xiva xonligining tashkil topishi

PPTX 17 pages 882.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 882.7 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint xiva xonligining tashkil topishi xorazm hududida jami 20 ga yaqin o’zbek qabilasi istiqomat qilar edi. ular orasida qo’ng’irot, mang’it, nayman, qipchoq va qiyot qabilalari ko’p sonli va eng kuchli qabilalar bo’lgan. shayboniyxon bosqini arafasida xorazm temuriy sulton husayn boyqaro boshliq xuroson davlati tasarrufida edi. xorazmda qo’ng’irot qabilasidan chiqqan chin so’fi hokim edi. u rasman husayn boyqaro noyibi hisoblanardi. 1505-yili shayboniyxon, 1510-yilda esa eron hukmdori shoh ismoil xorazmni bosib oldilar. biroq shoh ismoilning hukmronligi uzoqqa bormadi. vazir shahri qozisi umar qozi yetakchiligida safaviylar hukmronligiga qarshi harakat boshlanadi. xorazmning mo’tabar zotlari mamlakat taxtiga shaybon avlodlaridan berka sultonning o’g’li elbarsxonni o’tqazishga qaror qildilar. u bu davrda dashti qipchoqda edi. berka sultonning xonadoni shayboniyxon xonadoni bilan garchand bir shajaradan bo’lsa-da, ular o’zaro dushmanlik munosabatida edilar. 1480-yilda o’zaro toj-u taxt uchun kurashda muhammad shayboniyxon tomonidan o’z bobokaloni shaybonxon avlodiga mansub berka sultonning o’ldirilganligi buning sabablaridan biri edi xorazmning erksevar xalqi elbarsxon yetakchiligida 1511-1512 …

2 / 17

a kengaytirib olish imkonini berdi. chunonchi, elbarsxon 1516-yilgacha bo’lgan hukmronlik davrida shimoliy xuroson, shimoliy erondagi saraxs, orol va mang’ishloq egallandi. movarounnahrdagi shayboniylar davlati singari xiva xonligi ham bir qancha katta kichik mulklarga bo’lingan. xiva xonligining aholisi etnik, madaniy va til jihatdan bir-biridan keskin farq qiluvchi uch guruhga bo’lingan: 1) qadimiy xorazmliklarning bevosita avlodlari; 2) turkman qabilalari; 3) dashti qipchoqdan xorazmga ko’chib kelgan qabilalar. ayni paytda ular markaziy hokimiyatga bo’ysunmaslikka, mustaqillikka intilishgan. bu hol o’zaro nizolarni keltirib chiqargan. xiva xonligida yirik o’zbek qabilalarining boshliqlan amalda mustaqil mulk egalariga aylangan. ular xonlikning butun ijtimoiy siyosiy hayotiga hal etuvchi ta’sir ko’rsatib kelganlar. xvi asrda xiva xonligi iqtisodiy inqirozga duchor bo’ldi. buning asosiy sabablaridan biri-amudaryoning o’z o’zanini o’zgartirib, 1573-yildan boshlab kaspiy dengiziga oqmay qo’yganligi bo’ldi. daryo 15 yil davomida orol dengizi yo’nalishiga burildiki, natijada eski o’zan atrofidagi yerlar cho’lga aylandi. aholi esa xonlikning boshqa hududlariga ko’chib o’tishga majbur bo’lgan. bundan tashqari, xiva xonligining xvi …

3 / 17

nligini buxoroga bo’ysundiradi. xiva xoni avaneshxon (1525-1538) qo’shinlari tor-mor keltirildi, xonning o’zi esa o’ldirildi. ubaydullaxon o’g’li abdulazizni xorazmga noib etib tayinladi. biroq bu ahvol uzoq davom etmadi. mahalliy xalq avaneshxon avlodlari boshchiligida mamlakatni ozod etdi. ubaydullaxon yuborgan qo’shin ham tor-mor keltirildi. abdulazizxon urganchdan buxoroga qochib ketadi. keyingi hukmdorlar davrida ham bu ikki xonlik o’rtasidagi adovat va dushmanlik to’xtamadi. jumladan, buxoro xoni abdullaxon ii 1593-yili xiva xonligini bosib oladi. xiva xoni hojimxon (1558-1602) oilasi bilan eron shohi abbos huzuriga qochishga majbur bo’ladi. 1595-yilda xiva sultonlari turkmanlar yordamida xonlikning yirik shaharlarini egallaydilar. lekin, shu yili abdullaxon ii xiva xonligi ustiga yana qo’shin tortib keladi. hoji muhammad (hojimxon) yana eronga qochadi. faqatgina 1598-yili abdullaxonning vafotidan keyin buxoro xonligida boshlangan o’zaro toj-u taxt uchun kurashlar oqibatida hojimxon xiva xonligi taxtini qayta egallashga va o’z hokimiyatini mustahkamlab olishga erishadi. bu davrda xiva xonligi mang’ishloq, bolqon tog’lari, dehiston, o’zboy, shimoliy xuroson hududlarini ham o’z tasarrufiga olgan …

4 / 17

xiva xonligining tashkil topishi - Page 4

5 / 17

xiva xonligining tashkil topishi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xiva xonligining tashkil topishi"

prezentatsiya powerpoint xiva xonligining tashkil topishi xorazm hududida jami 20 ga yaqin o’zbek qabilasi istiqomat qilar edi. ular orasida qo’ng’irot, mang’it, nayman, qipchoq va qiyot qabilalari ko’p sonli va eng kuchli qabilalar bo’lgan. shayboniyxon bosqini arafasida xorazm temuriy sulton husayn boyqaro boshliq xuroson davlati tasarrufida edi. xorazmda qo’ng’irot qabilasidan chiqqan chin so’fi hokim edi. u rasman husayn boyqaro noyibi hisoblanardi. 1505-yili shayboniyxon, 1510-yilda esa eron hukmdori shoh ismoil xorazmni bosib oldilar. biroq shoh ismoilning hukmronligi uzoqqa bormadi. vazir shahri qozisi umar qozi yetakchiligida safaviylar hukmronligiga qarshi harakat boshlanadi. xorazmning mo’tabar zotlari mamlakat taxtiga shaybon avlodlaridan berka sultonning o’g’li elbarsxonni o’tq...

This file contains 17 pages in PPTX format (882.7 KB). To download "xiva xonligining tashkil topishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xiva xonligining tashkil topishi PPTX 17 pages Free download Telegram