raqobatvamonopoliya

PPTX 57 pages 6.3 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.3 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

prezentatsiya powerpoint toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro turizm fakulteti raqobat va monopoliya reja: kirish raqobatning mohiyati, shakllari va vazifalari monopoliyaning nazariyasi, vazifalari va turlari o`zbekistonda antimonopoliya qonunchilik asoslari raqobatning turli ko‘rinishlari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari statistik ma`lumotlar va istiqbollar xulosa reja: raqobatning turlari: 1. funksional raqobat 2. turdosh raqobat 3. ishlab chiqaruvchilararo raqobat: a) erkin raqobat b) monopolistik raqobat c) sof monopoliya d) oligopoliya raqobat vazifalari: 1. tartibga solish vazifasi 2. raqobatning innovatsion vazifasi 3. raqobatning moslashtirish vazifasi 4. raqobatning taqsimlash vazifasi raqobat turlari turdosh raqobat turdosh raqobat — bitta ehtiyojni qondirishga moʻljallangan, ma’lum parametr yoki xususiyatlari boʻyicha farqlanadigan mahsulot va xizmatlarning oʻzaro raqobatlashuvida namoyon boʻladi. masalan, ma’lum rusumdagi avtomobillarning turli quvvatdagi dvigatelga ega boʻlishi, yoki joylashtirish muassasasiga boʻlgan ehtiyoj mehmonxona, milliy uy, dala hovli va boshqa joylarda qondirilishi mumkin. funksional raqobat funksional raqobat — bitta ehtiyojni turli vositalarda qondirish mumkin. masalan, oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyoj turli mahsulotlar evaziga, sayohatga boʻlgan …

2 / 57

d bo‘ladi. erkin raqobat sharoitida yangi korxonalar tarmoqqa erkin kirishi, tarmoqda mavjud bo‘lgan korxonalar esa uni erkin tashlab chiqishi mumkin. monopolistik raqobat o‘z ichiga ham monopoliya, ham raqobat unsurlarini oladi. bunda tarmoqdagi bir turdagi mahsulotning o‘nlab ishlab chiqaruvchilari bir-birlari bilan qulay narx hamda ishlab chiqarish hajmiga erishish borasida raqobatlashadilar. monopolistik raqobat sof monopoliya sof monopoliyada tarmoq bitta firmadan iborat bo‘lishi sababli, u mavjud mahsulot (xizmat)ning yagona ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi va yakkahukmronlik shakllanadi. monopoliya sharoitida firma narx ustidan sezilarli nazoratni amalga oshiradi. buning sababi oddiy. u mahsulot (xizmat)ning yagona ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi va demak, taklifning umumiy hajmi ustidan nazorat qiladi. oligopoliya oligopoliya – tarmoqda u qadar ko‘p bo‘lmagan korxonalarning mavjud bo‘lishi va hukmronlik qilishidir. ko‘pchilik sanoat mahsulotlari: po‘lat, mis, alyuminiy, qo‘rg‘oshin, temir va shu kabilar – fizik ma’noda bir turdagi mahsulotlar hisoblanadi va oligopoliya sharoitida ishlab chiqariladi.iste’molchilik tovarlari: avtomobillar, yuvish vositalari, sigaretlar, maishiy elektr buyumlari va shu kabilarni ishlab chiqaruvchi tarmoqlar …

3 / 57

tirish vazifasi ishlab chiqarish omillarini ular eng ko‘p samara beradigan korxona, hudud va mintaqalarga oqilona joylashtirish imkonini beradi. raqobatning innovatsion vazifas raqobatning innovatsion vazifasi fan-texnika taraqqiyoti yutuqlariga asoslanuvchi hamda bozor iqtisodiyoti sub’ektlarining rivojlanishini taqozo etuvchi turli ko‘rinishdagi yangiliklarning joriy etilishini anglatadi. raqobatning moslashtirish vazifasi korxona (firma)larning ichki va tashqi muhit sharoitlariga ratsional tarzda moslashishiga yo‘naltirilgan bo‘lib, ularning shunchaki o‘zini-o‘zi saqlab, iqtisodiy jihatdan yashab qolishidan xo‘jalik faoliyati sohalarining ekspansiyasi (kengayishi)ga o‘tishini bildiradi. raqobatning taqsimlash vazifasi ishlab chiqarilgan ne’matlar yalpi hajmi (yalpi ichki mahsulot)ning iste’molchilar o‘rtasida taqsimlanishiga bevosita va bilvosita ta’sir o‘tkazadi. raqobatning nazorat qilish vazifasi bozordagi ba’zi ishtirokchilarning boshqa bir ishtirokchilar ustidan monopolistik hukmronlik o‘rnatishiga yo‘l qo‘ymaslikka yo‘naltiriladi. monopoliya nazariyasi, vazifalari va turlari. monopoliya atamasining kelib shiqichi bozorga oid tushunchalardan( yani, grekcha “monoc” –yagona, bitta va “poleo”- sotaman) tarkib topsada , uning iqtisodiy asoslari aslida ishlab chiqarishka taqaladi.monopoliyani quyidagicha tariflash o’rinli :monopoliya-monopol yuqori narxlarni o’rnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida …

