sutemizuvchilarni ichki tuzilishi

PPTX 27 pages 3.4 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya talim yo‘nalishi 205-guruh talabasi luqmonova davlatoy va jabborova xojaroy zoologiya fanidan taqdimoti andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya talim yo‘nalishi 205-guruh talabalari luqmonova davlatoy va jabborova xojaroy zoologiya fanidan taqdimoti mavzu: sutemizuvchilar tashqi va ichki tuzulishi va ularning xilma hilligi. sutemizuvchilarni tashqi tuzilishi. sutemizuvchilarni ichki tuzilishi. xilma-hilligi. tashqi tuzulishi. teri qoplami. boshqa umurtqalilarnikidan murakkab tuzilgan. bu ayni damda termoregulyatsiyada juda katta ahamiyatga ega. jun qoplami suvda yashovchilarda (kitlarda, tyulenlarda) yog’ qavati issiqlik ko’p sarf bo’lishining oldini oladi. sutemizuvchilar gavdasi bosh, bo‘yin, tana va oyoqlarga ajratish mumkin. sutemizuvchilar tana rangi ham aynan shu yunglar bilan bog’liq. ko'pchilik sutemizuvchilarning yung qoplami 2 hil : yo’g’on uzun va dag’al hamda ular orasida joylashgan mayin va qalin, tivit yunglardan iborat. qalin tivit terida haroratni saqlasa, dag‘al yunglar esa tivit qavat va teri ni mehanik ta'sirlardan himoya qiladi. malpigiy yoki o’sish qismi deb ataladigan tirik silindrsimon yoki …

2 / 27

a rivojlangan. yuzda ular mimika muskullaridan iborat. bu muskullar primatlarda yaxshi rivojlangan. skeleti. umurtqa pog’onasi bo’yin,ko’krak, bel, chanoq, dum qismlariga bo’linadi. bo’yin qismida o’zgarmas umurtqalar- atlant va epistrofeyning bo’lishi xarakterlidir. bo’yin umurtqalari- 7 ta. sut emizuvchilarda bo’yinning uzunligi umurtqalar soniga emas, ularning uzunligiga bog’liq. ko’krak qismi 12-15 ta umurtqadan tashkil topgan. kengaygan oldingi segment to’shning dastasi deyiladi. bel qismida umurtqalar soni 2-9 tadan bo’ladi. chanoq qismi o’zaro qo’shilib ketgan 4 ta umurtqadan iborat. dum umurtqalarining soni hayvon turiga bog’liq. hazm qilish organlari faqat sutemizuvchilarga xos bo’lgan go’sht, lab, lunj va jag’lar orasida joylashgan, og’iz oldi bo’shlig’idan boshlanadi. bu yeda oziq mexanik maydalanadi va kimyoviy ta’sirga duch keladi. tishlari kurak, qoziq, oziq oldi, soxta oziq va oziq tishlarga bo’linadi. og’iz bo’shlig’ining orqasida xalqum joylashgan. uning yuqori qismiga ichki burun teshiklari va yevxstaiyev nayi ochiladi. tomoqning ostki tomonida hiqildoqqa ochiluvchi yoriq joylashgan. qizilo’ngach yaxshi rivojlangan. aksariyat hollarda uning muskullari silliq. ayrim kavsh …

3 / 27

al konus va venoz sinuslari reduksiyalangan. o’ng va chap bo’lmasi ikkiga ajralgan. kichik qon aylanish doirasi, o’ng yurak qorinchasidan chiqib, yelka tomonga qayriladigan hamdao’ng va chap o’pkaga boradigan ikkita qon tomirlariga bo’linuvchi o’pka arteriyasidan boshlanadi. o’pkadan keluvchi o’pka venalari esa kislorodga boy qonni chap yurak bo’lmasiga quyadi. katta qon aylanish doirasining arteriyalari. aorta yurak qorinchasidan yo’g’on qon tomir ko’rinishida chiqadida, aortaning chap yoyi yonida chapga buriladi so’ng umurtqa pog’onasining ventral tomoniga joylashib orqa aortaga aylanadi. orqa aorta o’zidan ichki organlarga qon tomirlarini chiqarib, umurtqa pog’onasi bo’ylab dum tomonga qarab ingichkalashib boradi va chanoq kamari oldida ikkita yonbosh arteriyasiga bo’linadi. bu arteriyalar son arteriyalari deb nomlanib, orqa oyoqlarda tarmoqlanadi. aorta yoyidan chiqadigan 1- qon tomir nomsiz arteriya deb ataladi. odatda bu arteriya aorta yoyidan chiqishi bilan 3 ga: o’ng o’mrov osti arteriyasi, o’ng uyqu arteriysi va chap uyqu arteriyasiga shoxlanadi. o’ng o’mrov osti arteriyasi oldingi o’ng oyoqqa borsa, uyqu arteriyalari esa …

