toshbaqalar tuzilishi

PPTX 23 pages 4.8 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

powerpoint presentation mavzu: toshbaqalar tuzlishining asosiy xususiyatlari, turlari, tarqalishi bajardi: ibrohimova iroda reja: 1.toshbaqalar turkumiga umumiy ta’rif. toshbaqalar tuzilishining asosiy xususiyatlari.kenja turkumlar 2.dengiz toshbaqalari va yashirinbo’yinli toshbaqalar kenja turkumlari 3.yon bo’yinlilar va yumshoq terili toshbaqalar kenja turkumlari sudralib yuruvchilarning o’ziga xos tuzilishga ega ko’plab qiziqishlar va muhokamalarga sabab bo’ladigan vakillari hisoblangan toshbaqalar sayyoramizdagi ajabtovur jonivorlar sirasiga kiritiladi. olimlarning fikricha, tabiatda toshbaqalarning o‘ziga xos o‘rni bor. ular boshqa jonivorlar singari oziq zanjirining muhim bo‘g‘inidan biridir. uning inson hayotidagi o‘rnini esa qadimdan kuzatish mumkin. odamlar toshbaqalarning go‘shtini iste'mol qilib, kosasidan uy-ro‘zg‘or buyumlarini yasashgan. toshbaqalar eng qadimgi jonivorlardan biridir. ular ikki million yil ilgari paydo bo‘lib, hozirgacha tashqi ko‘rinishi deyarli o‘zarmagan. hozirgi toshbaqalarning tanasini ustki, pastki va yon tomondan pansir (kosa) qoplab olgan . pansirning ustki tomondagisi karapaks, pastki tomondagisi plastron deyiladi, bular pay yoki suyak tutkich bilan bog’langan bo’ladi. karapaks teri hisobidan hosil bo’lgan suyak plastinkalaridan tashkil topgan bo’lib, bularga qovurg’alar va …

2 / 23

olgan toq plastinkadan iborat. umurtqa pog’onasining bo’yin va dum bo’limlari harakatchan bo’lsa, qolgan qismlari harakatsiz bo’lib, karapaksga qo’shilib ketadi. kurak va korakoid suyaklari erkin. jag’larida tishlari yo’q lekin jag’lari o’tkir qirrali shoh qin bilan koplangan. oyoq, va bo’yin muskullari yaxshi rivojlangan, lekin qorin muskullari yo’qolib ketgan. o’pkalari juda katta va murakkab tuzilgan. o’pka ventilyasiyasi amfibiyalardagi singari og’iz bo’shlig’i tagining tilosti apparati muskullari yordamida tebranishi hamda yelka va chanoq muskullarining faol ta’siri orqali yuzaga keladi. suvda yashovchi toshbaqalarda qo’shimcha nafas olish organi bo’lib qon kapillyarlariga boy bo’lgan halqum o’simtalari hamda juft anal pufaklar xizmat qiladi. toshbaqalar tropik va mo’tadil zonalarda tarqalgan. dengiz, chuchuk suv, botqoq va quruqlikda hayot kechiradi. qattiq po’stli tuxum qo’yadi. bu kenja turkumga 140 ta tur toshbaqalar kiradi. bular chuchuk suvlarda va quruqlikda hayot kechiradi. bular boshini kosa ichiga tortib olishi bilan xarakterlidir, chuchuk suv toshbaqalari afrika, janubiy evropa, osiyo va amerikada tarqalgan.tipik vakillariga kaspiy toshbaqasi (slemmys sasiba), …

3 / 23

shox plastinkalari uchun ovlanadi. yashirinbo’yinli toshbaqalar avstraliyaning shimoliy va shimoli-sharqiy qismida yashaydi. dengiz bodringlari, molluskalar, meduzalar, krevetkalar, boshqa umurtqasizlar hamda dengiz suvo’tlari bilan oziqlanadi. ular bir mavsumda 3-4 marotaba 50-55 tadan tuxum qo’yadilar. tuxumlari nisbatan yirik, inkubatsion davri 55 kunni tashkil etadi. har 2-3 yilda bir ko’payadi, tuxumlarini avstraliya qirg’oqlariga qo’yadi. erkak toshbaqalar dengizga chiqib ketganidan so’ng hech qachon quruqlikka qaytmaydi. urug’lanish jarayoni suvda kechadi. ushbu toshbaqa turi qirilib ketish xavfi ostida turgan tur bo’lib, xalqaro qizil kitobga kiritilgan. avstraliya yashil toshbaqasi loggerxed yoki karetta – caretta caretta voyaga yetgan toshbaqaning uzunligi 70 – 95 sm, og’irligi 80 – 200 kg atrofida bo’ladi. kosasi yuraksimon shaklda, rangi jigarrang, qizg’ish-jigarrang va zaytunsimon rangda bo’ladi. asosan qisqichbaqasimonlar va molluskalar bilan, shuningdek baliqlar, meduzalar va bulutlar bilan oziqlanadi. urg’ochilari yoz va kuzgi mavsumda 4-5 marotaba diametri 4 sm bo’lgan 100 – 126 ta yumaloq tuxum qo’yadilar. yosh toshbaqalar tuxumdan 1-2 oyda chiqadilar, shundan …

