pul mablag„lari va valyuta operatsiyalari hisobi

PDF 21 стр. 432,4 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 432,4 КБ

Тип файла PDF

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

24 2 -bob. pul mablag„lari va valyuta operatsiyalari hisobi 2.1 pul mablag„lari va hisob–kitoblarning mazmuni hamda ularni hisobga olishning vazifalari. korxona, firma va tashkilotlarning faoliyatida xujalik aloqalari muxim urin tutadi, chunki bu aloqalar orkali ta‘minot, ishlab chiqarish, maxsulotlarni junatish va sotish jarayonlari amalga oshiriladi. xujalik aloqalari shartnomalarga asoslanib amalga oshiriladi. natijada bitta xujalik yurituvchi sub‘ekt tovar-material zaxiralarini etkazib beruvchi, ishlarni bajaruvchi va xizmatlarni ko‗rsatuvchi, ikkinchi xujalik yurituvchi sub‘ekt esa sotib oluvchi, iste‘molchi sifatida maydonga chikadi, natijada ushbu qiymatliklar, ish va xizmatlarning qiymatliklarini tulash buyicha xukuk va majburiyatlarga ega buladi. bu aloqalar natijasida xosil bo‗lgan hisoblashishlarni aniq tashkil qilish, ayniksa bozor sharoitida aylanma mablag‗larning tezkorlik bilan aylanishiga va pul mablag‗larining o‗z vaqtida kelib tushishiga sharoit yaratib beradi. xujalik yurituvchi sub‘ektlar yuqoridagi muomalalaridan tashqari ishlab chiqarish topshiriklarini bajaruvchi xodimlar bilan ham o‗zaro hisoblashishlar - ishchi va xizmatchilar, ijtimoiy muxofaza, byudjet bilan buladigan hisoblashishlarni ham amalga oshiradi. ko‗p hollarda korxona, tashkilot va muassasalar …

2 / 21

. hisoblashish muomalalarida bank mol etkazib beruvchi va oluvchi urtasidagi hisoblashishlarni amalga oshirsa va nazorat qilib tursa, kredit muomalasida bank karz beruvchi va berilgan karzning o‗z vaqtida kaytarib olinishini nazorat qiladi. banklarda hisoblashish schyotlaridan tashqari joriy va maxsus schyotlar (xususiylashtirish jamgarmasi, akkreditiv, chek daftarlari) ham ochiladi. hozirgi iqtisodiyotni raqamlashtirishsharoitida pul mablag‗lari va ekvivalentlari muomalalarining hisobini yuritishning asosiy vazifasi qo‗yidagilardan iborat: -pul mablag‗larining harakati va hisoblashish muomalalarini to‗g‗ri va vaqtida hujjatlashtirish; -korxona, tashkilot va muassasalarning kassasidagi naqd pullar, kimmatbaxo qog‗ozlar mavjudligining tezkor va kundalik nazoratini tashkil qilish; -pul mablag‗laridan maqsadli foydalanish ustidan nazorat qilish; -byudjet, bank, shaxslar bilan hisoblashishni o‗z vaqtida va to‗g‗ri amalga oshirishni nazorat qilish; 25 -mol etkazib beruvchilar va iste‘molchilar bilan amalga oshiriladigan hisoblashish turlarining tuzilgan shartnomadagi hisoblashish turlari va vaqtiga to‗g‗ri kelishini nazorat qilish; -debitor va kreditorlar bilan hisoblashishlarni tekshirib borish. xujalik yurituvchi sub‘ektlar – korxona, firma va tashkilotlarning joriy aktivlari, pul mablari, ularning ekvivalentlari va olinadigan …

3 / 21

lar, valyutalar, kichik kassaning naqd pullari va moliyaviy muassasalar tomonidan muddatli depozitlar va muomaladan chiqarish uchun qabul qilingan, sub‘ektning kassasidagi konkret utkazib beriladigan pul hujjatlaridir (depozit schyotlar ham pul mablag‗lari sifatida kuriladi. oddiy omonat schyotlar buyicha bank muomaladan chiqarish haqida dastlabki xabarnomani talab qilish xukukiga ega, ammo bu vakolatni kam kullaydi. shuning uchun omonat schyotlari odatda pul mablag‗lariga kiritiladi). bu utkaziladigan pul hujjatlariga oddiy cheklar, kassaning orderlari, mijozning cheklari, pul utkazmalari va boshqa hisoblashish vositalari kiradi. balansning «pul mablag‗lari» moddasidagi koldik pul mablag‗lari schyotlariga kiradigan barcha turdagi mablag‗larni aks ettiradi. pul ekvivalentlari – bu pul mablag‗lariga uxshaydigan lekin boshqacha turkumlanadigan aktivlardir. ular xazina vasikalari (xazina vasikalari – bu muomalaga chikarilgan, keyin bir yildan kam muddatga kaytariladigan xukumatning foizsiz majburiyatlaridir. ular chegirma bilan sotiladi va o‗z vaqtida tulanadi. tulash qiymati bilan chikarilish qiymati urtasidagi farq haridorning foiz daromadi buladi. xazina vasikalari bir yil ichida va undan ortik muddatda tulanadigan xukumatning majburiyatlari …

4 / 21

vositalariga 26 aylantirish extiyoji yuk (pul ekvivalentlari moliyaviy holatinig o‗zgarishi haqidagi hisobot uchun maxsus ma‘noga ega). ekvivalentlar odatda qisqa muddatli investitsiya schyotiga kiritiladi. hisobot davrining oxirida tulik olinmagan pul utkazmalari (cheklar) pul mablag‗lari schyotidagi koldiklaridan ayrilmaydi. ba‘zi kompaniyalar pul mablag‗lari schyotidagi koldikni, cheklar tulash uchun takdim qilinmaguncha kamaytirmaydilar. ―pul mablag‗lari‖ schyoti erkin foydalanish mumkin bo‗lmagan, kompensatsion koldik deb ataluvchi, summani o‗z ichiga oladi. bu koldik kredit to‗g‗risidagi shartnomaning ta‘minoti sifatida sub‘ekt o‗zining schyotida bank talabiga binoan saklaydigan minimal summani ko‗rsatadi. haqikatda bu shartnoma naqd pulni chegaralaydi va kompaniyaning likvidligini pasaytirishi mumkin. overdraft – bu qisqa muddatli majburiyat kabi hisoblanadigan va aktiv schyotlardagi mavjud bo‗lgan debet koldikdan yuqori bo‗lmagan summadagi tulovni amalga oshirishda vujudga keladigan kredit koldikdir. overdraft, agarda bank tomonidan tulangan omonatchi schyotining overdrftini amalga oshirayotgan bo‗lsa, sub‘ektning ushbu bankdagi boshqa pul mablag‗lari schyotlarida ijobiy koldikka ega bo‗lgan holdagina debet va kredit koldiklarini o‗zaro koplash mumkin. bu holda bank debetor …

5 / 21

tinchi bulimidagi schyotlarda yuritiladi. pul mablag‗lari va hisob-kitoblar hisobining asosiy vazifalari qo‗yidagilardan iborat: -pul mablag‗lari va hisob-kitob maomalalarini o‗z vaqtida va to‗g‗ri hujjatlashtirish; -korxona kassasidagi naqd pul mablag‗lari va kimmatli qog‗ozlarni butligini operativ, kundalik nazorat qilish, pul mablag‗larini kat‘iy belgilangan maqsadga sarflanishini, byudjet, banklar, xodimlar va boshqa muassasalar bilan to‗g‗ri va o‗z vaqtida hisoblashishlarni, mol sotib oluvchi va mol yuboruvchilar bilan shartnomada belgilangan hisoblashish shakllariga amal qilishni nazorat qilish; -karzlarni kaytarish muddatidan utkazib yubormslik maqsadida debitolar va kreditorlar bilan olib borildigan hisob-kitoblarni o‗z vaqtida solishtirish. bozor iqtisodi sharoitida pul mablag‗ini va uning ekvivalentlarini saklash, kirimi va sarfini ustidan kattik va tizimli nazorat urnatish lozim. chunki ular tez harakat qiladigan va ugirlanishi nisbatan oson bo‗lgan mablag‗lardir. shuning uchun ularni saklash, kirim va sarflanishini nazorat qilishning qo‗yidagi usullarini qo‗llash maqsadga muvofikdir: 27 a.pul mablag‗larining ichki nazorati. ichki nazorat tizimi qo‗yidagilarni ta‘minlash maqsadida ishlab chiqilgan siyosat va tadbirlardir: -aktivlarni ximoya qilish; -sub‘ektning moliyaviy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pul mablag„lari va valyuta operatsiyalari hisobi"

24 2 -bob. pul mablag„lari va valyuta operatsiyalari hisobi 2.1 pul mablag„lari va hisob–kitoblarning mazmuni hamda ularni hisobga olishning vazifalari. korxona, firma va tashkilotlarning faoliyatida xujalik aloqalari muxim urin tutadi, chunki bu aloqalar orkali ta‘minot, ishlab chiqarish, maxsulotlarni junatish va sotish jarayonlari amalga oshiriladi. xujalik aloqalari shartnomalarga asoslanib amalga oshiriladi. natijada bitta xujalik yurituvchi sub‘ekt tovar-material zaxiralarini etkazib beruvchi, ishlarni bajaruvchi va xizmatlarni ko‗rsatuvchi, ikkinchi xujalik yurituvchi sub‘ekt esa sotib oluvchi, iste‘molchi sifatida maydonga chikadi, natijada ushbu qiymatliklar, ish va xizmatlarning qiymatliklarini tulash buyicha xukuk va majburiyatlarga ega buladi. bu aloqalar natijasida xosil bo‗lg...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PDF (432,4 КБ). Чтобы скачать "pul mablag„lari va valyuta operatsiyalari hisobi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pul mablag„lari va valyuta oper… PDF 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram