol faoliyat va raqobatni rivojlantirish. davlat monopoliyani cheklash va raqobat muxitini yaratishi zarur. o`zbekiston respublikasida bu vazifani amalga oshirish monopoliyadan chikarish rakobat va tadbirkorlikni ko`llab kuvvatlash davlat ko`mitasi zimmasiga yuklatilgan. monopollashuvga qarshi kurash maksadlarida monopol korxonalar reestri tuziladi. bunda monopol korxonalar tabiiy monopoliya va tabiiy monopoliya xisoblanmagan korxonalarga bo`linadi. tabiiy monopol bo`lmagan korxonalarni monopoliyadan chikarish chora- tadbirlari ko`riladi. tabiiy monopolist korxonalar o`z mavqelaridan …

5 / 18

tish, aktsionerlashtirish kabi usullar qo`llaniladi. tadbirkorlikni rivojlantirishni davlat tomonidan qo`llab quvvatlash, shuningdek ularning xuquqlarini ximoya qilish orqali xam amalga oshiriladi. o`zbekiston respublikasi prezidentining 2005 yil 5 oktyabrda imzolangan «tadbirkorlik sub`ektlarini tekshirishni yanada kiskartirish va uning tizimini takomillashtirish chora tadbirlari to`grisida» gi farmoni nazorat kiluvchi organlarning tadbirkorlik sub`ektlari faoliyatiga aralashuvini cheklash, ularning xukuklarini davlat tomonidan qonuniy kafolatlashni kuchaytirishga bir misol bo`ladi. 4. daromadlarni ijtimoiy manfaatlarni e`tiborga olgan xolda qayta taqsimlash fermerlar maxsulotini kafolatlangan baxolarda sotib olish va minimal ish xaki to`grisidagi qonunchilik davlat axolining ayrim guruxlari daromadlarini tenglashtirish maqsadida baxoni tartibga solib turishiga misol bo`la oladi. bundan tashkari axolidan olinadigan daromad soliklarining foizlar bo`yicha tabakalanishi xam kam ta`minlangan axolini qo`llab-kuvvatlash maqsadida oli borilayotgan tadbirlaridan biridir. birinchidan, transfert to`lovlari orkali yordamga muxtoj, bokimanda, nogiron va ishsizlarni nafakalar bilan ta`minlaydi. ikkinchidan, davlat bozorga aralashuvi orqali daromadlar taksimlanishini o`zgartiradi. davlat daromadlarni axoli o`rtasida quyidagicha qayta taqsimlaydi. birinchidan, daromadlar axolining turlicha daromad oladigan katlamlari orasida …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlatning bozor iqtisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iqtisodiy funksiyalari"

slayd 1 reja: davlatning bozor iqtisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iqtisodiy funksiyalari. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vositalari. antimonopol faoliyat va raqobatni rivojlantirish. daromadlarni ijtimoiy manfaatlarni e`tiborga olgan xolda qayta taqsimlash. resurslarni qayta taqsimlash. 1. davlatning bozor iktisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iktisodiy funktsiyalari. davlatning aralashuvisiz iqtisodiyot o`zini - o`zi samarali boshqara olmas ekan. bozor kuchlari avvalam bor iqtisodiyotda mavjud barcha resurslardan to`liq foydalanishni va baxolarning barkaror darajasini ta`minlab turadigan darajadagi milliy ishlab chikarish xajmlarini saqlab turish uchun yetarli emas. bozor iqtisodining ko`zda tutilmagan salbiy samaralari quyidagi...

This file contains 18 pages in PPTX format (107.3 KB). To download "davlatning bozor iqtisodiyoti rivojlanishiga aralashuvi zarurligi va asosiy iqtisodiy funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlatning bozor iqtisodiyoti r… PPTX 18 pages Free download Telegram