botanika fanining vazifalari va uning bo’limlari

DOCX 10 стр. 39,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 10
mundarija kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 i bob botanika fanining taraqqiyoti. 1.1 botanika fanining rivojlanish tarixi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 ii bob botanika fani vazifalari va uning bo’limlari. 2.1 botanika fanining vazifalari haqida umumiy ma’lumot . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 2.2 botanika fanining bo’limlari . . . . . . . . …
2 / 10
nologiya (yunoncha p o l i n — chang) o’simliklarning chang va sporalarini tekshiradi; karpologiya (yunon. karp — meva) — mevalar tavsifi va klassifikatsiyasi bilan shug’ullanadi; teratologiya esa o’simlik organlari tuzilishida uchraydigan anomal (yunoncha anomaliya — g’ayritabiiy o’zgachaumumiy tartibdan chetga chiqish) holatlarini o’rganadi. o’simliklar fiziologiyasi — o’simlik organizmida sodir bo’ladigan barcha hayotiy jarayonlarni (moddalar almashinuvi, o’sish, oziqlanish, nafas olish, fotosintez, rivojlanish va boshqalarni) o’rganadi. o’simliklar ekologiyasi (yunoncha o i k o s — uy) ularning o’zaro va tashqi muhit bilan bog’lik, bo’lgan munosabatini o’rganadi. ma’lumki, o’simliklar hayoti tashqi muhit bilan uzviy bog’liq. har bir o’simlik uzoq davom etgan evolyusiya jarayonida ma’lum bir muhitda o’sishga moslashgan bo’lib, u o’z navbatida, o’sha muhitga bevosita ta’sir etadi. iii bob ekologiya va o’simliklar 3.1. o’simlik ekologiyasi va ularning tabiiy muhitdagi o’rinlari muhitning muhim (asosiy) abiotik omillari iqlim (harorat, yorug’lik, havo, bosim), tuproq, muhitning kimyoviy tarkibi va tabiiy, oziq-ovqat resurslarining mavjudligidir. lekin aslida epitet g’oyatda …
3 / 10
oliyati oralig’i keng. ushbu belgilar bo’yicha organizmlarning ekologik turlari quyidagicha farqlanadi: termofil, kriofil va mezoterm. termofillar jumlasiga haroratning yuqori shartli chegarasidan past haroratda yashay olmaydigan va ko’paya olmaydigan organizmlar kiradi (ko’pincha haroratning shunday chegarasi 18-200s qabul qilinadi). kriofillar jumlasiga (yoki termofoblar) teskari, faqat nisbatan past haroratda (100s baland bo’lmagan) yashash va ko’payish qobiliyatiga ega bo’lgan organizmlar kiradi. mezoterm organizmlar o’rtacha qiymatdagi haroratli omillarda yashay oladi. mezotermlarga mo’tadil kenglikdagi bir qancha turlar kiradi. organizmlarning asosiy massasi aktiv termoregulyatsiya faoliyatiga ega bo’lmaydi. uning aktivligi tashqi tomondan oladigan issiqlikka, tanasining harorati esa atrof muhit haroratiga bog’liq. ana shunday organizmlar poykiloterm yoki ekzoterm deb ataladi. qushlar va ko’pincha sut emizuvchilar atrof - muhitni o’rab turgan haroratga bog’liq bo’lmagan holda doimiy haroratni ushlab turish qobiliyatiga ega (biokimyoviy reaktsiyalarning issiqligi hisobiga. ana shunday organizmlar gomoyoterm (yoki) endoterm nomlarini olgan. abiogen omillarni chuqurroq o’rganishga qiziquvchilar (odum, 1986; svetnik va boshq. 1987; dedyu, 1990 va boshqalar) monografiya va …
4 / 10
va ko’rsatishdan iborat. o’simliklarni qurshab olgan muhit ko’p sonli elementlardan tarkib topgan bo’lib, ularning hammasi, ham o’simliklarga bir xilda ta’sir ko’rsatmaydi va o’simliklar ham ularga nisbatan bir xilda munosabatda bo’lmaydi. odatda, o’simliklarga ta’sir ko’rsatadigan tashqi muhit omillari shartli ravishda uch guruhga bo’linadi: o’simliklar uchun juda zarur bo’lgan ekologik omillarsiz ular hayot kechira olmaydi, ya’ni o’smaydi va rivojlanmaydi. bu xildagi omillarga yorug’lik, issiqlik,suv, minyeral tuzlar, karbonat angidrid va kislorod kiradi. o’simliklar uchun juda zarur bo’lmagan ekologik omillar; ular zarur bo’lmagan omil hisoblansada, lekin o’simliklar hayotiga, o’sish va rivojlanishiga ma’lum darajada ta’sir ko’rsatadi. bu xildagi omillarga tutun holatidagi gazlar, shamol, siyraklashgan havo, radioaktivlik va boshqalar kiradi. o’simliklar doim yoki vaqt-vaqti bilan farqsiz ravishda munosabatda bo’ladigan omillar, masalan, atmosferadagi inyert gazlar (ularga gazsimon azot ham kiradi); yashil o’simliklar yashaydigan muhitda doimiy ravishda azot mavjud bo’ladi, u o’simliklarga ta’sir ko’rsatmaydi, ta’sir ko’rsatganda ham u sezilmaydigan darajada bo’ladi. lekin muhitning ayrim elementlari ba’zi o’simliklar uchun …
5 / 10
roelementlar ko’pchilik o’simliklar uchun kerak va ayrimlari uchun nihoyatda zarurligi aniqlanmagan edi. shuni alohida qayd qilish kerakki, jami ekologik omillarning organizmlarga bir vaqtda, birgalikda ta’sir ko’rsatish juda murakqab jarayon bo’lib, ularning oqibati ham nihoyatda xilma-xildir. bulardan tashqari, har xil o’simliklar uni qurshab olgan muhitdagi sharoitga bir xilda munosabatda bo’lmaydi. shunga ko’ra, yer yuzida yashab turgan muhit sharoitining hammasiga birday bardosh bera oladigan bironta organizm yo’q. ana shunga ko’ra har bir tur organism nisbatan tor doiradagi tempyeratura yorug’lik, yong’in miqdori, tuproq sharoiti va boshqa omillarning mavjudligida yashay oladi. abiotik muhit omillari va ularning tirik organizmlarga ta'siri. abiotik omillarning tirik organizmlarga ta'siri tirik organizmlarning zonal tarqalishi shamol ham yong'inlarning paydo bo'lishi va tarqalishiga ta'sir qiluvchi omillardan biridir. iqlim omillari: 1) birlamchi davriy omillar (yoruglik, harorat); 2) ikkilamchi davriy omillar (namlik); 3) davriy bo'lmagan omillar (kuchli shamol, atmosferaning sezilarli ionlanishi, yong'inlar). shamolning boshqa omillar bilan o'zaro ta'siri muhit, o'simliklarning rivojlanishiga, birinchi navbatda, ochiq …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "botanika fanining vazifalari va uning bo’limlari"

mundarija kirish . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 i bob botanika fanining taraqqiyoti. 1.1 botanika fanining rivojlanish tarixi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 ii bob botanika fani vazifalari va uning bo’limlari. 2.1 botanika fanining vazifalari haqida umumiy ma’lumot …

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (39,6 КБ). Чтобы скачать "botanika fanining vazifalari va uning bo’limlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: botanika fanining vazifalari va… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram