aqsh va evropa davlatlarida audit tizimi

DOCX 23 pages 32.5 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.5 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

mavzu. aqsh va evropa davlatlarida audit tizimi tayanch tushunchalar amerika buxgalter-ekspertlar instituti, balanslar auditi, auditorlarning professional nizomi, malakaviy imtihon, auditorlar palatasi, buxgalterlar jamiyati, buxgalteriya ekspertizasi, hisoblar bo’yicha komissarlar, buxgalteriya hisobi va audit instituti, auditorlarning davlat reestri. 1. aqshda auditorlik faoliyati auditning rivojlanish tarixini quyidagicha bosqichlarga ajratish mumkin: audit paydo bo’lishining ilk bosqichlari, auditning g’arbiy evropada vujudga kelishi va rivojlanishi, aqshda auditning rivojlanish tarixi, osiyo va sharqiy evropa mamlakatlarida auditning shakllanishi, mdh mamlakatlarida auditning holati va h.k. 1631 yilda gollandiyadan aqshning massachusets shtati plimut shahriga koloniya qarzlarining tobora o’sib borayotganligi sababini aniqlash uchun buxgalter yuborildi. bu amerikadagi birinchi auditorlik tekshiruvi hisoblanadi. ammo auditning vatani buyuk britaniya hisoblanadi. auditorlik faoliyati birinchi marta ushbu mamlakatda qonuniy kuchga ega bo’lgan. bu erda 1844 yildan boshlab kompaniyalar to’g’risida qonunlar e’lon qilingan bo’lib, ushbu qonunlarga muvofiq kompaniyalar bir yilda kamida bir marta buxgalteriya hisobvaraqalar va foyda to’g’risidagi hisobotni tekshirtirish uchun maxsus professional mutaxassisni taklif qilishga majbur …

2 / 23

mashhur amerikalik olim robert xayster montgomeri (1872-1953 yillar) o’zining "audit" nomli kitobining birinchi nashrida bu ilk bosqichdagi amerika auditini "hisob-kitob auditi" deb atadi. olim fikricha, bu davrda auditor ish vaqtining to’rtdan uch qismi hisob-kitoblar va buxgalteriya kitoblarini tuzishga sarflangan. amerikada auditga qonun tomonidan o’rnatilgan talablarning bo’lmaganligi va tekshirishlarni ko’p hollarda ingliz investorlari tomonidan qo’shma shtatlar 58 firmalariga yuborilgan auditorlar amalga oshirganliklari tufayli dastlab bu kasb juda sekinlik bilan rivojlandi. aqshda auditorlik ishi britaniya audit amaliyotining bevosita ta’sirida 1887 yilda auditorlar uyushmasining tashkil topishi bilan vujudga keldi. 1896 yilda esa nyu-york shtatining qonunchilik organlari tomonidan buxgalterlarning auditorlik faoliyatini tartibga soluvchi qonun loyihasi qabul qilindi. shu munosabat bilan r.montgomeri shunday degan edi: "biz aqshda yangi kasb erasi bo’sag’asida turibmiz". 1900 yilga qadar aqshda audit masalalari bo’yicha juda kam ishlar nashr etildi. 1905 yilda va keyinchalik 1909 yilda montgomeri aqshda lorens r.diksining angliyada yozilgan "audit: auditorlar uchun amaliy qo’llanma" kitobini chop etdi. 1912 …

3 / 23

qo’llay boshladilar. investorlar manfaatlarini hisobga olgan holda ular aktivlar va passivlarni baholashga katta e’tibor qarata boshladilar. bu barcha yangiliklar audit vazifalarining kengayotganligini o’zida aks ettirar edi. endilikda audit yuqori aniqlikda tekshirish bilan cheklanmay qoldi. aqshda amalda bo’lgan qonunchilikka ko’ra ko’plab xususiy korxonalar va hukumat idoralari har yili auditorlik firmalari tomonidan o’tkaziladigan moliyaviy tekshirishlarni amalga oshirishlari lozim. tekshirish to’g’risidagi hisobot firma egalariga, korxonaning kreditorlariga taqdim etiladi. bu hisobotda buxgalteriya hisobi jarayonlarining to’g’riligi va asoslanganligi, shuningdek, uni yuritish 59 shakllari va usullarini yaxshilash bo’yicha tavsiyalar o’z aksini topadi. amerika qo’shma shtatlarida mustaqil audit zamonaviy ma’noda rivojlandi: uning rivojlanishi ko’p jihatdan kreditorlar, ayniqsa, banklarning ishonchli moliyaviy axborotga bo’lgan talablari tufayli yuz berdi. banklar ushbu axborotlar asosida kredit taqdim etish to’g’risida qaror qabul qildilar. xx asrning birinchi yillarida moliyaviy hisobotlardan foydalangan korxonalar balansni kompaniyaning ishonchliligini belgilab beruvchi asosiy ko’rsatkich sifatida bilar edilar. shu sababli auditorlar o’z ishlarida ko’p hollarda asosiy e’tiborni balansga qaratar edilar. …

