xalqaro audit va uning modellari

DOCX 5 pages 20.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu. xalqaro audit va uning modellari tayanch tushunchalar. xorijda auditorlik faoliyati, xalqaro audit modellari, buxgalteriya hisobining umumqabul qilingan tamoyillari, britan-amerika modeli, kontinental model, janubiy amerika modeli 1. xorijda auditorlik faoliyatining hozirgi holati bozor iqtisodiyoti taraqqiy etgan evropa va amerika mamlakatlarida auditorlik faoliyati ko’p asrlik tajribaga ega. audit rivojlangan huquqiy iqtisodiyot va zamonaviy huquqiy jamiyat sifatida aynan evropada shakllangan. auditning xalqaro nazariyasi va amaliyoti raqobatli kurash sharoitida yuzaga kelgan. xalqaro amaliyotda bularning barchasi tegishli tadqiqotlar va keng ommaviy muhokamalar bilan birga olib borilgan. natijada, hozirgi davrga kelib auditning mustahkam xalqaro huquqiy asosi yaratildi, uni tashkil etishning batafsil shakllari ishlab chiqildi, auditorlar uchun keng ko’lamdagi uslubiy materiallar nashr qilinmoqda va doimiy ravishda to’ldirib borilmoqda. ularda auditorlik faoliyatining asosiy tushunchalari, terminlari va kategoriyalari ta’riflangan va turkumlangan. respublikamizdagi auditorlik tashkilotlarining to’plangan tajribalarini o’rganish shuni ko’rsatmoqdaki, u yaqqol ifodalangan milliy xususiyatlarga ega. shu bilan birga, xorijiy manbalardagi qoidalar o’zbekistonda auditorlik faoliyatining barpo bo’lishi va rivojlantirilishi …

2 / 5

ini hamda ular asosida tuzilgan moliyaviy hisobotlarni tekshirgan va tasdiqlagan (yoki tasdiqlamagan). masalan, roy dodj fikricha, auditorlik faoliyati so’nggi 25 yilda uch evolyutsion bosqichni bosib o’tgan: birinchi - tasdiqlovchi audit; ikkinchi - sistemali yo’naltirilgan audit; va nihoyat so’nggisi, uchinchisi - riskka asoslangan audit. demak, keyinchalik auditorlik faoliyati ma’lum bir tizimga solingan (aniq maqsadga yo’naltirilgan). bunda amaliyotdagi professional auditorlar buxgalteriya hujjatlari va yozuvlarini tuzuvchi hamda qo’llovchi kishilar orasidagi (o’z mijozlari biznesining tashkilotchilari va ijrochilari o’rtasidagi) munosabatlarni o’rgana boshlaganlar. ular xatolarning oldini olish maqsadida har bir mijozkorxona boshqaruv tizimining va birinchi navbatda ichki nazorat tizimi, xususan, ichki auditning samaradorligini oshirishga asosiy e’tiborni qarata boshladilar. agar mijoz korxonadagi ichki nazorat ma’lum darajada bo’sh bo’lsa, butun tekshiriladigan davr uchun hisobotdagi ko’plab xatolar va noaniqliklarni bartaraf etishga yordam bermasa, u holda amaliyotchi auditorlar tizimli yo’naltirilgan audit tamoyillariga rioya qilgan holda ko’rsatilgan kamchiliklarni tugatish bo’yicha mijozga keng ko’lamdagi tavsiyalar berib, unga konstruktiv yordam ko’rsatadi. bu esa …

3 / 5

abul qilingan tamoyillari – bxup – (gaap – generally accepted accounting principles) tizimiga rioya qilish barcha buxgalterlar va auditorlar uchun majburiy hisoblanadi. aqshning o’zida buxgalteriya hisobi standartlari uzoq vaqt ommaviy muhokama qilinganidan so’ng, mustaqil kengash – financial accounting standards board (fasb) tomonidan tasdiqlanadi. buxgalteriya hisobi standartlari bilan birga audit standartlari ham qo’llaniladi. aqshda ular auditning umumqabul qilingan standartlari – aus (gaas – generally accepted auditing standards) deb ataladi. ular auditorlik tekshiruvlarini 33 tashkil etish va o’tkazishda hamda uchraydigan muammolarni hal etishda qo’llaniladi. standartlar amerika qasamyod qilgan buxgalterlar instituti – aqbi (aicpa – american institute of certified public accountantsning maxsus bo’limi tomonidan ishlab chiqilgan. ular mamlakatdagi barcha buxgalterlar uchun majburiy hisoblanadi. standartlarga rioya qilinmagan hollarda sudlar va auditorlar ustidan nazorat qiluvchi boshqa organlar ular faoliyatini to’xtatishga haqlidir. 2. xalqaro audit va uning modellari xx asrning ikkinchi yarmi hamda xxi asrning dastlabki yillari jahon mamlakatlari o’rtasida o’zaro hamkorlik va integratsiya jarayonlarining kuchayishi …

