epiteliy va qon to’qimasi

PPTX 21 pages 1.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint taqdimot shavkatova zilola mavzu:epiteliy va qon to’qimasi reja: epiteliy to‘qimasining tuzilishi va vazifalari qon to‘qimasining tarkibi va funksiyalari epiteliy va qon to‘qimalarining o‘zaro bog‘liqligi va ahamiyati epiteliy to‘qimasining tuzilishi va vazifalari epiteliy to‘qimasi — bu organizmning tashqi va ichki yuzalarini qoplab turuvchi to‘qimadir. u terining tashqi qatlamini, nafas olish, ovqat hazm qilish, siydik ajratish tizimlarining ichki yuzalarini tashkil etadi. epiteliy hujayralari zich joylashgan bo‘lib, ular orasida deyarli oraliq modda bo‘lmaydi. epiteliy to‘qimasi bir qatlamli va ko‘p qatlamli bo‘lishi mumkin. bir qatlamli epiteliy — moddalarning o‘tishini ta’minlaydi (masalan, o‘pka alveolalari, ichak devorlari). ko‘p qatlamli epiteliy — himoya vazifasini bajaradi (masalan, teri, og‘iz bo‘shlig‘i, qizilo‘ngach). asosiy vazifalari: himoya (tashqi ta’sirlardan saqlaydi) sekretsiya (moddalar ajratish) so‘rilish (ovqat hazm qilishda) sezuvchanlik (receptor vazifasini bajaradi) qon to‘qimasining tarkibi va funksiyalari qon to‘qimasi — bu suyuq biriktiruvchi to‘qima bo‘lib, u organizmda modda almashinuvini ta’minlaydi. qon suyuq plazmadan va unda suzib yuruvchi shaklli elementlardan tashkil …

2 / 21

kislorod bilan ta’minlanadi, qon esa epiteliy orqali modda almashinuvida ishtirok etadi. masalan: ichak epiteliyasi orqali ovqat hazm bo‘lgan moddalarning qonga o‘tishi. o‘pka alveolalari epiteliyasi orqali kislorodning qonga o‘tishi va karbonat angidridning chiqarilishi. shuningdek, qon orqali epiteliy hujayralarining yangilanishi uchun zarur moddalar yetkaziladi. shunday qilib, bu ikki to‘qima organizmning normal hayot faoliyatini ta’minlovchi muhim tizimning asosini tashkil etadi. eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa-nc eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa-nc mavzu:umurtqali hayvonlarda organogenez reja: organogenez tushunchasi va uning biologik mohiyati umurtqali hayvonlarda organogenez bosqichlari organogenez jarayonining ahamiyati va natijalari organogenez tushunchasi va uning biologik mohiyati organogenez — bu hayvon embrionining hujayralari va to‘qimalaridan turli organlar hamda tizimlarning shakllanish jarayonidir. bu jarayon embrional rivojlanishning muhim bosqichi bo‘lib, har bir organizmning morfologik tuzilishini belgilaydi. organogenez umurtqali hayvonlarda (baliq, amfibiyalar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar) o‘xshash asosiy qonuniyatlarga bo‘ysunadi, ammo ularning embrion tuzilishi va rivojlanish tezligida farqlar mavjud. organogenez — …

3 / 21

rtqali hayvonlarning eng muhim rivojlanish jarayonlaridan biridir. 2. mezenxima hosil bo‘lishi va biriktiruvchi to‘qimalar shakllanishi: mezodermadan skelet, mushak, qon tomirlari va yurak tizimlari shakllanadi. mezodermaning segmentlari — somitlar — orqa skelet, mushaklar va dermani hosil qiladi. 3. endodermadan organlar hosil bo‘lishi: endodermadan ovqat hazm qilish, nafas olish tizimining ichki qavati va bezlar rivojlanadi. masalan, jigar, oshqozon osti bezi, o‘pka epiteliyasi endodermadan kelib chiqadi. 4. organlarning o‘z shaklini topish (morfogenez): har bir organ o‘z shaklini, o‘lchamini va joylashuvini aniqlaydi. bu bosqichda hujayralarning o‘sishi, differensiallanishi va migratsiyasi muhim rol o‘ynaydi. organogenez jarayonining ahamiyati va natijalari organogenez organizmning morfologik va funksional tuzilishini shakllantiruvchi jarayondir. ahamiyati: har bir organ o‘z vazifasini bajarishga tayyor bo‘ladi. organlar o‘zaro muvofiqlashadi, tizimli ishlashni boshlaydi. tirik organizmning keyingi postembrional (tug‘ilgandan keyingi) rivojlanishi uchun zamin yaratiladi. natijada: to‘liq shakllangan embrion paydo bo‘ladi. umurtqali hayvonlarda yurak urishi, qon aylanishi, nerv impulslari hosil bo‘lishi, nafas olish harakatlari shakllana boshlaydi. reja: embrion induksiyasi …