4 / 23

dan dalolat berar edi. 1929 yildagi nashrda bitimlar tuzish amaliyoti, shuningdek, ichki nazoratning muhimligi to’g’risida so’z bordi. 1936 yilda “mustaqil auditorlar tomonidan moliyaviy hisobotlarni tekshirish” deb nomlangan risola chop etildi. bu risolaning mazmuniga so’nggi yillarda yuz bergan ko’plab voqealar o’z ta’sirini ko’rsatdi. bu voqealar orasida eng ahamiyatlisi bitimlar tuzish standartlarini takomillashtirishga yo’naltirilgan aicpaning nyu-york fond birjasi bilan hamkorlik munosabatlarining yo’lga qo’yilishi, shuningdek, 1933 yilda qabul qilingan qimmatli qog’ozlar to’g’risidagi va 1934 yilda qabul qilingan birjalar to’g’risidagi qonunlarning kuchga kiritilishi bo’ldi. bu qonunlar ro’yxatdan o’tgan kompaniyalarga moliyaviy hisobotning tegishli shakllarini tuzishlarini talab qilar edi. auditni standartlashtirishning zamonaviy shakli 1939 yildan boshlanadi. mazkur yilda aicpa auditorlik tekshirishlari bo’yicha qo’mita ta’sis etdi va 60 auditorlik jarayonlari to’g’risida qoidalarni (saf) chop etdi. 1972 yilga qadar 54 qoida e’lon qilindi. qo’mita esa bu davrda yangi nomga ega bo’ldi: auditorlik standartlari bo’yicha ijroiya qo’mita (keyinchalik bu qo’mita auditorlik standartlari bo’yicha kengash deb yuritila boshlandi). bu qo’mita …

5 / 23

ngashning faolligi oshdi. aqshda auditorlik firmalari 4 ta guruhga bo`linadi: bugungi kunda aqshda 45000 dan ortiq auditorlik firmalari mavjud. 2. germaniyada auditorlik faoliyati germaniyada auditorlik faoliyati 1961 yil 27 iyulda qabul qilingan “auditorlarning professional nizomi to’g’risida”gi qonunga muvofiq amalga 61 oshiriladi. ushbu qonunga muvofiq auditor deganda ushbu kasbni ochiq tarzda ijro etadigan va o’zining shaxsiy hamda kasbiy layoqatliligini tegishli imtihonni topshirish yo’li bilan tasdiqlagan shaxs tushuniladi. auditorning kasbiy faoliyati mazmuni iqtisodiy sohada auditorlik tekshirishlarini amalga oshirishda, soliq masalalari bo’yicha maslahat xizmatlarini ko’rsatishda, ishlab chiqarishni boshqarish sohasida ekspert sifatida ishlashida o’z aksini topadi. “auditorlik faoliyati to’g’risida”gi qonunga muvofiq majburiy tekshirilishi lozim bo’lgan kompaniyalarning yillik buxgalteriya hisobotini tekshirishda keng tarqalgan. bundan tashqari, majburiy tekshirish lozim bo’lmagan korxonalar ham o’zlarining tashabbuslari bilan yoki uchinchi shaxslarga (masalan, kreditorlarga) hisobot taqdim etish zaruriyati paydo bo’lganda auditorlarni o’zlarining yillik balanslarini tekshirish uchun jalb etishlari mumkin. korxonaning hisoboti va ish yozuvlari bilan tanishish yordamida, shuningdek, tekshirishning maxsus …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aqsh va evropa davlatlarida audit tizimi"

mavzu. aqsh va evropa davlatlarida audit tizimi tayanch tushunchalar amerika buxgalter-ekspertlar instituti, balanslar auditi, auditorlarning professional nizomi, malakaviy imtihon, auditorlar palatasi, buxgalterlar jamiyati, buxgalteriya ekspertizasi, hisoblar bo’yicha komissarlar, buxgalteriya hisobi va audit instituti, auditorlarning davlat reestri. 1. aqshda auditorlik faoliyati auditning rivojlanish tarixini quyidagicha bosqichlarga ajratish mumkin: audit paydo bo’lishining ilk bosqichlari, auditning g’arbiy evropada vujudga kelishi va rivojlanishi, aqshda auditning rivojlanish tarixi, osiyo va sharqiy evropa mamlakatlarida auditning shakllanishi, mdh mamlakatlarida auditning holati va h.k. 1631 yilda gollandiyadan aqshning massachusets shtati plimut shahriga koloniya qarzlarining tob...

This file contains 23 pages in DOCX format (32.5 KB). To download "aqsh va evropa davlatlarida audit tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: aqsh va evropa davlatlarida aud… DOCX 23 pages Free download Telegram