kimyo sanoati

PPT 16 pages 746.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 746.5 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

www.arxiv.uz 8-sinf geografiya darsligi asosida 16-mavzu: 11-darsdan kimyo va neft-kimyo sanoatining yalpi sanoat mahsulotidagi salmog‘ini aniqlang. o‘zbekistonda kimyo sanoatining shakllanishi 1932-yilda sho‘rsuv oltingugurt koni ishga tushirilishi bilan boshlandi. uning mahsuloti ko‘proq mashinasozlik (plastmassa, oyna), to‘qimachilik sanoati (tola, bo‘yoqlar), qishloq xo‘jaligi (o‘g‘itlar, zaharli ximikatlar), transport (motor yoqilg‘isi, surtish moyi, sintetik kauchuk), qurilish (yopishqoq plyonka, oyna, plastik) kabilarda ishlatiladi. kimyo sanoati tarkibida mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarish salmoqli o‘rin egallaydi. shuningdek, qishloq xo‘jalik zararkunandalariga qarshi defoliantlar ham ishlab chiqariladi. u ko‘plab tarmoqlarni xomashyo va materiallar bilan ta’minlar ekan, o‘z navbatida boshqa tarmoqlardan energiya, jihozlar va transport vositalarini oladi. kimyo sanoati gaz hamda paxta sanoati xomashyosini va rangli metallurgiya chiqindilarini qayta ishlaydi. demak, kimyo sanoati tarmoqlararo ikki tomonlama aloqadorlikda bo‘lib, ko‘plab tarmoqlarning rivojlanishi va hududiy joylashishiga ta’sir ko‘rsatadi (33-rasm). kimyo sanoati sifat jihatdan tabiiy mahsulotlardan ustun turuvchi sun’iy materiallar yaratadi. bunday materiallar tufayli kishilar mehnati ham, qishloq xo‘jaligi xomashyosi ham tejaladi. masalan, kapron ishlab …

2 / 16

turli foydali qazilmalardan, ishlab chiqarish chiqindilaridan, yog‘och, suv, hatto ha-vodan foydalanadi. turli xil xomashyolardan foydalanish imkoniyatining cheksizligi kimyo sanoati korxonalarini hamma joyda qurishga imkon be-radi. biroq kimyo korxonalari energiya va suvni ko‘p ishlatishi, ayniqsa, tabiatga jiddiy salbiy ta’sir ko‘rsatishi sababidan ularni hamma joyda ham qurish maqbul bo‘lavermaydi. kimyo sanoatining yirik korxonasi - chirchiq elektr-kimyo kombinati 1940-yilda ishga tushgan. chirchiq elektr-kimyo kombinati dastlab havo tar-kibidagi azotdan elektr energiyasi vositasida azotli o‘g‘it ishlab chiqargan. buxoro viloyatida topilgan tabiiy gaz quvur orqali chirchiqqa keltirilgach, kombinat gazdan xomashyo o‘rnida foydalanadigan bo‘ldi. bu mahsulot ishlab chiqarishning keskin ko‘payishi va tannarxning arzonla shishiga olib keldi. kombinatda azotli o‘g‘itdan tashqari, mag niy xlorit (g‘o‘za bargini to‘kishda qo‘llaniladigan kimyoviy modda) hamda plastmassa va sintetik tola olish uchun organik sintez mahsulotlari ishlab chiqarilmoqda. tabiiy gazdan azotli o‘g‘it va kimyoviy tola ishlab chiqaradigan zavodlar farg‘ona va navoiy shaharlarida ham barpo etildi. 1946-yilda qo‘qonda, 1957-yilda samarqandda superfosfat zavodi ishga tushdi. 1998-yilda …

3 / 16

nizmlar uchun turli xil rezina qismlar ishlab chiqarilmoqda. jizzaxdagi zavodda esa polietilen plyonkalar hamda plastmassa quvurlar tayyorlanadi. qazib olinayotgan oltingugurt kolchedani, marganes, bariy, talk, ohak-tosh singari minerallar kimyo sanoatining turli tarmoqlari ehtiyojini qondirmoqda. lok-bo‘yoq sanoati, sun’iy tola va to‘qimalar (farg‘onada), sun’iy charm va sun’iy jun ishlab chiqaradigan zavodlar quvvati oshirildi. kimyo sanoatini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarorga muvofiq 2018-2030-yillarda kimyo mahsulotlari ishlab chiqarishni 4,5 barobarga oshirish rejalashtirilmoqda. gidroliz korxonalari o‘tgan asrning 50-yillarida qurila boshladi. yangiyo‘l biokimyo, andijon gidroliz zavodlarida asosiy xomashyo - chigit qoldig‘i va sholi qobig‘idan texnik etil spirti, furfurol, ozuqa achitqilari (xamirturush) kabi mahsulotlar ishlab chiqarilgan. 90-yillar boshidan bu zavodlarda g‘alladan etil spirti ishlab chiqarila boshlandi. natijada oziq-ovqat, tibbiyot, atir-upa va boshqa sanoat tarmoqlariga zarur spirtni chetdan keltirishga barham berildi. o‘zbekistonda tabiiy gazdan yoqilg‘i o‘rnida ham, xomashyo o‘rnida ham foydalanish samaralidir. tabiiy gazdan kimyoviy tola ishlab chiqarish ros-siyadagidan 40-50 foiz arzonga tushadi. gazli, muborak, uchqir, odamtosh, sho‘rtan kabi …

4 / 16

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo sanoati"

www.arxiv.uz 8-sinf geografiya darsligi asosida 16-mavzu: 11-darsdan kimyo va neft-kimyo sanoatining yalpi sanoat mahsulotidagi salmog‘ini aniqlang. o‘zbekistonda kimyo sanoatining shakllanishi 1932-yilda sho‘rsuv oltingugurt koni ishga tushirilishi bilan boshlandi. uning mahsuloti ko‘proq mashinasozlik (plastmassa, oyna), to‘qimachilik sanoati (tola, bo‘yoqlar), qishloq xo‘jaligi (o‘g‘itlar, zaharli ximikatlar), transport (motor yoqilg‘isi, surtish moyi, sintetik kauchuk), qurilish (yopishqoq plyonka, oyna, plastik) kabilarda ishlatiladi. kimyo sanoati tarkibida mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarish salmoqli o‘rin egallaydi. shuningdek, qishloq xo‘jalik zararkunandalariga qarshi defoliantlar ham ishlab chiqariladi. u ko‘plab tarmoqlarni xomashyo va materiallar bilan ta’minlar ekan, o‘z navba...

This file contains 16 pages in PPT format (746.5 KB). To download "kimyo sanoati", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo sanoati PPT 16 pages Free download Telegram