4 / 27

bo’ladi. bu yerda birlamchi siydik reabsorbsiyalanadi. buyrakning yumshoq qismida to’g’ri to’plovchi kanalchalar bo’lib, ular buyrak jomiga ochiluvchi siydik yo’llari chiqadi. ayirish funksiyasini qisman ter bezlari ham bajaradi. ular orqali tuz va siydik eritmalari chiariladi. bu yo’l bilan azot almashinuvi mahsulotlarining 3% dan ko’prog’i chiqariladi i. sodda yoki boshlang’ich darrandalilar kenja sinfi. oʻrdakburun — oʻrdakburunsimonlar oilasi. oilaning yagona turi. tanasining uzunligi 30—45 sm, dumi 10—15 sm. boshining uchida teri bilan qoplangan yassi muguz „tumshugʻi“ (uzunligi 6,5 sm ga yaqin) boʻladi. suvga shoʻngʻiganida koʻzi va quloq teshigi teri burmalari bilan yopiladi. dumi yassi uzun, 5 barmoqli oyoqlarida suzgich pardalari bor. tishlari faqat yosh hayvonlarda boʻladi; voyaga yetgan davrida ular oʻrnini muguz plastinka egallaydi. juni yumshoq va qalin; orqa tomondan qoramtir qoʻngʻir, ostki tomondan kulrang tusda. daryolar va boshqa suv havzalari qirgʻoqlarida va suvda yashaydi. mayda suv hayvonlari bilan oziqlanadi. urgʻochisi yilda 1marta suv havzalari qirgʻogʻida kovlangan iniga 1—2, baʼzan 3 ta tuxum …

5 / 27

ir ayiq baland tog’larda yashaydi, ba’zan archa va bargli o’rmonlarga tushib turadi. oktyabr oyi oxiri-noyabr oyi boshida qishgi uyquga ketadi. ayiq o’z uyasini toshlar orasiga, kamdan-kam qo’yiq o’tlar orasiga, yiqilgan daraxtlar tagiga, g’orlarga quradi. bu yirtqich butunlay uyquga ketmaydi. kuzda ba’zan ertalablari tentrab yuradi. odamlar yaqinlashishi bilan sergak tortadi, ba’zan uyasidan ham chiqadi. amerika qora ayigʻi (baribal; lotincha: ursus americanus) — yirtqichlar turkumining ayiqlar oilasiga mansub hayvon. tanasining oʻrtacha uzunligi 1,75, boʻyi 1 m ga yaqin, ogʻirligi 150 kg gacha yetadi. juni odatda qora, tumshugʻining uchki qismi ochiq sargʻish boʻladi. shimoliy amerika oʻrmonlarida yashaydi. asosan oʻsimliklar bilan oziqlanadi, baʼzan uy hayvonlari va yovvoyi hayvonlarga ham hujum qiladi. qishda uyquga ketadi. urgʻochilari yanvar — fevralda 2—3 ta bola tugʻadi. sport ovi obyekti hisoblanadi. koʻp joylarda qirilib ketgan, faqat aqshning milliy bogʻlari va qoʻriqxonalarida koʻproq saqlanib qolgan oq ayiq (lotincha: ursus maritimus) — ayiqsimonlar oilasiga mansub sut emizuvchi; baʼzan alohida thalarctos urugʻiga …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sutemizuvchilarni ichki tuzilishi"

andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya talim yo‘nalishi 205-guruh talabasi luqmonova davlatoy va jabborova xojaroy zoologiya fanidan taqdimoti andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya talim yo‘nalishi 205-guruh talabalari luqmonova davlatoy va jabborova xojaroy zoologiya fanidan taqdimoti mavzu: sutemizuvchilar tashqi va ichki tuzulishi va ularning xilma hilligi. sutemizuvchilarni tashqi tuzilishi. sutemizuvchilarni ichki tuzilishi. xilma-hilligi. tashqi tuzulishi. teri qoplami. boshqa umurtqalilarnikidan murakkab tuzilgan. bu ayni damda termoregulyatsiyada juda katta ahamiyatga ega. jun qoplami suvda yashovchilarda (kitlarda, tyulenlarda) yog’ qavati issiqlik ko’p sarf bo’lishining oldini oladi. sutemizuvchilar gavdasi bosh, bo‘yin, tana va oyoq...

This file contains 27 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "sutemizuvchilarni ichki tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sutemizuvchilarni ichki tuzilis… PPTX 27 pages Free download Telegram