ishyuritishtilivauslubi

PPTX 12 pages 6.8 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ish yuritish tili va uslubi ish yuritish tili va uslubi 1 reja nutq uslublari so‘zlashuv uslubi ilmiy uslub rasmiy-idoraviy uslub ommabop (publitsistik) uslub badiiy uslub 2 uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo‘limi bo‘lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi. uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo‘llanish yo‘llari, fonetik, lug‘aviy, frazeologik va grammatik birliklarning qo‘llanish xususiyatlari o‘rganiladi. adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma'lum bir sohada qo‘llanadigan ko‘rinishi adabiy til uslubi deyiladi. o‘zbek adabiy tilida quyidagi asosiy nutq uslublari bor. 1. so‘zlashuv uslubi 2. ilmiy uslub 3. rasmiy-idoraviy uslub 4. ommabop (publitsistik) uslub 5. badiiy uslub keng qo‘llanadigan uslublardan biri so‘zlashuv uslubidir. bu uslubda ko‘pincha adabiy til me'yorlariga rioya qilinadi. so‘zlashuv uslubidagi nutq ko‘pincha dialogik shaklda bo‘ladi. ikki yoki undan ortiq shaxsning luqmasi dan tuzilgan nutq dialogik nutq deyiladi. so‘zlashuv uslubida ko‘pincha turli uslubiy bo‘yoqli so‘zlar, grammatik vositalar, tovushlarning tushib qolishi, orttirilishi mumkin: obbo, hamma ishni do‘ndiribsiz-da. …

2 / 12

gidir. jumlalar qisqa va ta’sirli bo‘lib, ko‘pincha so‘z – gaplar, to‘liqsiz gaplar, maqol va matallar hamda iboralardan keng foydalaniladi. umumxalq tili ma’lum bir xalqning so‘zlashuv tilidir. adabiy til esa ma’lum bir til qoidalari asosida tuzilgan, ishlangan, sayqal berilgan tildir. umumxalq tili kengroq hajmda bo‘lib, u sheva va lahjalar, kasb-hunarga oid so‘zlar, atamalar, jargonlar, ma’lum toifa (biror ijtimoiy guruh) ga oid so‘zlarni ham o‘z ichiga oladi. bu xil tilda nutq erkin bo‘lib, til qoidalariga asoslanilmaydi. birqancha shevalar yig‘indisi lahja deyiladi. sheva va lahjalar ma’lum bir hududda yashovchi aholining mahalliy so‘zlashuv tilidir (masalan, toshkent shevasi, farg‘ona shevasi kabi). so‘zlashuv uslubi 6 fan-texnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. ilmiy uslub aniq ma'lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta'riflar)ga boy bo‘lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: yomg‘ir - suyuq tomchi holidagi atmosfera yog‘ini. tomchining diametri 0,5-0,6 mm bo‘ladi. ilmiy uslubda har bir fanning o‘ziga xos ilmiy atamalaridan foydalaniladi, bu uslubda …

3 / 12

oma, hisobot kabilar ham shu uslubda yoziladi. bunday uslubdagi hujjatlar qisqa, aniq, barcha uchun tushunarli qilib tuziladi. bu uslubning asosiy belgisi: jumlalarning bir qolipda, bir xil shaklda bo‘lishi. bu uslubda ham so‘zlar o‘z ma'nosida qo‘llanadi, ko‘pchilikka ma'lum bo‘lgan ayrim qisqartma so‘zlar ishlatiladi, har bir sohaning o‘ziga xos atamalaridan foydalaniladi. rasmiy-idoraviy uslubda ko‘pincha darak gaplardan, qaror, buyruq, ko‘rsatma kabilarda esa buyruq gaplardan ham foydalaniladi. bu uslubda gap bo‘laklarining odatdagi tartibda bo‘lishiga rioya qilinadi: o‘z lavozimini suiiste'mol qilganligi uchun m.ahmedovga hayfsan e'lon qilinsin. rasmiy-idoraviy uslubi 8 publitsitika keng ma’noda ijtimoiy–siyosiy hayot masalalarini yoritadigan barcha turdagi asarlarni o‘z ichiga oladi. bu uslubning ikki turi, yani yozma va og‘zaki ko‘rinishlari mavjud. yozma turga asosan matbuot tili kiradi. tashviqot-targ‘ibot ishlarni olib borishda qo‘llanadigan uslub, ya'ni matbuot uslubi ommabop uslub hisoblanadi. bu uslubda ijtimoiy-siyosiy so‘zlar ko‘p qo‘llanadi. nutq ta'sirchan bo‘lishi uchun ta'sirchan so‘z va birikmalardan, maqol va hikmatli so‘zlardan ham foydalaniladi. bunday uslubda gap bo‘laklari odatdagi …

4 / 12

lobat, tashviqot va targ‘ibot kabi xususiyatlar mavjud bo‘ladi. ommabop (publitsistik) uslub 10 badiiy uslub inson hayotining barcha tomonlarini qamrab olishi va umuminsoniyatga xosligi, til va nutqning barcha vositalaridan foydalanishi hamda o‘quvchi yoki tinglovchiga emotsional – estetik ta’sir etishga yo‘naltirilganligi bilan ajralib turadi. bunday nutq uslubda har bir uslubga xos bo‘lgan “o‘zdoirasi bilan chegaralanish” yo‘q, ynda hamma uslub materiallaridan foydalanish mumkin, adabiy til me’yoridan ham chekinish mumkin badiiy asarlar (nazm, nasr va dramatic asarlar) badiiy uslubda bo‘ladi. badiiy asar kishiga ma'lumot berish bilan birga, timsollar (obrazlar) vositasida estetik ta'sir ham ko‘rsatadi: o‘lkamizda fasllar kelinchagi bo‘lmish bahor o‘z sepini yoymoqda. badiiy uslubda qahramonlar nutqida oddiy nutq so‘zlari, sheva, vulgarizmlardan ham foydalaniladi. badiiy asarlar uslubi aralash uslub hisoblanadi. unda so‘zlashuv uslubiga, kitobiy uslublarga xos o‘rinlar ham uchraydi. badiiy uslub 11 rahmat! image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishyuritishtilivauslubi"

ish yuritish tili va uslubi ish yuritish tili va uslubi 1 reja nutq uslublari so‘zlashuv uslubi ilmiy uslub rasmiy-idoraviy uslub ommabop (publitsistik) uslub badiiy uslub 2 uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo‘limi bo‘lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi. uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo‘llanish yo‘llari, fonetik, lug‘aviy, frazeologik va grammatik birliklarning qo‘llanish xususiyatlari o‘rganiladi. adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma'lum bir sohada qo‘llanadigan ko‘rinishi adabiy til uslubi deyiladi. o‘zbek adabiy tilida quyidagi asosiy nutq uslublari bor. 1. so‘zlashuv uslubi 2. ilmiy uslub 3. rasmiy-idoraviy uslub 4. ommabop (publitsistik) uslub 5. badiiy uslub keng qo‘llana...

This file contains 12 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "ishyuritishtilivauslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: ishyuritishtilivauslubi PPTX 12 pages Free download Telegram