4 / 5

anligini aks ettiruvchi unifikatsiyalangan qoidalarni ishlab chiqish zarur. ma’lumki, xalqaro audit standartlari jahon mamlakatlarida turlicha qo’llaniladi. bunga asosiy sabab, ushbu mamlakatlarda buxgalteriya hisobi va auditning turlicha modellari amal qilishidadir. jahon mamlakatlarda buxgalteriya hisobi va audit tizimining turlicha yuritilishi hisob va audit sohasida standartlarni muvofiqlashtirish va tatbiq etishni taqozo etdi. xususan, bu tadbir bilan iaps shug’ullanadi. ifac huzuridagi xalqaro auditorlik amaliyoti qo’mitasi (iaps) auditorlik faoliyati kam taraqqiy 34 etgan davlatlarda ushbu kasbning mavqeini ko’tarish maqsadida xalqaro auditorlik standartlarini qo’llashni muvofiqlashtirib turadi. bugungi kunga kelib xalqaro audit standartlarini jahon mamlakatlari bo’yicha qo’llanilish darajasiga ko’ra quyidagi ko’rinishi mavjud: buxgalteriya hisobi va auditning modellari argentina, boliviya, braziliya, gayana, paragvay, peru, urugvay, chili, ekvador janubiy amerika modeli kontinental model avstriya, angola, belgiya, burkinafaso, gvineya, gretsiya, daniya, jazoir, misr, zair, ispaniya, italiya, kamerun, mali, lyuksemburg, marokash, norvegiya, portugaliya, togo, senegal, seraleone, frantsiya, shveytsariya, shvetsiya, yaponiya avstraliya, aqsh, barbados, benin, buyuk britaniya, venesuela, kipr, dominikan, zambiya, isroil, …

5 / 5

alayziya va nigeriyada milliy standartlar ishlab chiqilmaydi, ularning auditorlik amaliyotida xalqaro standartlar to’lig’icha amal qiladi. har bir mamlakatda auditning standartlarini ishlab chiqishda maxsus tashkilotlar faoliyat yuritadi. masalan, aqshda standartlarni ishlab chiqish bilan moliyaviy hisobot standartlarini ishlab chiquvchi kengash (fasb) shug’ullanadi. ushbu standartlarning amalda qo’llanilishini nazorat qilish hukumatning qimmatli qog’ozlar va birjalar bo’yicha komissiyasi (sec) zimmasiga yuklatilgan. fasb va secning o’zaro hamkorligi tufayli aqshda audit standartlari qo’llanilishining samarali mexanizmi yaratilgan. auditning vatani hisoblangan buyuk britaniyada esa buxgalteriya hisobi va audit siyosati asosan nohukumat tashkilotlar tomonidan olib boriladi. shu boisdan xalqaro auditorlik standartlari (xas)ning qo’llanilish darajasi xas milliy standartlarni ishlab chiqishda qo’llaniladi malayziya, nigeriya aqsh, kanada, buyuk avstraliya, braziliya britaniya xas to’lig’icha amal qiladi, milliy standartlar mavjud emas xasning faqat ma’lumot uchun ishlatilishi aqsh va buyuk britaniyada qabul qilingan audit standartlari bir-biriga mos tushmaydi. frantsiyada auditning milliy standartlari milliy kompaniya qo’mitasi tomonidan ishlab chiqiladi. ushbu davlatda qabul qilinadigan auditning milliy standartlari xalqaro …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro audit va uning modellari"

mavzu. xalqaro audit va uning modellari tayanch tushunchalar. xorijda auditorlik faoliyati, xalqaro audit modellari, buxgalteriya hisobining umumqabul qilingan tamoyillari, britan-amerika modeli, kontinental model, janubiy amerika modeli 1. xorijda auditorlik faoliyatining hozirgi holati bozor iqtisodiyoti taraqqiy etgan evropa va amerika mamlakatlarida auditorlik faoliyati ko’p asrlik tajribaga ega. audit rivojlangan huquqiy iqtisodiyot va zamonaviy huquqiy jamiyat sifatida aynan evropada shakllangan. auditning xalqaro nazariyasi va amaliyoti raqobatli kurash sharoitida yuzaga kelgan. xalqaro amaliyotda bularning barchasi tegishli tadqiqotlar va keng ommaviy muhokamalar bilan birga olib borilgan. natijada, hozirgi davrga kelib auditning mustahkam xalqaro huquqiy asosi yaratildi, uni tashk...

This file contains 5 pages in DOCX format (20.3 KB). To download "xalqaro audit va uning modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro audit va uning modellari DOCX 5 pages Free download Telegram