maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi

PPTX 61 pages 23.4 MB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.4 MB

File type PPTX

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. umumiy bakteriologiya: bakteriyalar klassifikatsiyasi, morfologiyasi va tuzilishi. maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi. mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya fanlarining maqsadi, vazifalari va rivojlanish tarixi. mikroorganizmlar sistematikasi, klassifikatsiyasi. bakteriyalar morfologiyasi, tuzilishi. mikrobiologiya fani mikrobiologiya soʼzi bu: mikros - kichkina bios - xayot logos - fan juda kichkina,koʼz bilan koʼrib boʼlmaydigan mikroorganizm yoki mikrobni oʼrganadigan fandir mikrobiologiyaning bir necha turlari mavjud: - umumiy mikrobiologiya - texnik yoki sanoat mikrobiologiyasi - qishloq xoʼjalik mikrobiologiyasi - veterinar mikrobiologiya - dengiz va kosmik mikrobiologiya - tibbiy mikrobiologiya tibbiy mikrobiologiyasi oʼrgatadi: patogen va shartli patogen mikroblarning xossalarini; kasallik keltirib chiqarishda yoki infektsion jarayonda mikroblarning rolini; kasallikni laboratoriya diagnostikasini; davolash va maxsus profilaktikasini mikrobiologiyaning rivojlanish tarixi davrlari i. mikroskopning ochilish davri: - vi asrda- gippokrat - xvi va xvii asrdagi olimlar. - 1664 yilda - gollandiyalik olim antoniy levenguk: yomgʼir suvida, tish karashida mikroblarni morfologiyasini linzadan mikroskop yasab koʼradi a. levenguk (1632-1723) …

2 / 61

kroblarni toza kultura olish usulini va qattiq oziq muxitlarda o’stirishni. infektsion kasallik qoʼzgʼatuvchilarini aniqlagan (40 taga yaqin): - sil qoʼzgʼatuvchisi - vabo - gazli gangrena - sibir yarasi - osteomielit va boshq. r.kox(1843-1910 y.) iv. immunologik davr: kasallikni oldini olishning asoschisi mechnikov i.i. ishlari bilan bog’liq xujayraviy immunitetni aniqlagan - immunitetni fagotsitar nazariyasini - yalligʼlanish jarayonlarini - vabo, zaxm, sil va boshq. - kasalliklarda organizmda oʼzgarishlarni - mikroblarni antagonizm xususiyatini aniqlagan (1845-1916 y) v. molekulyar-genetik davr: bu davr xx asrning ikkinchi yarmidan boshlanib, molekulyar biologiya, genetika, biotexnologiya, gen injeneriyasining va bu fanlarning molekulyar-genetik aspektlarining rivojlanishi bilan bordi, hozirda ham bu davr davom etmoqda. bu davrda koʼp bakteriya va viruslarning molekulyar strukturasi, ular genomining tuzilishi va tarkibi, antigen va antitanalarning tuzilishi, bakteriya va viruslarning patogenlik faktorlari rasshifrovka qilindi. mikrobiologiya rivojlanishida boshqa olimlarning ishlari ivanovskiy d.i. (1864-1920 y) rus biologi boʼlib, tamaki mozaikasi va filtrlovchi viruslarning asoschisidir. vorob’yov a.a. (1922-2006 y) qoqshol …

3 / 61

iga ega boʼlganliklari uchun «mikroorganizmlar» atamasi mos keladi (bakteriyalar, zamburugʼlar, jonivorlar). mikroorganizmlarga xarakteristika mikroorganizmlar 3 ta guruxga boʼlinadi: saprofitlar shartli - patogenlar patogenlar mikroorganizmlarning tabiatdagi ahamiyati ijobiy vitaminlar olishda gormonlar olishda vino tayyorlashda tuproq xosildorli- gini oshirishda non tayyorlashda parfyumeriyada biotexnologiyada saibiy infektsion kasalliklar chaqiradi. biologik qurol sifatida salbiy taʼsirga ega. mikroblar olami 1. prionlar 1. prokariotlar 2. virioidlar 2. eukariotlar 3. viruslar bakteriyalarning oʼzagi, oʼzak qobiliyatiga ega boʼlmagan bakteriyalar-prokariotlar, boshqalari (zamburugʼlar,sodda jonivorlar) chegaralangan oʼzak saqlaydi, ularni eukariotlar deb ataladi. prionlar – nuklein kislota tutmaydigan, anomal tuzilishga ega bo’lgan patogen yuqumli oqsillardir. viroidlar faqat dumaloq rnkdan tashkil topgan yuqumli agentlardir. viruslar (lotincha: virus — zahar) — faqatgina tirik hujayralarda koʻpayib, oʻsimlik, hayvon va odamda yuqumli kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar. nohujayraviy shakli hujayraviy shakli bakteriyalar asosan bir hujayrali, xlorofilsiz mikroorganizmlar bo’lib, biologik xususiyatlariga ko’ra prokariotlarga mansub, ular tabiatda keng tarqalgan. bakteriyalarning kattaligi 0,1-0,15 mkm dan (mikoplazma) 3-500 mkm gacha (spiroxetalar) bo’lishi mumkin. …