4 / 23

ydigan narsalarni (plastik paketlar, penoplastlar) ham yutib yuborish holatlari uchrab turadi. tutqunlikdagi vakillarida esa hatto kannibalizm hodisasi kuzatilgan. ular dushman tufayli tez-tez qirg’oqqa chiqib turadi. quruqlikdagi dushmanlari opossumlar, yovvoyi to’ng’iz va ilonlar hisoblanadi terili toshbaqa dermochelys coriacea terili toshbaqalar oilasining yagona vakili. shu bilan birga hozirgi toshbaqalarning eng yirik vakili hisoblanadi. qayd etilgan eng yirik terili toshbaqaning uzunligi 2,6 metr, oldingi oyoqlari orasidagi masofa 2,5 metr, massasi 916 kg bo’lgan. ushbu toshbaqalarning evolutsiyasi trias davridan beri boshqa turkumdoshlarinikidan alohida kladada kechgan, shu bois ham ko’p jihati bilan ulardan farqlanadi. ularning kosasi suyak sistemasi bilan bog’lanmagan bo’lib, mayda suyak plastinkalardan tashkil topgan. muguz tangacha qatlami mavjud emas. terili toshbaqalar asosan meduzalar, taroqlilar, qisqichbaqasimonlar, boshoyoqli molluskalar, trepangilar va mayda baliqlar bilan oziqlanadi. ular deyarli barcha tropik dengizlarda uchraydi. terili toshbaqa go’shti istemol qilinganda zaharlanish holatlari uchrab tursada, ular iste’molga yaroqli hisoblanadi. o’rta osiyo cho’l toshbaqasi cho'l toshbaqasining orqa qalqoni botqoqdagi kabi, ko'proq …

5 / 23

a krasnodar o'lkasi va dog'iston respublikasining tog' etaklarida cheklangan hududda topilgan. fil yoki galapagos toshbaqasi (lat. chelonoidis nigra) yer yuzidagi toshbaqalar oilasining eng katta a'zosi hisoblanadi. fil toshbaqalari 250-200 million yil oldin trias davri atrofida yerda paydo bo'lgan. shu vaqt ichida ularning qiyofasi o'zgarmadi.hozirda fil toshbaqasining 15 kichik turi ma'lum bo'lib, ulardan 5 kichik turi allaqachon yo'q bo'lib ketgan. galapagos toshbaqasi kattaligi bilan barchani hayratga soladi, chunki vazni 300 kg va balandligi 1 m gacha bo'lgan toshbaqani ko'rish ba’zi odamlarni cho’chitishi ham mumkin, uning diametri 1,5 metrga yetadi. yon bo‘yinli toshbaqalar (pleurodira) kenja turkumi ushbu kenja turkum vakillari boshi va bo'ynini gorizontal tekislikda yon tomonga burib plastron bilan karapaks orasidagi bo'shliqqa joylashtiradi. ular janubiy yarimsharda: avstraliya, janubiy afrika va janubiy amerika chuchuk suvlarida yashaydi. asosiy vakillariga arrau yoki tartaruga (podocenem expansa), matamata, argentina ilonbosh toshbaqasi va boshqalar kiradi. arrau toshbaqasi ancha yirik bo'lib, qalqonining uzunligi 80 sm gacha boradi. ularning …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshbaqalar tuzilishi"

powerpoint presentation mavzu: toshbaqalar tuzlishining asosiy xususiyatlari, turlari, tarqalishi bajardi: ibrohimova iroda reja: 1.toshbaqalar turkumiga umumiy ta’rif. toshbaqalar tuzilishining asosiy xususiyatlari.kenja turkumlar 2.dengiz toshbaqalari va yashirinbo’yinli toshbaqalar kenja turkumlari 3.yon bo’yinlilar va yumshoq terili toshbaqalar kenja turkumlari sudralib yuruvchilarning o’ziga xos tuzilishga ega ko’plab qiziqishlar va muhokamalarga sabab bo’ladigan vakillari hisoblangan toshbaqalar sayyoramizdagi ajabtovur jonivorlar sirasiga kiritiladi. olimlarning fikricha, tabiatda toshbaqalarning o‘ziga xos o‘rni bor. ular boshqa jonivorlar singari oziq zanjirining muhim bo‘g‘inidan biridir. uning inson hayotidagi o‘rnini esa qadimdan kuzatish mumkin. odamlar toshbaqalarning go‘shti...

This file contains 23 pages in PPTX format (4.8 MB). To download "toshbaqalar tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: toshbaqalar tuzilishi PPTX 23 pages Free download Telegram