4 / 21

kki turga bo‘linadi: birinchi (asosiy) induksiya: gastrulyatsiyadan keyin dastlabki embrion o‘qlari — bosh, orqa miya, o‘zak tuzilmalari hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. ikkilamchi induksiya: asosiy induksiya natijasida hosil bo‘lgan organlar keyinchalik boshqa organlar yoki to‘qimalarning rivojlanishini boshqaradi. ikkilamchi embrion induksiyasi va uning mexanizmlari ikkilamchi induksiya — bu birlamchi induksiya orqali shakllangan to‘qima yoki organ boshqa yangi to‘qimalarning differensiallanishini rag‘batlantiruvchi jarayon. ya’ni, embrionda ketma-ket induksiyalar zanjiri yuz beradi. masalan: miya pufakchalaridan keluvchi ta’sirlar ko‘z pufakchasini shakllantiradi. ko‘z pufakchasi esa o‘z navbatida ko‘z gavhari (linza) va to‘r pardani hosil qiladi. shu tarzda “miyaning ko‘zga, ko‘zning linzaga” ketma-ket ta’siri ikkilamchi induksiya deb ataladi. mexanizmlari: ikkilamchi induksiya bir nechta biologik mexanizmlar orqali amalga oshadi: kimyoviy signal mexanizmi (morfogen gradientlari): induktor to‘qimalar maxsus kimyoviy moddalarni — morfogenlarni (masalan, retinoid kislota, bmp, noggin, fgf, shh oqsillari) ajratadi. bu moddalar ma’lum kontsentratsiyada ta’sir qilib, maqsad hujayralarning gen ifodasini o‘zgartiradi va ularning differensiallanishini boshlaydi. fizik ta’sir mexanizmi: ba’zi hollarda …

5 / 21

i: organlararo o‘zaro muvofiqlashgan rivojlanishni ta’minlaydi. hujayra differensiallanishining aniqligini saqlaydi. rivojlanish nuqsonlarini (anomaliyalarni) oldini oladi. genetik dastur asosida to‘qimalarning o‘zaro “muloqot”ini boshqaradi. amaliy misollar: ko‘zning rivojlanishi: orqa miya pufakchasi induktor sifatida ishlaydi, u ko‘z pufagini hosil qiladi; ko‘z pufagi esa linza epiteliyasining shakllanishini qo‘zg‘atadi. tish hosil bo‘lishi: og‘iz epiteliyasi bilan mezenxima orasidagi induktiv o‘zaro ta’sir natijasida amalga oshadi. quloq pufagi va eshituv asboblari shakllanishi: markaziy asab tizimidan keluvchi induksion signallar orqali sodir bo‘ladi. eto izobrajenie, avtor: neizvestniy avtor, litsenziya: cc by-sa mavzu:biriktiruvchi va tog’ay to’qimalari reja: biriktiruvchi to‘qimaning tuzilishi va turlari tog‘ay to‘qimasining tuzilishi, turlari va funksiyasi biriktiruvchi va tog‘ay to‘qimalarining o‘zaro bog‘liqligi va ahamiyati biriktiruvchi to‘qimaning tuzilishi va turlari biriktiruvchi to‘qima — bu organizmda eng keng tarqalgan to‘qimalardan biri bo‘lib, u organlar orasini to‘ldiradi, ularni bog‘laydi va mustahkamlaydi. bu to‘qima mexanik, trofik (oziqlantiruvchi) va himoya vazifalarini bajaradi. biriktiruvchi to‘qima uch asosiy tarkibiy qismdan iborat: hujayralar (fibroblastlar, makrofaglar, limfotsitlar, plazmatik …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "epiteliy va qon to’qimasi"

prezentatsiya powerpoint taqdimot shavkatova zilola mavzu:epiteliy va qon to’qimasi reja: epiteliy to‘qimasining tuzilishi va vazifalari qon to‘qimasining tarkibi va funksiyalari epiteliy va qon to‘qimalarining o‘zaro bog‘liqligi va ahamiyati epiteliy to‘qimasining tuzilishi va vazifalari epiteliy to‘qimasi — bu organizmning tashqi va ichki yuzalarini qoplab turuvchi to‘qimadir. u terining tashqi qatlamini, nafas olish, ovqat hazm qilish, siydik ajratish tizimlarining ichki yuzalarini tashkil etadi. epiteliy hujayralari zich joylashgan bo‘lib, ular orasida deyarli oraliq modda bo‘lmaydi. epiteliy to‘qimasi bir qatlamli va ko‘p qatlamli bo‘lishi mumkin. bir qatlamli epiteliy — moddalarning o‘tishini ta’minlaydi (masalan, o‘pka alveolalari, ichak devorlari). ko‘p qatlamli epiteliy — himoya v...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "epiteliy va qon to’qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: epiteliy va qon to’qimasi PPTX 21 pages Free download Telegram