afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi

PPTX 6 pages 6.2 MB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi 1 tektonik tuzilishi afrikaning geologik tuzilishi boshqa materiklarning geologik tuzilishiga nisbatan ancha oddiy, murakkab geotektonik strukturalar kam uchraydi. lekin, shunga qaramasdan u barcha materiklar singari o’zining juda uzoq davom etgan geologik va tektonik rivojlanish tarixiga ega. materikning shimoli- g’arbidagi atlas tog’lari, janubidagi kap tog’laridan tashqari hamma qismi, madagaskar oroli va materikka shimoli-sharq tomondan tutash bo’lgan osiyoning arabiston yarim oroli hududlari afrika (afrika-arabiston) platformasini hosil qiladi. chunki, bu hududlar qadimgi gondvana materigining tarkibiy qismlari bo’lib, ularning zaminini asosan kembriydan oldin vujudga kelgan kristall jinslar tashkil etgan. 2 2 afrika platformasining poydevori materikning ko’pchilik hududlarida yer yuzasiga chiqib, rel’ef shakllarida o’z ifodasini topgan. platformaning ko’tarilgan qismlari arxey erasining oxirlarida vujudga kelgan. kristall poydevorning asosiy ko’tarilmalari materikning chekka qismlarida ikkita polosa hosil qilib joylashgan. 3 birinchi katta polosa sharqda qizil dengiz va adan qo’ltig’i sohillaridan boshlanib, materikning eng janubi-sharqiy hind okeani qirg’oqlarigacha davom …

2 / 6

qizil dengiz va adan qo’ltig’i sohillaridan boshlanib, materikning eng janubi-sharqiy hind okeani qirg’oqlarigacha davom etadi. ikkinchi polosa g’arbda gvineya qo’ltig’i va atlantika okeani qirg’oqlari bo’ylab cho’zilgan. bulardan tashqari ayrim mustaqil ko’tarilmalar afrikaning ichki hududlari - sahroi- kabirda, rodeziyada, nil daryosining yuqori qismida uchraydi. bu ko’tarilmalarning yoshini geologlar o’rtacha 2 mlrd. yilga teng deb hisoblashadi. arxey poydevoridan ko’tarilib turgan va yer yuzasiga chiqib qolgan balandliklar kuchli burmalangan, metamorflashgan va intruziv jinslardan tarkib topgan. bularning asosini tashkil etuvchi cho’kindi jinslarning yoshi 2,8-3,3 mlrd. yilga teng bo’lib, ular platformadan oldingi geosinklinal zonada hosil bo’lgan. dastlabki paytda bu jinslar suv osti vulkan lavalari va tuflari, ohaktoshlar, gillar, qumlar bo’lib, arxeyning oxirida kristall va metamorfik jinslarga, slaneslarga, kvarsitlarga va marmarlarga aylangan. 4 geosinklinal zonadagi dengiz sathidan ko’tarilib turgan quruqliklar nurash natijasida yemirilib va yuvilib qumoq, shag’al toshli cho’kindi jinslar hosil qilgan. bu yotqiziqlar platformaning bukilgan joylarini to’ldirib, kristall poydevorning yuza qismini qoplab olgan. keyinchalik bu …

3 / 6

an. 4 afrika hududi oligosendan boshlab umumiy ko’tarilish bosqichiga qadam qo’yadi. yangi ko’tarilish bosqichi ayniqsa, materikning sharqiy qismida shiddat bilan davom etib, sharqiy afrika va efiopiya tog’liklarini hosil qilgan. bu yerda avval vujudga kelgan uzilmalar va yoriqlar zonasi uzil-kesil shakllanib, uzoq masofaga cho’zilgan ko’p tarmoqli grabenlarni barpo etadi. qizil dengiz, adan qo’ltig’i, sharqiy afrikadagi yirik ko’llar - rudolf, tanganika, n’yasa va boshqalar ana shu grabenlarda vujudga kelgan. o’sha davrda tektonik yoriqlar harakatiga shiddatli vulkanlar faoliyati hamrohlik qilgan. avvalo yoriqlar tipidagi bazaltlar oqib chiqib tog’liklarni, neogenga kelib markaziy tipdagi ulkan vulkanik tog’larni hosil qilgan. jumladan, kilimanjaro, keniya, meru, nyamlagira, niragonga va boshqa vulqonlar vujudga kelib, ularning ayrimlari hozir ham faol harakat qilib turadi. 5 5 afrika tabiati va halqlari hayotini tadqiq etishda rus sayyohlari ham ishtirok etishgan. xix asr oxirida v.v.yunker markaziy va sharqiy afrikaga sayohat qilib, materikning tabiati va aholisi haqida qiziqarli ma’lumotlar to’playdi, topografik ishlarni amalga oshiradi, gidrologik va …

4 / 6

$age12.jpg image13.png image14.svg image15.png image16.svg image17.png image18.png image19.svg image20.png image21.svg image22.jpg image23.png .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; }$

5 / 6

afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi"

afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi 1 tektonik tuzilishi afrikaning geologik tuzilishi boshqa materiklarning geologik tuzilishiga nisbatan ancha oddiy, murakkab geotektonik strukturalar kam uchraydi. lekin, shunga qaramasdan u barcha materiklar singari o’zining juda uzoq davom etgan geologik va tektonik rivojlanish tarixiga ega. materikning shimoli- g’arbidagi atlas tog’lari, janubidagi kap tog’laridan tashqari hamma qismi, madagaskar oroli va materikka shimoli-sharq tomondan tutash bo’lgan osiyoning arabiston yarim oroli hududlari afrika (afrika-arabiston) platformasini hosil qiladi. chunki, bu hududlar qadimgi gondvana materigining tarkibiy qismlari bo’lib, ularning zaminini asosan kembriydan oldin vujudga kelgan kristall jins...

This file contains 6 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "afrika materigi tektonikasi, tekshirilish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: afrika materigi tektonikasi, te… PPTX 6 pages Free download Telegram