4 / 61

ulani gins-burri usulida boʼyab boʼyalmagan xolatda koʼriladi kapsulaning vazifasi xujayrani himoyalaydi patogenlik xususiyati antigenlik xususiyati (k-ag joylashgan) odam va hayvon organizmiga tushganda baʼzi bakteriyalar kapsula hosil qiladi. m: pnevmokokklar baʼzi bakteriyalar har doim har qanday sharoitda kapsula hosil qiladi. m:klebsiellalar hujayra devorining tuzilishi hujayra devorining tuzilishi boʼyicha bakteriyalar 2 guruxga boʼlinadi: gram musbat bakteriyalar gram manfiy bakteriyalar hujayra devorining vazifalari: bakteriyaga maʼlum bir shaklni berib turadi; himoya vazifasi; bakteriyaning osmotik bosimni saqlash; oziq moddani oʼtkazishi va modda almashinish jarayonida qatnashadi; somatik o-ag joylashgan (maxsusligi) hujayra devorida joylashgan lps ag-lik va toksigenlik xususiyatga ega (endotoksin deb ataladi) baʼzi mikroorganizmlarda hujayra devori boʼlmaydi. masalan: - mikoplazmalarda - l - formali bakteriyalarda - sferoplastlarda - protoplastlarda sitoplazmatik membrana tarkibi: lipid oqsil uglevod oz miqdorda rnk tutadi. qalinligi 7-10 nm boʼladi sitoplazma sitoplazmaning 75% ini suv tashkil qiladi, sitoplazmada mineral birikmalar, rnk va dnk, oqsillar, fermentlar, nukleoid, ribosomalar, mezasomalar, har xil kiritmalar joylashgan bakteriyalar …

5 / 61

dorda rnk oqsillar tutadi gigant dnk dumaloq shaklida boʼladi va bakteriyaning xromasomasi deb ataladi, irsiy belgilarni tashib yuradi. nukleoidda yadro qobigʼi bo'lmaydi. oqsil gistonlari yoʼq spora tayoqchasimon bakteriyalar xosil qiladi. sporalar sitoplazmada joylashadi. bitta bakteriya bitta spora hosil qiladi spora 18-20 soatda hosil boʼladi tarkibi: ca tuzlari mg tuzlari lipidlar proteinlar oz miqdorda suv dipikolin kislotasi (chidamligini oshiradi) spora vazifasi: noqulay sharoitga tushganda saqlanishda ishtirok etadi (140°s 2 soatga chidaydi); tur saqlashda ahamiyati bor xivchinlar - asosan tayoqchasimon bakteriyalar hosil qiladi - harakat organi hisoblanadi - ingichka nipsimon bo’lib, bakteriya tanasidan uzun bo’ladi - tarkibi flagellin oqsilidan iborat sitoplazmada joylashgan bazal tanachalar-bleforoblastlardan boshlanadi bakteriyalar harakati osilgan va ezilgan tomchi usulada mikroskopda ko’riladi vazifasi: - bakteriyalarni harakatlantiradi, oziq moddalarni bakteriyalarga yaqinlashtiradi, ag vazifasini bajaradi-n-ag xivchinlar joylashi boʼyicha bakteriyalar 4 ta guruxga boʼlinadi: 1) monotrixlar 2) lofotrixlar 3) amfotrixlar 4) peretrixlar kiprikchalar (varsinkalar, fimbriyalar) uzunligi 0,3-10mkm oqsildan iborat bakteriya xujayrasini qoplab olgan …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi"

maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. umumiy bakteriologiya: bakteriyalar klassifikatsiyasi, morfologiyasi va tuzilishi. maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi. mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya fanlarining maqsadi, vazifalari va rivojlanish tarixi. mikroorganizmlar sistematikasi, klassifikatsiyasi. bakteriyalar morfologiyasi, tuzilishi. mikrobiologiya fani mikrobiologiya soʼzi bu: mikros - kichkina bios - xayot logos - fan juda kichkina,koʼz bilan koʼrib boʼlmaydigan mikroorganizm yoki mikrobni oʼrganadigan fandir mikrobiologiyaning bir necha turlari mavjud: - umumiy mikrobiologiya - texnik yoki sanoat mikrobiologiyasi - qishloq xoʼjalik mikrobiologiyasi - veterinar mikrobiologiya - dengiz va kosmik mikrobiologiya - tibbiy mikrobiologiya tibbi...

This file contains 61 pages in PPTX format (23.4 MB). To download "maʼruza №1 tibbiyot mikrobiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: maʼruza №1 tibbiyot mikrobiolog… PPTX 61 pages Free download Telegram