4 / 57

. m. ko’rinishlari qadimdan mavjud. bozorni qamrab olish darajasiga ko’ra: monopoliyaning vujudga kelishi sababi va tavsifiga ko’ra: sof monopoliya oligapoliya monopsoniya tabiiy monopoliya legal monopoliya sun’iy monopoliya tarmoqdagi yagona ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi yakkahukmronlik holati hisoblanadi.shuningdek ba’zi hollarda tarmoqdagi monopolist ishlab chiqaruvchilar sonining kopayib borishi monopolistik raqobat holatining vujudga kelishiga sabab boladi. monopolistik raqobot – tarmoqdagi ishlab chiqaruvchi va soni kop hamda ular o’rtasida ma’lum darajada raqobot mavjud bo’lgan , biroq har bir ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchi sof monopoliya oligapoliya oligapoliya – tarmoqdagi bir necha yirik ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchining narx va ishlab chiqarish hajmini belgilashdagi hukmronlik holati hisoblanadi. oligapolist ishlab chiqaruvchilarga o’zbekiston sement (asosan , bekobod,quvasoy ,ohangaron, navoiy shaharlarida joylashgan). ko’mir (angren shahri,surxondaryo viloyatining sariosiyo (sharg’un) va boysun(to’da)tumanlarida joylashgan ishlab chiqarishni misol keltirish mumkin. monopsoniya monopsoniya tarmoqdagi ishlab-chiqaruvchi yoki sotuvchilar soni juda ko’p bo’lib, ular tovar yoki xizmatlarining yagona iste’molchisi yoki xaridori mavjud …

5 / 57

o’payib borishi bilan tovar birligiga to’g’ri keluvchi xarajatlarning sezilarli darajada pasayib borishida pasayib borishida namoyon bo’ladi. legal monopoliya legal(qonuniy) monopoliya –bu qonuniy tarzda tashkil etiluvchi monopolistik holat. ular tarkibiga raqobatdan himoya qiluvchi quyidagi monopoliya shakllarini kiritish mumkin. 1. patent tizimi 2.mualliflik huquqi 3.tovar belgilari patent tizimi, muallifik huquqi,tovar belgilari patent tizimi—bu ixtirochi va mualliflar tomonidan yaratilgan ixtirolar ,foydali modellar , sanoat namunalarni tasdiqlovchi, hamda ularga mutlaq huquqni taqdim etish tizimi. mualliflik huquqi-ilmiy,badiiy va san’at asarlari,ijro san’ati fonogrammalari,ko’rsatuvlar,efir to’lqini yoki kabel orqali tasvir uzatish kabilarni yaratish va ulardan foydalanish munosobatlarini qonuniy tarzda tartibga solish shakli.mualliflik huquqi faqat mualiflar tomonidan o’z mahsulotlarini ma’lum vaqtga yoki butunlay sotish,ulardan nusxa olish va ko’paytirishga ruxsat berish imkonini ta’minlaydi; tovar belgilari –bu savdo belgilari,nishonlari,maxsus ramzlari,nomi va boshqalarni ro’yxatga olish,huquqiy jihatdan himoya qilish va ulardan foydalanish bo’yicha paydo bo’lgan munosabatlari qonuniy tarzda tartibga solish shakli sun’iy monopoliya sun’iy monopoliya –monopol foyda olish maqsadida tashkil etiluvchi birlashmalarning shartli …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobatvamonopoliya"

prezentatsiya powerpoint toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro turizm fakulteti raqobat va monopoliya reja: kirish raqobatning mohiyati, shakllari va vazifalari monopoliyaning nazariyasi, vazifalari va turlari o`zbekistonda antimonopoliya qonunchilik asoslari raqobatning turli ko‘rinishlari sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari statistik ma`lumotlar va istiqbollar xulosa reja: raqobatning turlari: 1. funksional raqobat 2. turdosh raqobat 3. ishlab chiqaruvchilararo raqobat: a) erkin raqobat b) monopolistik raqobat c) sof monopoliya d) oligopoliya raqobat vazifalari: 1. tartibga solish vazifasi 2. raqobatning innovatsion vazifasi 3. raqobatning moslashtirish vazifasi 4. raqobatning taqsimlash vazifasi raqobat turlari turdosh raqobat turdosh raqobat — bitta ehtiyojni qondi...

This file contains 57 pages in PPTX format (6.3 MB). To download "raqobatvamonopoliya", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobatvamonopoliya PPTX 57 pages Free download Telegram